Genellikle kış yiyeceği olarak düşünülen nohutun yaz-kış keyifle yiyebileceğimiz hali diyebiliriz humus için. Protein kaynağı olan, vitamin ve mineral değeri yüksek bu lezzetin faydaları da saymakla bitmiyor. Humus kelimesinin Arapçada nohut anlamına geldiğini belirterek hakkında derlediğimiz bilgileri karşınıza getiriyoruz.
Akşam beş çayını demleyip de yanına ne gider diye düşündüğünüz zamanlarda aklınıza falafel gelsin. Öğlen ve sonrasındaki öğünlerin en lezzetli eşlikçilerinden falafel ile henüz tanışmadıysanız biz sizi yılın buluşmasına bir adım daha yaklaştırmış olalım.
Ortadoğu mutfağının vazgeçilmezlerinden falafelin ülkemize ve hatta Batı’ya doğru hızla yayılmasına şaşırmamak gerekir. Neden derseniz, temeli nohut ezmesi olan bu tarifin protein deposu olduğunu ve hayvansal ürün tüketmeyenler için en az Ortadoğulular kadar vazgeçilmez bulunduğunu söyleyebiliriz.
Falafelde nohuta eşlik eden malzemeler un, soğan, sarımsak, maydanoz, yumurta, karbonat ve tercihe göre eksiltip artırabileceğiniz baharatlardır, genellikle de kimyon, kişniş, karabiber ve tuz kullanılır. Bu malzemeler, haşlanarak ezilmiş nohuta eklenir ve kızgın sıvı yağda köfte gibi kızartılır.
Kızartılan falafeller isteğe göre tabakta servis edilebileceği gibi lavaş içinde dürüm olarak da sunulabilir. Yine bir Ortadoğu ekmeği olan pita içinde falafel yemenin keyfini yaşamınızı da özellikle öneririz. Aslında ara sıcak olan bu yiyecek dürüm ya da pita içinde yendiğinde rahatlıkla ana yemek yerine de geçebilir.
Besleyici olduğu kadar hafif de olan falafelin servis sırasındaki eşlikçileri çoban salatası, patates püresi, taze soğan, sarımsaklı yoğurt ya da humus olabilir. Damak zevkinize göre yanında birçok sos deneyebilirsiniz ama falafel severlerin en çok tercih ettiği sos, limon suyu ve zeytinyağı ile çırpılmış tahindir diyebiliriz.
Eğer evde falafel yapmayı düşünüyorsanız bazı detaylara dikkat etmeniz yaptığınız köftelerin kızartma sırasında dağılmamasına yardımcı olacaktır. Örneğin yaptığınız karışımı kızartmadan önce buzdolabında dinlendirmek, kızartma yağı miktarını falafellerin yarısını içine alacak kadar oranlamak, kızartma sırasında köftelere maşa ya da çatalla fazla temas etmemek bu püf noktalardan bazıları.
İsterseniz falafel tariflerinizi deneme yanılma yöntemiyle çeşitlendirebilirsiniz de… Yukarıda söz ettiğimiz karışıma kabak ekleyebilirsiniz örneğin ya da bakla ezmesi ilave edebilirsiniz… Veyahut da kızartma yemeyi tercih etmiyorsanız falafel köfteleri susama bulayıp 200 derecede sıcaklıkta fırında da pişirebilirsiniz.
Günümüzde sadece falafel yapan özel mekânlar bulunduğu gibi artık pek çok restoran da menüsüne falafeli dâhil ediyor. Hatta hazır yapılmış ve dondurularak paketlenmiş falafeller de market raflarında yerlerini çoktan aldı. Yine de en güzeli ve sağlıklısı falafelinizi kendi seçtiğiniz malzemelerle evinizde yapmak olacaktır.
Türkiye’nin kozmopolit bölgelerinin başında şüphesiz ki Antakya geliyor. Yüzlerce yıl farklı medeniyetlerden süzülerek ortaya çıkan Antakya mutfağı ise uluslararası boyutta ilgi gören bir zenginliğe sahip. Yeşilliğiyle Akdeniz kültürüne baharatlarıyla Arap kültürüne uzanan bu köklü mutfağın tatları sayfamızda.
Antakya mutfağında ne yerseniz yiyin kokusunu ve rengini etkileyen bir baharat ya da sosla harmanlandığını görebilirsiniz. En çok kullanılan baharatlar pul biber, zahter, reyhan, mahlep iken nar ekşili sosla da sık sık karşılaşırsınız. Zeytinyağı ise en az Ege mutfağındaki kadar çok kullanılan tatlar arasında bulunuyor.
Güneydoğu Anadolu’nun bu seçkin mutfağında etle yapılan kebap çeşitleri zeytinyağı eşliğinde yapılan sebze yemekleriyle eşit seviyededir. Örneğin satır kıymasıyla yapılan kâğıt kebabı en çok tüketilen yemeklerden biridir. Tepsi kebabı ile kâğıt kebabının muhteviyatı aynıdır fakat kâğıt kebabı, yağını emen kâğıt sayesinde çok daha hafiftir.
Büyük ihtimalle hepimiz için içli köfte kalbimizin bu topraklarda kalma sebeplerinden biridir. İçli köfteye hem içerik hem görüntü olarak benzeyen oruk da Antakya mutfağının alametifarikalarından biridir. Bir de aynı malzemelerin tepsiye yayılarak fırında pişirilme hali vardır ki ona da sini oruğu denir ve mutlaka tatmanız önerilir.
Söylediğimiz gibi sebzeden yana zengin Antakya mutfağında en çok pişen yemekler arasında ıspanak ya da kabak borani, bamya, börülce yemeklerini sayabiliriz. Biber dolmasından yaprak ya da pazı sarmasına en çekici lezzetleri yine bu mutfakta bulabilirsiniz. Patlıcanla yapılan abugannuş gibi mezeler de Antakya mutfağının sahiplendiği lezzetlerdendir.
