{"id":29599,"date":"2026-02-08T11:40:05","date_gmt":"2026-02-08T08:40:05","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=29599"},"modified":"2026-02-08T11:40:05","modified_gmt":"2026-02-08T08:40:05","slug":"binlerce-yillik-zanaat-kulturu-ve-tarihi-ile-mardin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=29599","title":{"rendered":"B\u0130NLERCE YILLIK ZANAAT K\u00dcLT\u00dcR\u00dc VE TAR\u0130H\u0130 \u0130LE MARD\u0130N"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Tarihi boyunca bir\u00e7ok medeniyete ev sahipli\u011fi yapan Mardin, kendine \u00f6zg\u00fc mimarisi, antik \u015fehirleri, do\u011fal g\u00fczellikleri ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 ile \u00fclkemizin en \u00f6zel \u015fehirleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. Ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011finin nadide \u00f6rneklerine ve binlerce y\u0131ll\u0131k zanaat k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sahip Mardin\u2019in kent kimli\u011finde iz b\u0131rakan mek\u00e2nlar\u0131 listeledik.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Mardin Kalesi &#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29601&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Mardin Kalesi, Mezopotamya&#8217;n\u0131n bereketli topraklar\u0131na h\u00e2kim 1200 metre y\u00fcksekli\u011findeki bir tepede ta\u015ftan yap\u0131lm\u0131\u015f surlarla \u00e7evrilidir. S\u00fcmer, Asur, Pers, Roma, Bizans, Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 gibi bir\u00e7ok medeniyet taraf\u0131ndan kullan\u0131lan kale, Orta \u00c7a\u011f boyunca \u00f6zellikle de Artuklu Beyli\u011fi D\u00f6nemi&#8217;nde b\u00fcy\u00fck \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde hem asker\u00ee hem de ticari yollar\u0131n kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan stratejik bir rol oynam\u0131\u015f, \u0130pek Yolu \u00fczerinde bulunmas\u0131 nedeniyle ticaretin geli\u015fmesine de katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgenin do\u011fal kaya yap\u0131s\u0131 ile uyumlu bir \u015fekilde in\u015fa edilen kalenin i\u00e7inde sarn\u0131\u00e7lar, depolar, kuleler ve \u00e7e\u015fitli ya\u015fam alanlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu yap\u0131lar kalenin ku\u015fatma alt\u0131ndayken bile uzun s\u00fcre ayakta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Tarih\u00ee Mardin Evleri &#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29602&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<span lang=\"tr\">Maz\u0131da\u011f\u0131 il\u00e7esinin g\u00fcney yamac\u0131nda 2,5 kilometrelik bir alan \u00fczerine s\u0131ralanan tarih\u00ee Mardin evleri,<\/span><span lang=\"tr\"> kentin kimli\u011fini yans\u0131tan, tarihin ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi ya\u015fam alanlar\u0131d\u0131r. Mardin evlerinin en belirgin \u00f6zelli\u011fi, sar\u0131 kire\u00e7 ta\u015f\u0131ndan yap\u0131lan duvarlar\u0131d\u0131r. Yerel ta\u015f ustalar\u0131n\u0131n el i\u015f\u00e7ili\u011fiyle \u015fekillenen bu ta\u015flar, evlerin karakteristik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturur. Evler genellikle iki veya \u00fc\u00e7 katl\u0131d\u0131r ve dar sokaklar boyunca s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r. Alt katlar ardiye ve ah\u0131r olarak, \u00fcst katlar ise ya\u015fam alanlar\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r. B\u00f6lgenin s\u0131cak ve kurak iklimine uyum sa\u011flayacak \u015fekilde tasarlanan evlerin kal\u0131n ta\u015f duvarlar\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck pencereleri, yaz aylar\u0131n\u0131n yak\u0131c\u0131 g\u00fcne\u015fini azalt\u0131rken i\u00e7eriyi ferah ve serin tutar. Evlerin bir k\u0131sm\u0131 topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fcd\u00fcr; bu da do\u011fal bir \u0131s\u0131 yal\u0131t\u0131m\u0131 y\u00f6ntemidir.<br \/>\n<\/span>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Zinciriye Medresesi&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29603&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Sel\u00e7uklu ve Artuklu mimarisinin izlerini ta\u015f\u0131yan Zinciriye Medresesi, 1385 y\u0131l\u0131nda Artuklu Sultan\u0131 Melik Necmeddin \u0130sa bin Muzaffer Davut Bin Malik Salih taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ki katl\u0131 olarak in\u015fa edilen medrese dikd\u00f6rtgen bir yap\u0131ya sahiptir. Ana yap\u0131 bir i\u00e7 avlu etraf\u0131nda \u015fekillenir ve bu avluda derslikler, \u00f6\u011frenci odalar\u0131 ve di\u011fer hizmet alanlar\u0131 yer al\u0131r. Anadolu&#8217;nun en sayg\u0131n e\u011fitim kurumlar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6sterilen Zinciriye Medresesinde \u0130slam dini, felsefe, matematik, astronomi ve edebiyat gibi \u00e7e\u015fitli bilim dallar\u0131nda e\u011fitim verilmi\u015ftir. \u00d6\u011frenciler burada hem din\u00ee bilgiler edinmi\u015f hem de d\u00f6nemin ileri gelen bilim insanlar\u0131n\u0131n derslerine kat\u0131larak \u00e7e\u015fitli ilim dallar\u0131nda kendilerini geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Mardin \u00c7ar\u015f\u0131lar\u0131&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29604&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Artuklu il\u00e7esinde yer alan ve h\u00e2l\u00e2 faaliyette olan Kayseriye Pasaj\u0131, Revakl\u0131 \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131, Bak\u0131rc\u0131lar \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131 ile 1. Cadde \u00fczerinde bulunan Kuyumcular \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131, Mardin\u2019i ziyaret edenlerin al\u0131\u015fveri\u015f yapmak i\u00e7in u\u011frad\u0131\u011f\u0131 yerlerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Bu \u00e7ar\u015f\u0131lar ayn\u0131 zamanda Mardin&#8217;in ruhunu, tarihini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yans\u0131tan mek\u00e2nlard\u0131r. Y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r hizmet veren ve i\u00e7erisinde onlarca kuyumcu d\u00fckk\u00e2n\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Kuyumcular \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131nda el i\u015f\u00e7ili\u011fi ile i\u015flenen alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f \u00fcr\u00fcnler, kentin sanatsal birikimini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Mardin&#8217;in en eski ve en \u00fcnl\u00fc \u00e7ar\u015f\u0131lar\u0131ndan biri olan Bak\u0131rc\u0131lar \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131nda bak\u0131r ustalar\u0131n\u0131n el eme\u011fi g\u00f6z nuru eserler, bak\u0131r tepsiler, kahve cezveleri, s\u00fcs e\u015fyas\u0131 ve mutfak gere\u00e7leri gibi bir\u00e7ok geleneksel \u00fcr\u00fcn bir aradad\u0131r. Sabuncular \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131nda Mardin&#8217;in \u00fcnl\u00fc do\u011fal ve el yap\u0131m\u0131 sabunlar\u0131 sat\u0131l\u0131rken, telk\u00e2ri d\u00fckk\u00e2nlar\u0131nda ince i\u015f\u00e7ilikleri ile dikkat \u00e7eken k\u00fcpe, kolye, bilezik, bro\u015f gibi tak\u0131lar ve telk\u00e2riden yap\u0131lm\u0131\u015f dekoratif e\u015fya yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Mardin Ulu Camii&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29611&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Mimarisi ve tarihi ile Mardin&#8217;in k\u00fclt\u00fcrel dokusunun ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line gelen Ulu Camii, 12. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131 ile 13. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Artuklu Beyli\u011fi D\u00f6nemi&#8217;nde in\u015fa edilmi\u015ftir. Zaman i\u00e7inde farkl\u0131 d\u00f6nemlerin izlerini ta\u015f\u0131yan \u00e7e\u015fitli onar\u0131mlar ve eklemeler g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. En dikkat \u00e7ekici \u00f6zelli\u011fi ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011fidir. Caminin yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan kesme ta\u015flar, ta\u015f duvarlar, kubbeler ve minareler d\u00f6nemin mimari anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011finin zirvesini yans\u0131t\u0131r. Avlusu hem ibadet \u00f6ncesi haz\u0131rl\u0131klar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hem de sosyal etkile\u015fimlerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir mek\u00e2nd\u0131r. Avlunun ortas\u0131nda yer alan ve abdest almak i\u00e7in kullan\u0131lan \u015fad\u0131rvan, zarif mimarisiyle dikkat \u00e7ekmektedir. Y\u00fcksek tavan\u0131, geni\u015f kemerleri ve ta\u015f duvarlar\u0131 ile ziyaret\u00e7ilerine huzur dolu bir ibadet ortam\u0131 sunan caminin mihrab\u0131ndaki s\u00fcslemeler ve hat i\u015flemeleri, \u0130slam sanat\u0131n\u0131n en g\u00fczel \u00f6rneklerini sergiler.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Mardin M\u00fczesi &#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29610&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">1895 y\u0131l\u0131nda in\u015fa edilen, 1995 y\u0131l\u0131nda m\u00fczeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen tarih\u00ee ta\u015f binada Mardin ve \u00e7evresinde h\u00fck\u00fcm s\u00fcrm\u00fc\u015f onlarca medeniyete ait tarih\u00ee eserler, kaz\u0131lardan elde edilen buluntular ve \u00e7e\u015fitli d\u00f6nemlere ait \u00e7\u00f6mlekler, ta\u015f aletler, heykeller ve s\u00fcs e\u015fyas\u0131 sergilenmektedir. Arkeolojik kaz\u0131lardan \u00e7\u0131kar\u0131lan eserlerin yan\u0131 s\u0131ra geni\u015f bir etnografik koleksiyona sahip m\u00fczede geleneksel k\u0131yafetler, el yap\u0131m\u0131 tak\u0131lar, ev e\u015fyas\u0131 ve tar\u0131m aletleri gibi eserler bulunur. Farkl\u0131 d\u00f6nemlere ait mozaik mezar ta\u015flar\u0131 ile Sel\u00e7uklu, Urartu, Asur, Bizans, Pers, Roma, Artuklu ve Osmanl\u0131 d\u00f6nemlerine kadar uzanan benzersiz bir koleksiyona sahip m\u00fcze, T\u00fcrkiye&#8217;nin en zengin arkeoloji m\u00fczelerinden biridir.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text] Tarihi boyunca bir\u00e7ok medeniyete ev sahipli\u011fi yapan Mardin, kendine \u00f6zg\u00fc mimarisi, antik \u015fehirleri, do\u011fal g\u00fczellikleri ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 ile \u00fclkemizin en \u00f6zel \u015fehirleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. Ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011finin nadide \u00f6rneklerine ve binlerce y\u0131ll\u0131k zanaat k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sahip Mardin\u2019in kent kimli\u011finde iz b\u0131rakan mek\u00e2nlar\u0131 listeledik. [\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Mardin Kalesi &#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29601&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;] [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29600,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[337,233,733,214],"class_list":["post-29599","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rota-doga","tag-anadolu","tag-mardin","tag-sehir","tag-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29599","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29599"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29599\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29599"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29599"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29599"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}