Senin kalbin temiz… Kalbimi sana açtım… Yeter ki kalpler kırılmasın… Allah kalbine göre versin… Onun kalbini kazandım… Görüşemesek de kalplerimiz bir… Dünyayı ayakta tutan sevgi ve iyiliğin bedenlerimizdeki temsilcisidir kalplerimiz… Deyimlere bile bu yönleriyle ilham vermeleri tesadüf değil elbette… Siz siz olun onun sağlığını her anlamda korumayı ihmal etmeyin! Ve sizin için seçtiğimiz şu fotoğraflara bakarak kalbinizi iyice ısıtın.
Rengiyle, dokusuyla, milyonlarca yılın, birçok medeniyetin izlerini taşımasıyla âdeta bu dünyanın dışında bir alemde yer alan Kapadokya, gerçeküstü bir masal dünyasını andırıyor. İşte sizi bu masal dünyasına sürükleyecek 10 fotoğraf.
Maziden kalan fotoğraflar geçmişi günümüze kusursuz ve katıksız taşıyan en güzel araçlardır. Onlara bakarak yeniyi eskiyle kıyaslayabilir, her bakışımızda geçmişe derin bir özlem duyabilir ya da şimdinin değerini daha iyi anlayabiliriz. İstanbul’un geçmişini yansıtan fotoğraflar ise bu şehrin her dönem farklı cazibeler barındırdığını, eşsiz ve yaşayan bir yer olduğunu anlatırlar bize… Buyurun, renklendirilmiş hâlleriyle 7 eski İstanbul fotoğrafı listemizde!
Büyük şairler ya kırık bir kalp ya da sönen coşkular için ilham almışlar sonbahardan… Yaşla özdeşleştirip ömrün son demlerine yakıştıranlar bile olmuş. Hüzün mevsimi demişler adına bir kere ne söylesek boş… Lakin “sonbahar benim için heyecanın, mutluluğun, yenilenmenin mevsimidir” diyenlerdenseniz o vakit ne mutlu size… Bize sorarsanız, konuya nasıl yaklaşırsanız yaklaşın şu manzara fotoğraflarına bakıp da “huzur bulmadım” demeniz mümkün değil!
Tuzun yaşamımızdaki yerini anlamak için atasözlerine şöyle bir göz gezdirmemiz yeterli. Örneğin, bir şeyin “tadı tuzu kalmamışsa” geri kalan hiçbir şeyin önemi yoktur artık… Neyse ki Tuz Gölü en özgün haliyle 1.665 km2’lik bir alanı kaplamaya devam ediyor. İşte Türkiye’nin üçüncü büyük ve en sığ gölü, Tuz Gölü 8 fotoğrafla karşınızda…
Bazı şehirler şiir, bazıları roman, bazıları kısa bir öykü gibidir. Türü ne olursa olsun hepsinin anlatacak bir hikâyesi vardır illa ki… O hikâyeleri anlamak için ya okumak ya da gidip caddelerinde, sokaklarında dolaşmak gerekir… Bazen de sadece fotoğraflarına bakmak yeterlidir. Siz de bakar mısınız, bu şehir manzaraları hangi hikâyeleri anlatıyor?
“Aşklarının tarihi bir şehrin tarihidir diyorum / Gün gelir aşklarıyla anılır şehirler anılırsa / Niyetim sevdalı sözler etmek de olmasa / İzmir için ne yazarsam sana adıyorum!”
Neredeyse her an fotoğraf çekiyoruz… Güzel anları hatırlamak için, seyahat ettiğimiz yerleri kaydetmek için, beğendiğimiz bir şeyi arkadaşlarımızla paylaşmak için… Ama fotoğraf çekmek her zaman bu kadar zahmetsiz değildi ve bugüne gelene dek fotoğraf teknolojisi çok yol kat etti. Görece kısa ama çetrefilli bu yolculuk Kültür ve Yaşam’da…
Dünyanın dört bir yanında yüzlerce sergisi açılan, onlarca kitabı yayımlanan, Türkiye’de yaratıcı fotoğrafçılığın uluslararası alanda ün kazanmış en önemli temsilcisi olarak kabul edilen fotoğraf sanatçısı ve gazeteci Ara Güler, kendi stilinde çektiği kent fotoğrafları ve dünyaca ünlü isimlerle gerçekleştirdiği fotoğraf çekimleri ile sadece ülkemizin değil, tüm dünyanın kültürel mirasına zengin bir hazine bıraktı. Fotoğrafları ile 1950’lerin, 60’ların, 70’lerin İstanbul’unu olduğu gibi koruyan ve “Bana İstanbul fotoğrafçısı diyorlar. Ama ben dünya vatandaşıyım. Dünyanın foto muhabiriyim.” diyen İstanbul’un Gözü lakaplı Ara Güler’i vefatının yıl dönümünde hatırlamak istedik.
