{"id":31806,"date":"2025-10-25T11:45:47","date_gmt":"2025-10-25T08:45:47","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=31806"},"modified":"2025-10-25T11:45:47","modified_gmt":"2025-10-25T08:45:47","slug":"saglikli-dayanikli-ve-dogaya-dost-bir-oyun-kulturu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=31806","title":{"rendered":"SA\u011eLIKLI, DAYANIKLI VE DO\u011eAYA DOST B\u0130R OYUN K\u00dcLT\u00dcR\u00dc"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Bir \u00e7ocu\u011fun elinde \u015fekillenen bir tahta par\u00e7as\u0131\u2026 Kimi zaman bir kamyon olur kimi zaman da u\u00e7suz bucaks\u0131z g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde havalanan bir u\u00e7ak. Oyuncaklar asl\u0131nda sadece vakit ge\u00e7irmek i\u00e7in de\u011fil, hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc beslemek ve d\u00fcnyay\u0131 ke\u015ffetmek i\u00e7in vard\u0131r. \u00dcstelik her oyuncak, yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve estetik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da i\u00e7inde ta\u015f\u0131r. Anadolu\u2019da binlerce y\u0131ld\u0131r s\u00fcren bu gelenek, bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 k\u00fc\u00e7\u00fck at\u00f6lyelerde do\u011fal ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 malzemelerle \u00fcretilen oyuncaklarla ya\u015famaya devam ediyor. Yaz\u0131m\u0131zda, ah\u015fap oyuncaklar\u0131n tarihini ve \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00f6zelliklerini sizler i\u00e7in derledik.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;31808&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Tarihe bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ilk oyuncaklar do\u011fadan elde edilen ta\u015f, kemik ve kil gibi malzemelerle \u015fekilleniyordu. M\u00d6 3000\u2019lerde M\u0131s\u0131r ve Mezopotamya\u2019da minyat\u00fcr fig\u00fcrler, topa\u00e7lar ve oyun tahtalar\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n d\u00fcnyas\u0131na e\u015flik ediyordu. Orta \u00c7a\u011f\u2019da el i\u015f\u00e7ili\u011fiyle ah\u015fap ve metal oyuncaklar \u00f6ne \u00e7\u0131karken, R\u00f6nesans\u2019la birlikte estetik kayg\u0131lar artt\u0131 ve oyuncaklar \u00e2deta birer sanat eserine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Sanayi Devrimi ile seri \u00fcretim devreye girdi ve oyuncaklar daha geni\u015f kitlelere ula\u015ft\u0131; 20. y\u00fczy\u0131lda ise plastik ve elektronik oyuncaklar sahneye \u00e7\u0131kt\u0131. Ancak t\u00fcm bu de\u011fi\u015fimlere ra\u011fmen ah\u015fap oyuncaklar, do\u011fall\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyarak k\u00f6kl\u00fc gelene\u011fini g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ta\u015f\u0131may\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;2#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;31809&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Bu k\u00f6kl\u00fc gelene\u011fin Anadolu\u2019daki en belirgin yans\u0131mas\u0131 ise Osmanl\u0131 D\u00f6nemi\u2019nde \u0130stanbul\u2019un Ey\u00fcpsultan semtinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. 17. y\u00fczy\u0131ldan itibaren Ey\u00fcpsultan\u2019da oyuncak\u00e7\u0131l\u0131k k\u00f6kl\u00fc bir zanaat h\u00e2line gelmi\u015f, marangozlar\u0131n \u00fcretti\u011fi tahtadan oyuncaklar zamanla farkl\u0131 meslek gruplar\u0131na da yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ocuklar oyuncaklar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011fu zaman Ey\u00fcpsultan\u2019daki d\u00fckk\u00e2nlardan ya da seyyar sat\u0131c\u0131lardan temin ederken, 19. y\u00fczy\u0131lda semt hem \u00fcretim hem de sat\u0131\u015f merkezi olarak \u00f6nemini korumu\u015ftur. Evliya \u00c7elebi\u2019nin seyahatnamesinde oyuncak\u00e7\u0131 d\u00fckk\u00e2nlar\u0131ndan s\u00f6z etmesi, bu gelene\u011fin ne kadar canl\u0131 oldu\u011funu ortaya koyar.