{"id":29086,"date":"2025-03-19T11:40:49","date_gmt":"2025-03-19T08:40:49","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=29086"},"modified":"2025-03-19T11:40:49","modified_gmt":"2025-03-19T08:40:49","slug":"cagdas-turk-tiyatro-ve-sinemasinin-kurucusu-muhsin-ertugrul","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=29086","title":{"rendered":"\u00c7A\u011eDA\u015e T\u00dcRK T\u0130YATRO VE S\u0130NEMASININ KURUCUSU MUHS\u0130N ERTU\u011eRUL"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">T\u00fcrk tiyatrosunun Bat\u0131l\u0131 anlamda kurucusu kabul edilen Muhsin Ertu\u011frul, cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra sinema sanat\u0131n\u0131n geli\u015fmesi ve ilerlemesi i\u00e7in sundu\u011fu katk\u0131lar ile mihenk ta\u015f\u0131 olmu\u015f \u00f6nemli bir isim. 1922-1939 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de sinema filmi yapan tek ki\u015fi olan Muhsin Ertu\u011frul\u2019un hayat hik\u00e2yesini yaz\u0131m\u0131zda okuyabilirsiniz.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29088&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">28 \u015eubat 1892&#8217;de \u0130stanbul&#8217;da d\u00fcnyaya gelen Muhsin Ertu\u011frul, Tefeyy\u00fcz Mektebinde okurken tiyatroya ilgi duyar ve akt\u00f6r olmaya karar verir. 1909&#8217;da Burhanettin Tiyatrosunda Arthur Conan Doyle taraf\u0131ndan yaz\u0131lan \u201cSherlock Holmes\u201d oyununda Bob rol\u00fcyle ilk kez sahneye \u00e7\u0131kan Ertu\u011frul\u2019un ailesi oyunculuk iste\u011fine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131nca evinden ayr\u0131lma karar\u0131 al\u0131r ve tiyatro e\u011fitimi almak i\u00e7in 1911&#8217;de Paris&#8217;e gider.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;2#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29089&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">1912\u2019de \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nen Muhsin Ertu\u011frul, y\u00f6netmen ve oyuncu olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flar. \u0130lk i\u015fi Shakespeare\u2019e ait \u201cHamlet\u201d oyununu sahnelemek olur. 1913&#8217;te \u015eehzadeba\u015f\u0131&#8217;nda Ertu\u011frul Sinemas\u0131n\u0131 a\u00e7ar; film g\u00f6sterimlerinin yan\u0131 s\u0131ra \u201cKaranl\u0131k \u0130\u00e7inde Buse\u201d, \u201cFener Bek\u00e7ileri\u201d gibi oyunlar\u0131 sahneler.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;3#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29090&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Muhsin Ertu\u011frul ve Arkada\u015flar\u0131 toplulu\u011funu kuran sanat\u00e7\u0131, 1914&#8217;te D\u00e2r\u00fc\u2019l-bed\u00e2yi-i Osm\u00e2n\u00ee (\u0130stanbul \u015eehir Tiyatrolar\u0131) ad\u0131yla kurulan m\u00fczik ve tiyatro okulunun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda g\u00f6rev al\u0131r. O d\u00f6nem, Bat\u0131\u2019daki sanatsal geli\u015fmeleri yak\u0131ndan takip etmek i\u00e7in Berlin&#8217;e giden Ertu\u011frul, Berlin&#8217;de kendi ad\u0131na \u0130stanbul Film adl\u0131 bir film \u015firketi a\u00e7ar. Ayn\u0131 zamanda \u00dcstat Film \u015eirketinin de orta\u011f\u0131 ve y\u00f6netmeni olur. &#8220;Samson&#8221;, &#8220;Kara Lale Bayram\u0131&#8221;, &#8220;\u015eeytana Tapanlar&#8221; adl\u0131 filmleri \u00e7eker. \u201cKara Lale Bayram\u0131\u201d, Marie Luise Droop&#8217;un senaryosunu yazd\u0131\u011f\u0131 bir filmdir; Marie Luise Droop ve Muhsin Ertu\u011frul filmin y\u00f6netmenli\u011fini birlikte yapar.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;4#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29091&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Muhsin Ertu\u011frul, 1922\u2019de Kemal ve \u015eakir Seden karde\u015fler taraf\u0131ndan kurulan ve T\u00fcrkiye\u2019nin ilk \u00f6zel film yap\u0131m \u015firketi olan Kemal Filmin kurulmas\u0131na ve ilk yerli filmlerin \u00e7ekilmesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck eder. T\u00fcrkiye&#8217;de \u00e7ekti\u011fi ilk film &#8220;\u0130stanbul&#8217;da Bir Facia-i A\u015fk&#8221; olur. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 anlatan \u201cZafer Yollar\u0131\u201d ise \u00fclkemizde \u00e7ekilen ilk belgesel film olma niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. 1923&#8217;te Halide Edip Ad\u0131var\u2019\u0131n ayn\u0131 adl\u0131 roman\u0131ndan uyarlanan \u201cAte\u015ften G\u00f6mlek\u201di sinema seyircisiyle bulu\u015fturur. Bu film Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 konu alan ilk film olarak sinema tarihine ge\u00e7er. Filmi i\u00e7in verdi\u011fi ilan sayesinde tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 M\u00fcnire Han\u0131m ile evlenen Muhsin Ertu\u011frul, kurulu\u015fundan 1924\u2019e kadar Kemal Film ad\u0131na alt\u0131 film \u00e7ekerek T\u00fcrk sinemas\u0131n\u0131n temelini atar.