{"id":31251,"date":"2025-08-08T11:45:40","date_gmt":"2025-08-08T08:45:40","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=31251"},"modified":"2025-08-08T11:45:40","modified_gmt":"2025-08-08T08:45:40","slug":"turk-tarihinin-buyuk-haritacisi-piri-reis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=31251","title":{"rendered":"T\u00dcRK TAR\u0130H\u0130N\u0130N B\u00dcY\u00dcK HAR\u0130TACISI P\u0130R\u0130 RE\u0130S"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">1513 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 denizcisi ve haritac\u0131s\u0131 Piri Reis taraf\u0131ndan \u00e7izilen \u201cD\u00fcnya Haritas\u0131\u201d, yaln\u0131zca bir co\u011frafi belge de\u011fil, ayn\u0131 zamanda d\u00f6nemin denizcilik birikimini ve ke\u015fif ruhunu yans\u0131tan \u00f6nemli bir eserdir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan par\u00e7as\u0131; G\u00fcney Amerika\u2019n\u0131n do\u011fu k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131, Afrika\u2019n\u0131n bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 ve Atlantik Okyanusu\u2019nu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde g\u00f6sterir. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma, yaln\u0131zca Osmanl\u0131 denizcili\u011finin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeyi de\u011fil, 16. y\u00fczy\u0131l\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de belgeleyen k\u00fclt\u00fcrel bir miras niteli\u011findedir. Bu nedenle UNESCO, 2011 y\u0131l\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 kararla 2013 y\u0131l\u0131n\u0131 \u201cPiri Reis Haritas\u0131\u2019n\u0131n 500. Y\u0131l D\u00f6n\u00fcm\u00fc\u201d olarak ilan etmi\u015ftir. Yaz\u0131m\u0131zda, Piri Reis\u2019in haritalar\u0131na ve denizcilik miras\u0131na detayl\u0131 bi\u00e7imde g\u00f6z ataca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;31253&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Piri Muhyiddin bin Hac\u0131 Mehmed (Piri Reis), 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda Gelibolu\u2019da do\u011far. Gen\u00e7 ya\u015fta amcas\u0131 Kemal Reis\u2019in yan\u0131nda denizcili\u011fe ba\u015flar ve onunla Akdeniz\u2019in \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde seferlere kat\u0131l\u0131r. Bu d\u00f6nemde Venedik, Sicilya, Tunus, Cezayir ve \u0130spanya k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 dola\u015f\u0131r; Kuzey Afrika\u2019daki baz\u0131 liman kentlerinde konaklar. Gen\u00e7 ya\u015fta kazand\u0131\u011f\u0131 bu deneyimler, Piri Reis\u2019in hem denizcilik bilgisini hem de haritac\u0131l\u0131k yetkinli\u011fini \u015fekillendirir.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;2#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;31254&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">1495-1496 y\u0131llar\u0131nda II. Bayezid\u2019in \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla devlet hizmetine giren Piri Reis, Osmanl\u0131 donanmas\u0131nda \u00f6nemli g\u00f6revler \u00fcstlenir. 1499 y\u0131l\u0131nda Bat\u0131 Yunanistan\u2019daki \u0130nebaht\u0131 Ku\u015fatmas\u0131\u2019nda g\u00f6ke kaptan\u0131; 1500-1501 y\u0131llar\u0131nda ise Mora Yar\u0131madas\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcneybat\u0131s\u0131nda bulunan Modon, Koron ve Anavarin\u2019in fetihlerinde kad\u0131rga reisi olarak g\u00f6rev yapar. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Ege\u2019de ticaret yollar\u0131n\u0131 korumak ve Rodos\u2019taki M\u00fcsl\u00fcman esirleri kurtarmak amac\u0131yla d\u00fczenlenen seferlere kat\u0131l\u0131r. 1511 y\u0131l\u0131nda amcas\u0131 Kemal Reis\u2019in bir deniz kazas\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybetmesinin ard\u0131ndan Piri Reis, Gelibolu\u2019ya d\u00f6ner ve haritac\u0131l\u0131\u011fa y\u00f6nelir.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;3#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;31255&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">1513 y\u0131l\u0131nda, onu d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda tan\u0131n\u0131r k\u0131lacak ilk d\u00fcnya haritas\u0131n\u0131 haz\u0131rlar. Avrupa ve Afrika\u2019n\u0131n bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131 ile G\u00fcney Amerika\u2019n\u0131n do\u011fu k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6steren bu harita, Amerika k\u0131tas\u0131n\u0131 betimleyen en eski haritalardan biri kabul edilir. Kristof Kolomb\u2019un da aralar\u0131nda bulundu\u011fu yirmi farkl\u0131 kaynaktan derlenerek olu\u015fturulan bu eser, 16. y\u00fczy\u0131l\u0131n Avrupal\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcman denizcilerine ait co\u011frafi bilgileri bir araya getiren son derece de\u011ferli bir belgedir. 1516-1517 y\u0131llar\u0131ndaki M\u0131s\u0131r Seferi s\u0131ras\u0131nda Nil Nehri boyunca yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemler, ona yeni co\u011frafi bilgiler kazand\u0131r\u0131r. 1513\u2019te tamamlad\u0131\u011f\u0131 haritas\u0131n\u0131, 1517\u2019de M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n fethinden hemen sonra Yavuz Sultan Selim\u2019e sunar.