Trafiğe kapalı tarihi bir sokak… Hâlâ pencerelerinde kadife perdelerin, salonlarında büyük konsol takımların bulunduğu her biri adıyla müsemma konaklar… Tarihi bir çeşme ve sarnıçlar… Yüzyıllar öncesinden haber taşıyan surlar… Bu listemizde Fatih semtindeki Soğukçeşme Sokağı’ndayız.
Sokağın adını bir çeşmeden aldığını anlamak çok da zor değil… 1800’lü yıllarda III. Selim zamanında yapılmış çeşme bütünüyle yenilenmiş olarak 200 yıl önceki yerinde duruyor.
Bu sokağın evleri karşılıklı dizilmemiş, sokağın tek tarafına sıralanmış ve sırtlarını bütünüyle Topkapı Sarayı’nın duvarlarına yaslamışlardır.
Evlerin kapı ve pencereleri ise Ayasofya’ya bakar. Tarihî yapının bahçesini çevreleyen duvar, sokağın karşı kıyısına düşen tek yapıdır.
Soğukçeşme Sokağı’ndaki iki ya da üç katlı cumbalı ahşap evler sarı, yeşil, açık mavi tonlarındadır. Biri eğlence mekânı diğeri atıl vaziyette olan iki sarnıç da bu sokağın tarihsel değerini artıran diğer unsurlardır.
20. yüzyılın ilk yıllarına kadar sadece bu sokakta değil Ayasofya’nın önündeki meydanda da evler bulunurmuş ama içlerinden sadece bu tarihî sokak günümüze kadar ulaşabilmiş. Bunun en büyük nedeni olarak sokağın trafiğe kapalı olması gösteriliyor.
Sokağın ilk sakinleri Topkapı Sarayı ya da Ayasofya ile ilişkisi olan kişilermiş. Kaynaklarda, babası Şûrâ-yı Devlet üyesi olan eski Cumhurbaşkanlarımızdan Fahri Korutürk’ün de buradaki konaklardan birinde doğduğu geçiyor.
Soğukçeşme Sokağı’nda 1990’da kapılarını açan “İstanbul Kitaplığı” var ki şehri her yönüyle okuyabileceğiniz binlerce kitabı içinde saklıyor. İstanbul tutkunu olarak bilinen Çelik Gülersoy’un kurduğu kitaplık araştırmayı, okumayı sevenler için bir hazine değerinde.
1985-86 yıllarında baştan aşağı restore edilen ve 1986’da açılan sokak, şehrin göbeğinde estirdiği zarif ve sakin havasıyla 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyıl başlarında kimi Avrupalı sanatçıların resimlerine de ilham vermiş…