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;3#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;31810&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Peki, bu oyuncaklar\u0131 \u00f6zel k\u0131lan ah\u015fab\u0131n kendisi hakk\u0131nda neler s\u00f6yleyebiliriz? Ah\u015fap, elde edilmesi ve i\u015flenmesi kolay gibi g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda sab\u0131r ve ustal\u0131k isteyen bir malzemedir. Lifli yap\u0131s\u0131 sayesinde olduk\u00e7a dayan\u0131kl\u0131 olan ah\u015fap, k\u00fc\u00e7\u00fck kazalarda tamir edilebilirli\u011fiyle de \u00f6ne \u00e7\u0131kar. Bu \u00f6zelli\u011fiyle bir oyuncak yaln\u0131zca bir nesile de\u011fil, ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131lan \u00f6zel bir hat\u0131raya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;4#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;31811&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve tamir edilebilirli\u011fi bir yana, ah\u015fap oyuncaklar \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimine sundu\u011fu katk\u0131larla da \u00f6ne \u00e7\u0131kar. Sade tasar\u0131mlar\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc harekete ge\u00e7irir; nesneleri ke\u015ffetmelerine, neden-sonu\u00e7 ili\u015fkileri kurmalar\u0131na ve problem \u00e7\u00f6zme becerilerini geli\u015ftirmelerine olanak tan\u0131r. Do\u011fal yap\u0131s\u0131 sayesinde g\u00fcven hissi verir, g\u00f6zenekli dokusu ise statik elektrik olu\u015fumunu engelleyerek bedensel rahatlama sa\u011flar. B\u00f6ylece \u00e7ocuklar enerjinin olu\u015fturdu\u011fu gerginlikten ar\u0131n\u0131r ve hem fiziksel hem de duygusal a\u00e7\u0131dan daha kolay sakinle\u015fir. \u00dcstelik geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir olmalar\u0131 ve yeni a\u011fa\u00e7 kesimine gerek b\u0131rakmamalar\u0131 ah\u015fap oyuncaklar\u0131 yaln\u0131zca sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00e7evre dostu bir se\u00e7enek h\u00e2line getirir.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;5#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][vc_video link=&#8221;https:\/\/youtu.be\/50THwi4I3Wc?si=RBXO-_qPYLXzgJbO&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ve i\u015fte bu gelene\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fatmaya devam eden ustalardan biri de Ali Akbey\u2019dir. UNESCO Somut Olmayan K\u00fclt\u00fcrel Miras\u0131n Korunmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131nda \u201cYa\u015fayan \u0130nsan Hazinesi\u201d \u00fcnvan\u0131yla tan\u0131nan Akbey, y\u0131llard\u0131r mobilya at\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirerek oyuncak \u00fcretmektedir. Onun i\u00e7in ah\u015fap oyuncak yapmak yaln\u0131zca bir meslek de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir ya\u015fam bi\u00e7imidir. S\u0131f\u0131r at\u0131k felsefesiyle \u00e7al\u0131\u015fan Ali Usta, her oyunca\u011fa do\u011fayla uyumlu bir yakla\u015f\u0131m kazand\u0131r\u0131rken \u00e7ocuklara ge\u00e7mi\u015fle gelecek aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc kuran de\u011ferli hat\u0131ralar b\u0131rak\u0131r. Mesle\u011fine tutkuyla ba\u011fl\u0131 olan Ali Akbey\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 videoda izleyebilirsiniz.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text] Bir \u00e7ocu\u011fun elinde \u015fekillenen bir tahta par\u00e7as\u0131\u2026 Kimi zaman bir kamyon olur kimi zaman da u\u00e7suz bucaks\u0131z g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde havalanan bir u\u00e7ak. Oyuncaklar asl\u0131nda sadece vakit ge\u00e7irmek i\u00e7in de\u011fil, hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc beslemek ve d\u00fcnyay\u0131 ke\u015ffetmek i\u00e7in vard\u0131r. \u00dcstelik her oyuncak, yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve estetik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da i\u00e7inde ta\u015f\u0131r. Anadolu\u2019da binlerce y\u0131ld\u0131r s\u00fcren bu gelenek, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31807,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[4120,811,3976],"class_list":["post-31806","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-ahsap","tag-oyuncak","tag-usta"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31806"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31806\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}