Makyaj günümüzde genel olarak kadınların ilgi alanına giren bir konu; peki tarihte de acaba öyle miydi? Mesela binlerce yıl önce insanlar ruj ya da oje kullanıyor muydu? Hangi elementler makyaj malzemesi olarak tercih ediliyordu? Cevaplarını öğrenmek üzere sizin için derlediğimiz bilgileri okumaya başlayabilirsiniz.
Orta Asya, Afganistan, Pakistan, İran, Çin hatta Rusya gibi ülkelerin de bir bölümünü kapsayan, fakat Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan gibi ülkelerden sebep kulaklarımızda daha ziyade Türk halklarının yaşadığı bölge olarak tınlayan büyük bir coğrafyadır. Bu coğrafyada inşa edilmiş sayısız mimari eserden bazılarını sayfamıza taşıyoruz.
Registan Meydanı, mimari bir yapının değil ama üç ayrı medresenin bir arada bulunduğu önemli bir adresin adı. Özbekistan’ın Semerkant kentinde bulunan meydanda, 15. yüzyılda yapılmış Uluğ Bey Medresesi, 17. yüzyılda inşa edilen Şir-Dor Medresesi ve aynı yüzyıl ürünü Tillâ-Kârî Medresesi yer almakta.
Özbekistan’ın batısında yer alan Hive’deki Kalta Minare, dilimizdeki adıyla Kısa Minare, yukarı doğru daralan silindirik yapısıyla muhteşem bir eser. Minarenin içinde olduğu alan, büyük bir kale içindeki eski şehri oluşturuyor ve mimarisiyle büyüleyen bu müze şehir 1990’dan beri Dünya Mirası Listesi’nde yer almakta.
Yine Özbekistan’da ama bu sefer Buhara’da bulunan Ark Kalesi, diğer adıyla Buhara’nın Gemisi, çevresi 790 metre civarında olan, duvarlarının yüksekliği 16 ile 20 metre arasında değişen devasa bir kale. Bu yapı tarihte, İbni Sina’dan Ömer Hayyam’a ve Firdevsi’ye kadar önemli kişilerin ayak bastığı bir mekân olmuş.
Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te yer alan, taç kapılı, dikdörtgen avlulu ve iki katlı olarak inşa edilen Kukeldaş Medresesi, özellikle cephe kısmındaki detaylarla dikkat çeken bir mimari eserdir. 1570 yılında inşa edilen yapı bir dönem müzeye çevrilmişse de günümüzde medrese olarak işlev görmektedir.
Karakol Katedrali, diğer ismiyle Kutsal Ruh Ortodoks Kilisesi, Kırgızistan’da, Issık Gölü’nün doğu tarafında yer alan Karakol kentinde bulunuyor. Ahşap mimarisi ve renkli çatı dekoruyla dikkat çeken yapı, 1800’lerin ikinci yarısında yapılmış. Zaman içinde müze, okul, spor salonu gibi işlevler gören eser günümüzde kilise olarak hizmet veriyor.
Türkmenbaşı Ruhi Camii, Türkmenistan’ın başkenti Aşgabat’ta bir köy olan Kıpçak’ta yer alır. Orta Asya’nın en büyük kubbesine sahip olan cami 2004 yılında ibadete açıldı. Türkmenistan’ın bağımsızlığının ilan edildiği 1991 yılına atfen, dört minaresi de 91 metre yüksekliğinde inşa edilmiş. Geneli beyaz mermerden yapılan eser, mimarisiyle öne çıkmakta.
Burana Kulesi, Kırgızistan’da, Bişkek ile Issık Gölü arasındaki tarihi şehir Balasagun’da yer almakta. İpek Yolu güzergâhında bulunan bu özgün yapı, Karahanlılar tarafından minare ve gözetleme kulesi olarak kullanılmış. 15. yüzyılda yaşanan bir deprem nedeniyle, uzunluğu 45 metreden 25 metreye inen Burana Kulesi, üzerindeki işleme detaylarıyla dikkat çekiyor.
Sanat tarihindeki resim akımları, çoğunlukla bir öncekine tepki olarak ama bazen de bilimsel ya da sosyo-ekonomik gelişmeler doğrultusunda kendiliğinden ortaya çıkmıştır, bununla birlikte her akımın öncü/geliştirici sanatçıları bulunur. Bu akımlardan dokuz tanesi örnekleriyle birlikte listemizde.