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;5#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29092&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Muhsin Ertu\u011frul, 1928&#8217;de T\u00fcrkiye&#8217;nin ikinci b\u00fcy\u00fck yap\u0131m \u015firketi olan \u0130pek Filmin kurulmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck eder. &#8220;Ankara Postas\u0131&#8221; filminin elde etti\u011fi ticari ba\u015far\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u0130pek Film \u015eirketinde 1928-1941 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda y\u00f6netmen olarak 20 film daha \u00e7eker. 10 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre \u00fclkenin tek film yap\u0131m \u015firketi olarak kalan \u0130pek Film, Ertu\u011frul\u2019a filmlerini \u00e7ekerken d\u00f6nemin t\u00fcm teknolojik imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 kullanmas\u0131n\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc harcama yetkisi verir. Bu sayede ilk sesli T\u00fcrk filmlerini \u00e7eken Ertu\u011frul, M\u0131s\u0131r-Yunan i\u015f birli\u011fiyle 1931&#8217;de \u00e7ekilen \u201c\u0130stanbul Sokaklar\u0131nda\u201d ve ertesi sene \u00e7ekti\u011fi \u201cBir Millet Uyan\u0131yor&#8221; ile T\u00fcrk sinemas\u0131na sesi kavu\u015fturan isim olur.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;6#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29093&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Ertu\u011frul, \u0130stanbul \u015eehir Tiyatrosunda 1935-1936 sezonunda T\u00fcrkiye\u2019deki ilk d\u00fczenli \u00e7ocuk oyunlar\u0131n\u0131 ba\u015flat\u0131r. 1947&#8217;de temelleri at\u0131lan Devlet Tiyatrosunu y\u00f6netmek \u00fczere Ankara Devlet Konservatuvar\u0131 Tatbikat Sahnesinin ba\u015f\u0131na getirilen Muhsin Ertu\u011frul, \u00e7e\u015fitli aral\u0131klarla Devlet Tiyatrolar\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve \u0130stanbul \u015eehir Tiyatrolar\u0131 Ba\u015f Rejis\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. 1964\u2019te yine bir ilki ger\u00e7ekle\u015ftirir ve T\u00fcrkiye&#8217;de ilk kez Brecht\u2019in bir oyununu tiyatro izleyicileri ile bulu\u015fturur. Shakespeare\u2019in 400. do\u011fum y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc nedeniyle be\u015f sahnede be\u015f Shakespeare oyunu sahnelenir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;7#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29094&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">1947&#8217;de Ankara&#8217;da K\u00fc\u00e7\u00fck Tiyatro, 1948&#8217;de B\u00fcy\u00fck Tiyatroyu kuran Muhsin Ertu\u011frul, &#8220;Bir Komiser Geldi&#8221; oyunundaki m\u00fcfetti\u015f rol\u00fcyle son kez seyircinin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar. 1950\u2019de Devlet Tiyatrosundaki g\u00f6revinden istifa eden y\u00f6netmen, ayn\u0131 y\u0131l Handan Ertu\u011frul ile ikinci evlili\u011fini yapar. Mesleki olarak her zaman kendini geli\u015ftirmeyi g\u00f6rev edinen Ertu\u011frul, Almanya ve \u0130spanya&#8217;daki tiyatro e\u011fitim y\u00f6ntemlerini incelemek i\u00e7in bu \u00fclkelere seyahat ederek \u00e7e\u015fitli at\u00f6lyelere kat\u0131l\u0131r. Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak kurulan LCC Tiyatro Okulunda sahne dersleri ve \u0130stanbul \u00dcniversitesi Gazetecilik Enstit\u00fcs\u00fcnde tiyatro ele\u015ftirisi dersleri veren sanat\u00e7\u0131, 1971\u2019de cumhuriyet tarihinde ilk kez bir sanat\u00e7\u0131ya verilen &#8220;Devlet K\u00fclt\u00fcr Arma\u011fan\u0131&#8221;n\u0131n sahibi olur.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;8#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29095&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk tiyatrosunun temelini atan ve geli\u015ftiren, \u00e7ekti\u011fi filmler ile T\u00fcrk izleyicileri sinemayla bulu\u015fturan Muhsin Ertu\u011frul&#8217;a 23 Nisan 1979&#8217;da Ege \u00dcniversitesince \u201cFahri Doktor\u201d \u00fcnvan\u0131 verilir. Sanat\u00e7\u0131, \u00fcnvan\u0131n\u0131 almak ve sanat ya\u015fam\u0131n\u0131n 70. y\u0131l kutlamalar\u0131na kat\u0131lmak \u00fczere gitti\u011fi \u0130zmir&#8217;de 29 Nisan g\u00fcn\u00fc kalp krizi sonucu hayata veda eder. Kalabal\u0131k bir cenaze t\u00f6reninin ard\u0131ndan \u0130stanbul&#8217;daki Zincirlikuyu Mezarl\u0131\u011f\u0131&#8217;na defnedilir.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text] T\u00fcrk tiyatrosunun Bat\u0131l\u0131 anlamda kurucusu kabul edilen Muhsin Ertu\u011frul, cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra sinema sanat\u0131n\u0131n geli\u015fmesi ve ilerlemesi i\u00e7in sundu\u011fu katk\u0131lar ile mihenk ta\u015f\u0131 olmu\u015f \u00f6nemli bir isim. 1922-1939 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de sinema filmi yapan tek ki\u015fi olan Muhsin Ertu\u011frul\u2019un hayat hik\u00e2yesini yaz\u0131m\u0131zda okuyabilirsiniz. [\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;29088&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;] 28 \u015eubat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29087,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[117,3048,57,7],"class_list":["post-29086","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-film","tag-muhsin-ertugrul","tag-sinema","tag-turk-tiyatrosu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29086","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29086"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29086\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}