16 Ağustos 1928’de İstanbul’da dünyaya gelen Ara Güler, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu olsa da içindeki sanat coşkusuyla lise çağında Muhsin Ertuğrul’dan tiyatro dersleri almaya başlar. Çeşitli film stüdyolarında çalışıp sinema sektörünün her alanında kendini yetiştirmeyi başaran Güler’in çok yönlülüğü daha o yaşlarda belirgindir. İlk meslek hayatına yerel bir gazetede muhabir olarak başlayan Güler’in yolu, daha sonra dünyanın en önemli isimleri ile kesişecektir.
Fotoğraf makinesini elinden hiç düşürmeyen Ara Güler, henüz 20’li yaşlarında dünyanın en önemli ajans ve kişileri ile çalışmaya başlar. 1953’te fotoğrafın duayen ismi Fransız Henri Cartier-Bresson ile tanışan Güler, Paris Magnum Ajansının kadrosunda yer alır ve 26 yaşındayken Hayat dergisinin fotoğraf bölüm şefi görevine getirilir. 30’lu yaşlarında Fransa’da haftalık yayımlanan Paris-Match, Alman Der Stern ve Amerikan Life ve Time dergilerinin foto-muhabirliğini yapmaya başlayan Güler’in kariyeri, Birleşik Krallık’ta yayımlanan “Photography Annual Antolojisi”nin onu dünyanın en iyi yedi fotoğrafçısından biri ilan etmesiyle zirveye ulaşır.
Bugüne kadar çok az fotoğrafçının sahip olduğu “Master of Lecia” ünvanını 1962 senesinde kazanan Ara Güler’in çektiği fotoğraflar dünyanın en önemli yayınlarında yer alır. Dönemin pek çok ünlü ismi ile röportaj ve fotoğraf çekimi gerçekleştiren Güler’in koleksiyonunda; Picasso, Salvador Dali, Winston Churchill, Ansel Adams, Indra Gandi, İsmet İnönü, John Berger, Sophia Loren, Federico Fellini, Bertrand Russel, Alfred Hitchcock gibi isimlerin fotoğrafı yer alır. Picasso ile yaptığı röportajın ise çok ayrı bir yeri vardır. Ünlü ressam prensip olarak fotoğrafçılara görüntü vermeyip gazetecilerle röportaj yapmazken, Ara Güler ile çalışmayı kabul eder ve sohbetinden çok keyif aldığı Güler’in bir de resmini yaparak kendisine hediye eder. Picasso’nun Türkiye’deki tek eseri Güler’in arşivinde bulunmaktadır.
Hayatı boyunca iki milyondan fazla fotoğraf çeken Ara Güler’in fotoğraflarının büyük bir bölümü Paris’te Ulusal Kitaplık’ta, ABD’de Rochester Georg Eastman Müzesi’nde ve Nebraska Üniversitesi Sheldon Koleksiyonu’nda, Almanya’da ise Köln’de Das Imaginaire Photo-Museum’da bulunmaktadır. Çektiği portrelerin yanı sıra kentlerin sıra dışı manzaralarını da fotoğraflayan sanatçının vefatından iki ay önce İstanbul Şişli’de kendi ismini taşıyan “Ara Güler Müzesi” ziyarete açılmış ve eserleri gelecek nesillere aktarılmıştır. Her fırsatta mesleğinin fotoğraf sanatçılığı değil, fotoğraf muhabirliği olduğunu belirten Güler, 17 Ekim 2018’te kalp yetmezliğinden dolayı hayata veda etmiştir.