14. ve 15. yüzyıllarda başlayıp geliştiği için bu akıma Rönesans da denmektedir. Klasisizmde simetri, ışık, gölge, perspektif gibi konularda matematiksel bir düzene bağlı kalınarak olabildiğince gerçekçi eserler üretilmesi esastır. Akımı benimseyen ressamlardan biri Rönesans döneminde yaşayan Leonardo da Vinci’dir ve ünlü tablosu “Mona Lisa” en bilinen örneklerinden biridir.
Matematiksel kurallara bağlı kalınan Klasisizme tepki olarak 17. ve 18. yüzyıllarda doğan Barok, Portekizcede “düzensiz inci” anlamına gelen “barroco” sözcüğünden geliyor. Işık ve gölge kullanımının güçlendiği, hareketli figürlerin, grup portrelerinin önem kazandığı akımın uygulayıcılarından biri Rembrandt van Rijn idi.
Sanatçının, kuralların üstüne çıkarak duygularını, düşlerini dramatik betimlemelerle yansıttığı, desenlerden çok renklerin kendini gösterdiği 19. yüzyıl resim akımıdır. Romantizmin resim sanatındaki öncüsü Fransız ressam Eugène Delacroix iken John Constable bu akımın manzara alanında örneklerini veren isim olmuştur.
Romantizmin hayalciliğine tepki olarak 19. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan Realizm akımında sanatçılar yapaylıktan uzaklaşmış, endüstriyel gelişmelerin ve sınıfsal ayrışmaların yaşandığı bu dönemde gerçekliğe yönelmişlerdir. Realizm akımının kurucusu ise gerçekçi çalışmalarıyla büyük bir üne sahip olan Fransız ressam Gustave Courbet’tir.
19. yüzyılın sonunda Fransa’da ortaya çıkan akımda resim sanatçıları stüdyoların dışına çıkarak, doğayı ve güneş ışınlarının cisimler üzerinde yarattığı renk değişimlerini gözlemdiler, güneş ışığının anlık ve değişken etkilerini eserlerine taşıdılar. Empresyonizm yani İzlenimcilik akımına ismini ise Claude Monet’nin “İzlenim: Gün Doğumu” adlı eseri vermiştir.
Herhangi bir düzene ya da karakteristiğe bağlı olmadan eserler vermeyi amaçlayan ve bütün bu kuralcılığa tepki olarak doğan Dadaizm 20. yüzyılın ilk çeyreğinde ortaya çıkmış bir akımdır. Fransız-Amerikalı sanatçı Marchel Duchamp ise Dadaizmin en tanınan öncülerindendir.
Nesneleri olduğu gibi resmeden Emresyonizme tepki olarak 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın ilk yarısında doğan Ekspresyonizmde aslolan ressamın nesneleri nasıl gördüğüdür. Sanatçı nesneler üzerinde istediği deformasyonu yapıp yeni bir forma büründürebilir. Edward Munch ve çok bilinen tablosu “Çığlık” bu akımın öncüsü ve örneğidir.
Nesnelerin geometrik şekillerle resmedildiği sanat akımı Kübizm en çok Pablo Picasso adıyla anılır çünkü Picasso, Georges Braque ile birlikte bu akımın temellerini atan kişidir. 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan akımda ve özellikle Picasso’nun eserlerinde farklı zaman dilimleri ve farklı bakış açıları aynı yüzeyde resmedilir.
20. yüzyıl ortalarında İngiltere’de ortaya çıkan Pop Art, birkaç yıl içinde Amerika’ya geçmiş ve yaygınlık göstermiştir. Çağdaş dünyada popüler kültüre özgü öğelerin resim sanatına taşındığı bu akıma, İngiltere ve Amerika’daki öncüleri farklı katkılar sunmuştur. Andy Warhol ise tüm dünyada en popüler Amerikalı öncülerinden biridir.
1953 yılında dünyaya gelen sanatçımız Müslüm Gürses’i, 3 Mart 2013 tarihinde, henüz 60 yaşında iken kaybetmiştik. “Hayat bana zordu. Ama güzeldi.” cümlesinde de ifade ettiği gibi, yaşamında atlatması gereken zor dönemler olduğu gibi az kişinin sahip olabileceği ilgi, sevgi ve ünle taçlandırılmış dönemleri de oldu. “İstiyorum ki herkes; doğruluğun, iyiliğin, kardeşliğin, barışın efendisi olsun.” diyecek kadar yüce gönüllü olan sanatçıyı biz de farklı zamanlarda yaptığı konuşmalarından alıntılarla anıyoruz.
