Her ne kadar 1700’lü yıllarda İstanbul’un en büyük kasabalarından biri olan Çengelköy’ü günümüzde küçük bir semt olarak tanımlasak da bölgeye gösterilen yoğun ilginin o günlerden bugüne hiç değişmediğini söyleyebiliriz. Nedenini merak ediyorsanız, semtin öne çıkan özelliklerini sıraladığımız listemize alalım lütfen sizi…
Kendisine gelen herkesi evinde hissettiren sıcacık bir mahalle burası… Eğer ulaşımı deniz yoluyla sağlıyorsanız bu evin ilk karşılayanı da Boğaz’ın kıyısına inci bir küpe gibi konmuş iskelesi olacaktır. İstanbul’daki en nostaljik buluşma noktalarından biri de Çengelköy İskelesi’nin çevresidir.
Çengelköy, Osmanlı döneminde ileri gelen devlet adamlarının, nüfuzlu kişilerin ikamet ettiği bir yer olmuş… Sadullahpaşa Yalısı, Servey Bey Yalısı, Baha Bey Yalısı… Bu semtte 1800’lerde inşa edilen yalılardan günümüze kalanları görebileceğiniz gibi, mütevazı ahşap evlerle gösterişli köşklerin kol kola girip nasıl bir uyum sergilediğine de tanıklık edebilirsiniz.
Yukarıdaki fotoğrafta semtin yamacına kurulduğu tepeyi görebilirsiniz. Peki, aynı fotoğrafta diğer en dikkat çekici unsur nedir sizce diye sorsak? “Yeşilliği” dediğinizi sanıyoruz ki haklısınız… Tıpkı yalıları gibi yıllanmış ağaçlarıyla da nam salmış Çengelköy. Altında çayınızı yudumlayabileceğiniz o ünlü dev çınar ağacı da semtin hemen kıyı şeridinde bulunuyor.
Boğaz’dan bakıldığında en dikkat çekici yapılardan olan Kuleli Askeri Lisesi binası da Çengelköy’de başrol alan pek çok figürden biridir. Hatta mimarisi ve görkemiyle sadece Çengelköy’ün değil İstanbul’un gözdelerindendir. Bizans döneminde aynı yerde koruluk bir alanın içinde kule ve manastır bulunduğu için Kuleli Bahçe denilirmiş; bugünkü yapı ise kuleleriyle birlikte 1800’lerde kışla olarak inşa edilmiş.
Tedirginlikten uzak insana güvenen bakışlar, sokakta gördüğü her yabancıya eşlik etme hali… Çengelköy’ün bu listede yer vermemizi gerektirecek kadar belirgin bir özelliği de kedileridir. Niye ki; her semtte kedi var, demeyin. Buradaki kediler insanlarla öyle hemhal olmuş ki artık onları çınar ağaçlarından, iskelesinden, sokaklarından ayrı tutmak mümkün değildir ve olmamalıdır.
Çengelköy’ün ana caddesinde yürürken gözleriniz sağlı sollu dizilmiş esnaf tezgâhlarında bölgeye özgü salatalıklar arayabilir. Çünkü burası uzun yıllar küçük, ince kabuklu, çıtır çıtır salatalıkları veya diğer adıyla bademleriyle anıldı.
Beylerbeyi ile Vaniköy arasında kalan Çengelköy’ü denizden izlemenin keyfi bir başkadır evet… Fakat kıyısındaki çay bahçesinde oturup Boğaz’ı seyre dalmak da en az o kadar keyifli olacaktır. Zamanında semtin sakinlerinden olan Kemalettin Tuğcu’nun da hikâyelerinin bir kısmını bu manzaraya bakarak yazdığı rivayet edilir.
Ünlü simaların, önemli kalemlerin ikamet yerlerinden olagelmiş muhiti birçoğumuz 1993-1997 yılları arasında yayınlanan Süper Baba dizisi sayesinde görüp bildik. Mahalle havasını bozmayan sokaklarında kurulan dizi seti Şevket Altuğ, Şevval Sam, Bennu Yıldırımlar, Sevinç Erbulak gibi değerli oyuncuları buluşturmuştu.