Humus yapan dükkânlarla Antakya’da her sokakta karşılaşabilirsiniz. Kabukları ayrılıncaya kadar haşlanan nohut tahinle karıştırılıyor, kimyon, toz biber, küçük turşu, domates parçacıkları ve zeytinyağı ile servis ediliyor. Arapçada nohut anlamına gelen humusun yapıldığı yerlerde yine Antakya’ya özgü olan bamya ezmesini de bulabilirsiniz.
Antakya çarşısında sık sık karşınıza çıkacak lezzetlerden biri de biberli ekmektir. Bol baharatlı, salçalı, soğanlı ve tabii ki biberli olan ekmeği Antakyalılar özellikle sabah kahvaltısında tüketiyor. Bazı yörelerin peynir de ilave ettiği ekmeğe “biberli katık” da deniyor fakat lahmacunu andıran bu lezzeti bırakın katık olarak yemeyi tek başına bir öğün bile yapabilirsiniz.
Ve şimdi söyleyeceğimiz tatlıyı illa ki yerinde, yani Antakya’da yemeniz gerekiyor. Közde künefeden söz ediyoruz. Kömür üstünde ısınan sinide ağır ağır pişirilen, piştikten sonra üstüne yoğun şekerli şerbet dökülmeyen bu tatlının en hasını kentin merkezindeki çarşıda bulabilirsiniz. İçindeki peynirin tadından tatlının kıvamına unutamayacağınız bir lezzetle tanışacağınızı rahatlıkla söyleyebiliriz.
Yazın en sıcak günlerinde insanın canı hiçbir şey yemek istemez, normalde çok sevdiğimiz tencere yemekleri, çorbalar ağır gelir ve canımız hafif yiyecekler yemek ister. İşte böyle durumlarda hayatınızı kolaylaştırmak için sindirimi kolay, lezzetli ama hafif yemekleri araştırdık ve sizin için 10 maddelik hafif, yazlık yemekler listesi yaptık.
Özellikle İspanyol mutfağında çok sevilen bir tarif olan bu soğuk çorbada başrol, yaz aylarının sevilen sebzesi domatese aittir. Domates, soğan, biber, salatalık ve ekmek içi püre haline getirilir; üzerine sirke, zeytinyağı, tuz, karabiber ve bolca buz eklenerek servis edilir.
Türk işi soğuk çorba söz konusu olduğunda ise taht, ayran aşınındır. Koyu bir ayran hazırlanır, içine haşlanmış nohut ve buğday eklenir, nane ve pul biber ile tatlandırılarak doya doya içilir.
Yaz aylarının lezzetli meyvelerini kullanarak komposto yapabilir, iyice soğuttuğunuz kompostoyu yemeklerin yanında ya da ara öğün olarak tüketebilirsiniz. Tanelerini süzerek çocuklarınıza hazır meyve suyu yerine komposto suyu verebilirsiniz.
Yazın faydalı ve lezzetli otu semizotu ile hazırlayacağınız salatalar hem besleyici hem de doyurucu olacaktır. Semizotu, sarmısaklı yoğurtla mükemmel bir lezzet ikilisi oluşturur ve hemen herkes bu salataya bayılır. Arzu ederseniz semizotuna, peynir ile ceviz ilave ederek ve nar ekşili bir sosla tatlandırarak besleyici bir salata elde edebilirsiniz.
Yediden yetmişe herkesin sevdiği bir tarif olan patatesli omletin bu hafif versiyonunu yaz günlerinde tercih edebilirsiniz. Küp küp doğradığınız patatesleri fırında kızartın ve sonra üzerine omlet harcını dökerek tavada pişirin.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Izgara Sebze ” title_font_size=”13″]
Yazın en güzel yanı birbirinden lezzetli tazecik sebzelerdir. Bu sebzeleri çiğ olarak tüketebileceğiniz gibi yağ kullanmadan ızgara yaparak da sağlıklı menüler oluşturabilirsiniz. Kabak, patlıcan, biber gibi sebzeleri ızgarada pişirip, salatalarınızda, sandviçlerinizde kullanabilirsiniz.
En sağlıklı ve doyurucu tercihlerden biri olan bakliyat çeşitlerini kullanarak birçok farklı salata yapabilirsiniz. Haşlanmış mercimek, nohut veya fasulyeyi taze sebzelerle, otlarla, baharatlarla tatlandırarak hem enerji dolu hem de hafif ve sağlıklı salatalar hazırlayabilirsiniz.
Yazın en serin, en hafif sebzelerinden biri kabaktır. Kabağı incecik spagetti gibi doğrayarak salatanızın bazı olarak kullanabilirsiniz. Salataya peynir veya tavuk parçaları ekleyerek protein açısından zenginleştirebileceğiniz gibi, soğuk domates sosuyla ferahlatıcı bir alternatif de yaratabilirsiniz.
Türk mutfağının sevilen mezelerinden humus yaz ayları için mükemmel bir seçenektir. Haşlanan nohutlara, tahin, zeytinyağı, limon suyu ilave edilir ve püre haline getirilir. Humusu havuç, salatalık, biber gibi taze sebzelerle beraber tüketerek sağlıklı bir öğün oluşturabilirsiniz.
Çay saatlerinin sevilen lezzeti kısır da yaz aylarında tercih edebileceğiniz bir yiyecektir. Kısırın ana malzemesi oldukça besleyici bir karbonhidrat kaynağı olan bulgurdur. Sıcak suyla haşlanan ince bulgura; soğan, biber, maydanoz gibi taze sebzeler ve otlar eklenir, soğutulup afiyetle tüketilir.