Büyülü Gerçekçilik kavramı ilk olarak 18. yüzyılın sonunda felsefe alanında, 20. yüzyılın ortalarında resim sanatında kullanılmış, daha sonra Massimo Bontempelli, Alejo Carpentier ve Angel Flores gibi isimler tarafından da edebiyata taşınmıştır. Mitlerin, efsanelerin, fantastik olayların, büyünün, metafiziğin ve hayal gücünün öne çıktığı büyülü gerçekçilik, “gerçeküstücülük” ile karıştırılmamalıdır. Büyülü gerçekçilikte az önce saydığımız unsurlar “gerçeklik” ile birlikte ele alınır. Sadece, gerçekliği farklı olan insanların gerçek dünyalarıdır söz konusu olan… Sıra dışı ve mantık ötesi unsurlar bulunsa da konunun genelinde gerçekliğe sıkı sıkıya bağlılık vardır. Büyülü gerçekçiliğe örnek verilebilecek romanları, içinden alıntılarla sizin için sıraladık.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Gabriel García Márquez’den…” title_font_size=”13″]
Neredeyse her an fotoğraf çekiyoruz… Güzel anları hatırlamak için, seyahat ettiğimiz yerleri kaydetmek için, beğendiğimiz bir şeyi arkadaşlarımızla paylaşmak için… Ama fotoğraf çekmek her zaman bu kadar zahmetsiz değildi ve bugüne gelene dek fotoğraf teknolojisi çok yol kat etti. Görece kısa ama çetrefilli bu yolculuk Kültür ve Yaşam’da…
Birbirine tepki olarak doğan sanat akımları içinde özgür üretimlerin kapısını aralayan akımdır, izlenimcilik. Orijinal adı empresyonizmdir. Bu akım, sanatçıyı kalıpların ve kuralların ötesine taşıyarak, kendi düşünsel varlığını ortaya koyma imkânı tanımış, gördüklerini duygularıyla birlikte tasvir etmesine izin vermiştir.
19.yüzyıl Fransa’sında doğan empresyonizm, tüm sanat dallarını etkilemiş olsa da, en çok resim sanatında kendini göstermiştir. Fransızca kelimenin dilimizdeki karşılığı izlenimciliktir. Empresyonizm ismini ünlü Fransız ressam Claude Monet‘nin “Impression: soleil levant” isimli tablosundan almıştır. Hatta bu tanım, Monet’nin sergisini ve tablosunu hedef alan Paris gazetesindeki bir eleştiri yazısında kullanıldıktan sonra akımın ismi haline gelmiştir.
Empresyonizm ya da izlenimcilikte, sanatçının eserinde ne gördüğüne değil nasıl gördüğüne yer vermesi beklenir. Başka bir deyişle, sanatçı gördüğü gerçekliği duygularıyla birlikte yorumlar ve kendi izlenimiyle eserine yansıtır. Objektif bakış yerini sübjektif yaklaşıma bırakır. Ressam, izlenimlerini yansıtırken büyük oranda ışık ve renklerden etkilenir. Yukarıdaki resimde, Pierre Auguste Renoir’nın izlenimci eserlerinden birini görüyorsunuz…
Yürüyüş isimli bu tablo da empresyonist ressam Pierre Auguste Renoir’ya aittir. Renoir, Claude Monet, Frédéric Bazille ve Alfred Sisley ile çalışmış ve aralarına Paul Cézanne, Edgar Degas, Berthe Morisot, Camille Pissarro gibi isimleri de alarak empresyonizmin temellerini atmışlardır. Akımın en ünlü eserlerini üreten bu ressamlardan kimi ölümünden önce kimiyse ölümünün ardından değer görmüştür.
Lorient’teki Liman tablosunun ressamı Berthe Morisot ‘dur. 1841-1895 yılları arasında yaşayan sanatçı, Fransız sanat eleştirmeni Gustave Geffroy tarafından, Marie Bracquemond ve Mary Cassatt ile birlikte “empresyonizmin üç büyük kadını”ndan biri olarak gösterilmiştir. Morisot, çoğunlukla portreler, ev ve aile hayatı ile manzaralar üzerine çalışmıştır. Aynı zamanda bir süre empresyonist ressamlara modellik yapan Julie Manet’nin de annesidir.