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;4#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;31256&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Piri Reis, 1521\u2019de Kanuni Sultan S\u00fcleyman\u2019\u0131n Belgrad Seferi s\u0131ras\u0131nda Tuna donanmas\u0131nda g\u00f6rev al\u0131r; ard\u0131ndan Rodos Seferi gibi \u00f6nemli deniz harek\u00e2tlar\u0131na kat\u0131l\u0131r. 1524 y\u0131l\u0131nda, Sadrazam \u0130brahim Pa\u015fa ile \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 M\u0131s\u0131r yolculu\u011funda, Kit\u00e2b-\u0131 Bahriyye\u2019nin ilk tasla\u011f\u0131n\u0131 \u0130brahim Pa\u015fa\u2019ya sunar. 1526\u2019da ise, Kit\u00e2b-\u0131 Bahriyye\u2019nin ikinci ve geli\u015ftirilmi\u015f n\u00fcshas\u0131n\u0131 tamamlar. Bu eser hem denizcilik rehberi hem de co\u011frafya ansiklopedisi niteli\u011finde olan \u00e7ok \u00f6nemli bir eserdir. Ayn\u0131 y\u0131l \u0130brahim Pa\u015fa\u2019n\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Kanuni Sultan S\u00fcleyman\u2019\u0131n himayesine girer ve Hint Deniz Seferleri\u2019nde g\u00f6rev al\u0131r. 1528 y\u0131l\u0131nda ise haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ikinci d\u00fcnya haritas\u0131n\u0131 Kanuni\u2019ye sunar.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;5#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;31257&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Piri Reis\u2019in 1528 y\u0131l\u0131nda \u00e7izdi\u011fi ikinci d\u00fcnya haritas\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan par\u00e7a, haritan\u0131n kuzeybat\u0131 k\u00f6\u015fesini g\u00f6sterir. Bu par\u00e7ada Orta Amerika k\u0131y\u0131lar\u0131, Florida, Kanada\u2019n\u0131n kuzeydo\u011fusu ve Gr\u00f6nland yer al\u0131rken; d\u00f6nemin ke\u015fiflerine dayanarak adalar ve k\u0131y\u0131lar daha do\u011fru ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde g\u00f6sterilmi\u015ftir. Kolomb\u2019un hatal\u0131 haritas\u0131na dayanan ilk haritan\u0131n aksine, Bahama, Antiller, Haiti ve K\u00fcba bu kez daha ger\u00e7ek\u00e7i bi\u00e7imde \u00e7izilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, 1517-1519 y\u0131llar\u0131nda ke\u015ffedilen Yucat\u00e1n Yar\u0131madas\u0131 ve Honduras\u2019\u0131n da bulundu\u011fu bu haritada, K\u00fcba \u201cIsla di Vana\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130lk haritada yer almayan Yenge\u00e7 D\u00f6nencesi, bu haritada \u201cG\u00fcnuzad\u0131s\u0131\u201d ad\u0131yla g\u00f6sterilir ve yan\u0131na \u201cBu hat, g\u00fcn\u00fcn \u00e7ok uzad\u0131\u011f\u0131 yere i\u015farettir.\u201d notu d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. Daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli ve teknik a\u00e7\u0131dan geli\u015fmi\u015f olan bu ikinci harita, d\u00f6neminin en ileri \u00f6rneklerinden biri kabul edilir.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;6#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][vc_video link=&#8221;https:\/\/youtu.be\/tPhCiLNkx2c?si=ZgFDATl9lgSMlQJ0&#8243;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Sadece bir Osmanl\u0131 kaptan\u0131 olarak de\u011fil; ayn\u0131 zamanda bir bilim insan\u0131, bir k\u00e2\u015fif ve \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde bir haritac\u0131 olarak tan\u0131nan Piri Reis\u2019in 1528 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ikinci d\u00fcnya haritas\u0131n\u0131n ne yaz\u0131k ki yaln\u0131zca \u00fc\u00e7te biri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015f\u0131r. Bug\u00fcn Topkap\u0131 Saray\u0131\u2019nda korunan bu harita, ondan bize kalan de\u011ferli bir mirast\u0131r. Piri Reis hakk\u0131nda daha fazla bilgi i\u00e7in videomuzu izleyebilirsiniz.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text] 1513 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 denizcisi ve haritac\u0131s\u0131 Piri Reis taraf\u0131ndan \u00e7izilen \u201cD\u00fcnya Haritas\u0131\u201d, yaln\u0131zca bir co\u011frafi belge de\u011fil, ayn\u0131 zamanda d\u00f6nemin denizcilik birikimini ve ke\u015fif ruhunu yans\u0131tan \u00f6nemli bir eserdir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan par\u00e7as\u0131; G\u00fcney Amerika\u2019n\u0131n do\u011fu k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131, Afrika\u2019n\u0131n bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 ve Atlantik Okyanusu\u2019nu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde g\u00f6sterir. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma, yaln\u0131zca Osmanl\u0131 denizcili\u011finin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeyi de\u011fil, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31252,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[517,3748,3749,3750,3751],"class_list":["post-31251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-cografya","tag-dunya-haritasi","tag-haritaci","tag-osmanli-denizcisi","tag-piri-reis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31251"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31251\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}