Günümüzde hemen hemen herkesin harika fotoğraflar çekebilen akıllı telefonu var. Bizler yaşadığımız güzel bir anın ya da etkileyici bir manzaranın fotoğrafını kolaylıkla çekebiliyoruz ancak bazı fotoğraflar var ki bu “an”ların yakalanması için uzun yolculuklara ve biraz da cesarete gerek var. Listemizdeki isimler hayatlarını bu özel fotoğrafları çekmek için adamış ve bıraktıkları eserlerle kültürel mirasımıza katkı sağlamış, bilmediğimiz toprakları bilinir kılmış kişiler… 1839’dan beri her yıl 19 Ağustos’ta kutlanan Dünya Fotoğraf Günü’nü bu çok özel isimleri anarak kutluyoruz. Listemiz aşağıda…
Dünyanın en ünlü fotoğrafçıları denildiğinde ilk akla gelen isimlerden olan McCurry, National Geographic için uzun yıllar fotoğraf çekti. 1950 doğumlu sanatçı, mimarlık eğitimi almasına rağmen foto muhabirliği yapmayı tercih etti. 1979’da Hindistan’dan kaçak yollarla Pakistan’a geçerek Afganistan-Pakistan sınırındaki mülteci kampında fotoğraflar çeken McCurry’nin en ünlü fotoğrafı ise 10’lu yaşlarındaki dünyaca ünlü “Afgan Kızı”.
Aynı zamanda bir kültür elçisi olan Phil Borges, kaybolmaya yüz tutan kültürlerin peşinden giderek, Amazon’daki yağmur ormanlarından Hindistan’daki dağlara uzanan yolculuklarında çektiği etkileyici fotoğraflarla tanınıyor. Seyahatleri kitap haline getirilen Borges’in 25 yıldan fazla süren kariyerinde çektiği portreler hafızalara kazınmış durumda.
Evsizlerin fotoğrafçısı olarak tanınan Lee Jeffries, kariyerine Manchester United’ın fotoğraflarını çekerek başladı. Bir gün, evsiz bir genç kadının uyku tulumu içinde çektiği fotoğraftan sonra hayatı ve kariyeri köklü bir şekilde değişen Jeffries; ABD’deki evsizlerin hayatlarını gözler önüne sermek için ilginç bir çalışmaya imza attı ve projesi için bir süre tıpkı bir evsiz gibi yaşayarak sokak insanlarını fotoğrafladı.
Jimmy Nelson, sanatsal fotoğrafları ile tanınmış bir fotoğrafçı. Henüz 19 yaşındayken Tibet yolculuğuna çıkan sanatçı, yanına aldığı ve 50 yıldır kullanmaya devam ettiği küçük bir fotoğraf makinesi ile fotoğrafçılık kariyerine başladı.Dünyanın çeşitli yerlerindeki kabileleri gezerek sanatsal fotoğraflara imza atan Nelson, 1992’de eşi ile 36 ayda Çin’i dolaşmış ve “Çin Edebi Portreler” adlı kitabı yayımlanmıştır.
1958 doğumlu Alman fotoğrafçı, çocukluğundan beri ilgi duyduğu fotoğrafçılığa bağımsız reklam fotoğrafçılığı yaparak başladı. 1984’te WAJS isimli ajansını kuran sanatçının fotoğrafları genellikle insanlar ve hayvanlardan oluşuyor. Kenya’da çektiği “Yetim Filler” en çok ilgi gören çalışmalarının başında geliyor.
Sadece ülkemizde değil tüm dünyada büyük bir şöhrete sahip olan Ara Güler, çektiği portre fotoğraflarla tarihe kazınmış bir isim. Tarihe damga vuran politikacıların ve dünyaca ünlü birçok sinema yıldızının fotoğrafını çeken ve bazı isimlerle yakın dostluk ilişkileri kuran Ara Güler, foto muhabiri olarak başladığı kariyerinde önemli olayları da kayıt altına almayı başardı. Birleşik Krallık’ta yayımlanan Photography Annual Antolojisi onu dünyanın en iyi yedi fotoğrafçısından biri olarak tanımladı.
Yunanca bir kelime olan fotoğraf, etimolojik olarak “ışık yardımı ile iz bırakma” anlamına geliyor. Bir ânı kaydedebilmek ve o ânı sonsuzluğa taşıyabilmek ise fotoğrafların bizlere bıraktığı en büyük hazine. 20. yüzyılın başlarında çekilen fotoğraflar sayesinde geçmiş dönemde caddelerin, evlerin, kıyafetlerin, insanların, kısaca gündelik hayatın nasıl olduğuna dair fikir sahibi olmamızı sağlayan sekiz fotoğrafı listeledik.