Empresyonizm, ortaya çıktığı 1800’lerin ikinci yarısında, geleneksel sanat camiasının büyük tepkisiyle karşılaşmıştı. 1800’lerin sonunda izlenimci olarak yola çıkıp bir süre sonra bu akımın sınırlarını aşmak isteyen kimi ressamlar da empresyonizmin kurallarına tepki gösterdi ve böylece kısa bir dönemde var olacak ama yepyeni akımlara kapı aralayacak olan post-empresyonizm doğdu. Ünlü ressam Vincent van Gogh da post-empresyonizmin öncülerinden biriydi.
Duyguların, hayallerin, sezgilerin gerçekle buluştuğu empresyonist akım en çok ressamları etkilemiş olsa da sanatın diğer dalları da kendisine düşen payı almıştı. Örneğin müzikte pek çok kalıbın dışına çıkılmış ve müzisyenler şairane taraflarını kullanmaya başlamışlardır. 20. yüzyılın en önemli Fransız bestecilerinden olan Claude Debussy empresyonizmin öncüsü kabul edilir. Yukarıda okuduğunuz alıntı ise Fransız şair Arthur Rimbaud’un Ofelya şiirine ait olmakla birlikte empresyonizmin edebiyata yansımasına bir örnektir.
Akımın edebiyat alanındaki diğer temsilcileri olarak Rainer Maria Rilke, James Joyce gösterilebilir. Türk edebiyatçılar arasında Ahmet Haşim, Cenap Şahabettin, Ahmet Muhip Dıranas da eserlerinde izlenimci örnekler vermişlerdir ve yukarıda okuduğunuz Ahmet Haşim’e ait dizeler bunun güzel bir örneğidir.
Ülkemizde dünyanın hayranlığını kazanmış pek çok tarihi yapı bulunmakta. Bulunduğu dönemin özelliklerini yansıtan, toplumsal yapısını ele alan, bilim ve sanatın gelişen yöntemleriyle tasarlanmış, günümüze kadar da ulaşmayı başarmış yapılar… Bizler de bu seride ülkemizde bulunan 7 çağdaş mimari örneğini araştırdık ve bir liste hazırladık.
Büyük Postane, İstanbul’un Fatih ilçesindeki Sirkeci semtinde bulunmaktadır. İnşaasına 1905 yılında başlanmış, 1909’da da tamamlanmıştır. Süslemelerinde ağırlıklı 16. yüzyıl Osmanlı mimarisi hâkimdir. Binanın inşaasında kullanılan tuğlaları Mimar Vedat Tek’in özel olarak tasarladığı iddialar arasında. Büyük Postane, 1927 – 1936 yıllarında İstanbul Radyoevi olarak hizmet vermiş, 1958 yılından sonra posta ve telgraf işlerinde kullanılmaya başlanmıştır.
Her yıl yaklaşık 8 milyon ziyaretçiyi ağırlayan, Mustafa Kemal Atatürk’ün naaşının yer aldığı yapının inşaatına 1943’te başlanmış ve 1953 senesinde törenle açılmıştır. Yapıldığı dönemde daha çok simetrinin öne çıktığı, kesme taş malzemelerinin kullanıldığı, anıtsal yönü ağır basan binalar tasarlanmıştır. Anıtkabir, Selçuklu ve Osmanlı mimari özelliklerini taşımasının yanı sıra döneminin özelliklerini en güzel yansıtan bir yapıttır.
TBMM günümüze kadar 3 farklı bina kullanmıştır. 1915 yılında inşaatına başlanan ilk TBMM binası ise Kurtuluş Şavaşı sürecinde son bulmuştur. Binanın planı evkaf mimarı Salim Bey tarafından yapılmış, inşaatını askeri mimar Hasip Bey üstlenmiştir. Türk mimari stilinde tasarlanmış binanın en göze çarpan özelliği duvarlarında Ankara Taşı’nın (Andezit) kullanılmış olmasıdır. Bina günümüzde müze olarak kullanılıyor ve Ankara’nın Ulus meydanında bulunuyor.
Geçmişe ait bir dokusu olan yapı, 1902 yılında mimar Vedat Tek tarafından yapılmıştır. Zemin ve iki kat olarak yapılan bina, Batı klasizmi ile Osmanlı oryantalizminin bir eklektizmini taşımaktadır. Arap mimari tarzında ve kargir bir bina olan yapı günümüze kadar ciddi bir restorasyon da geçirmemiştir. Alt katında bir de Kent Tarihi Müzesi de bulunmakta. Kastamonu ile özdeşleşen semboller arasında yer alan yapı, bu sene 116. yaşını tamamladı.
TCDD’nin Ankara merkez tren istasyonudur. Yapının ana gar binasının inşaatı 1935 tarihinde başlamış 1937’ye kadar sürmüştür. Cumhuriyet’in erken yıllarına ait yapılardan bir tanesidir. Art Deco tarzındaki yapının mimarı ise Şekip Akalın’dır. Ankara’nın önemli tarihi simgeleri arasında yer alan yapı, günümüzde eskisi kadar rağbet görmese de buradan Türkiye’nin her yerine bilet alabilmeniz mümkündür.
Basmane Garı, İzmir’in Konak ilçesinde, Basmane semtinde bulunmaktadır. Bina, ünlü Fransız mimar Eiffel tarafından klasik tarzda tasarlanmıştır. İnşaatı ise Fransız bir firma aracılığıyla 1876 yılında yapılmıştır. Fransa’da bulunan Lyon Gar binasının bir benzeri olma özelliğine sahip olan yapının üzerinde kırma çatı, iki kenarının ortasında da düz cephe görünümüne hareketlilik katan üçgen alınlıklar bulunmakta.
1914 – 1983 tarihleri arasında Osmanlı Devleti’nin kent ölçekli ilk elektrik santrali olan yapı, 2004 senesinde Enerji Müzesi’ne dönüştürülmüştür. Oldukça etkileyici yapılardan biri olan bu eski bina, içerisindeki mekanik ekipmanlarıyla yapay peyzajı olan bir müze. Binanın dönüşümüne yönelik mimari çalışmaları Han Tümertekin tasarlamıştır. Son derece modern tasarlanmış müze yapısı eski mimari özelliklerini korumayı da başarmıştır.
Bahar geldiğinde hafiflediğimizi hisseder; tatlı esintilerin, yeniden uyanan doğanın tazeliğiyle bir coşkuya kaptırırız kendimizi… Doğanın insan üzerindeki olumlu etkisine harika bir örnektir ilkbaharın gelişi… Bu içeriğimizde tadı en güzel baharda çıkacak etkinlikleri listeliyor, bahar aylarını en güzel şekilde geçirmenizi diliyoruz.
Hem yaratıcı hem de eğlenceli bir hobi olan fotoğrafçılık meraklılarındansanız, baharın iç acıcı renklerinin tadını bol bol çekim yaparak çıkarabilirsiniz.
Bahçenize, balkonunuza bitkiler ekerek rengârenk çiçeklerle hayatınıza renk katabilir, kendi yetiştirdiğiniz yeşillerle mutfağınızda da baharın sağlık ve tazeliğini yaşayabilirsiniz.
Baharın yenileyici etkisinin evinize yansımasına izin verin, fazla eşyalardan kurtularak yenilerine yer açın, böylece baharın hafifliğini ve coşkusunu evinize ve gardırobunuza taşıyabilirsiniz.
Kültür ve Yaşam’ın bilmece/bulmaca sayfasındasınız. Kolay ve keyifli bir oyunla karşınızdayız. Bakalım emojilerle anlatmaya çalıştığımız filmlerin yerli isimlerini bulabilecek misiniz? Eğer cevapları bulmak için emojiler yeterli gelmezse verdiğimiz diğer ipuçlarından da faydalanabilirsiniz.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Bu film 19’uncu yüzyıl sonlarında Yeni Zelanda’da geçiyor ve dram türünde…” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Filmin başrolündeki kadın oyuncu 2011 yılındaki Akademi Ödülü’nü kazandı.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Tolkien’in yazdığı üç ciltlik fantastik edebiyat serisinin beyaz perde versiyonu. ” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Thomas Harris’in romanından uyarlanan üç Oscar’lı film 1991 yılında çekildi.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Türk yönetmene 61. Cannes Festivali’nde Altın Palmiye Ödülü’nü getiren film…” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”İlk kez 1957 yılında siyah-beyaz olarak gösterime giren film ABD yapımı…” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Animasyon türündeki film serisi üç bölümden oluşuyor.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Ertem Eğilmez yönettiği film kalabalık aile filmlerinin en güzel örneklerinden biri…” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”1966 tarihli İtalyan filmi, türü spagetti western…” title_font_size=”13″]
