{"id":28941,"date":"2024-04-25T11:45:16","date_gmt":"2024-04-25T08:45:16","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=28941"},"modified":"2024-04-25T11:45:16","modified_gmt":"2024-04-25T08:45:16","slug":"dunyanin-farkli-noktalarindan-tuz-golleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=28941","title":{"rendered":"D\u00dcNYANIN FARKLI NOKTALARINDAN TUZ G\u00d6LLER\u0130"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Tuz g\u00f6lleri, yeralt\u0131 kaynaklar\u0131ndan gelen tuzlarla beslenen, benzersiz yap\u0131lar\u0131 ve ekosistemleri ile ilgi \u00e7ekici do\u011fal alanlard\u0131r. Genellikle kurak iklim b\u00f6lgelerinde bulunur ve bu b\u00f6lgelerdeki suyun buharla\u015fmas\u0131yla binlerce y\u0131l sonunda tuz birikimi olu\u015fur. Yeralt\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131n y\u00fcksek oranda mineral i\u00e7ermesi, tuz g\u00f6lleri olu\u015fumunda \u00f6nemli rol oynar. Bitki ve hayvan t\u00fcrleri sayesinde e\u015fsiz biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin olu\u015ftu\u011fu tuz g\u00f6llerini yaz\u0131m\u0131zda listeledik.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Tuz G\u00f6l\u00fc, T\u00fcrkiye &#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28945&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ankara, Konya ve Aksaray illeri s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yer alan Tuz G\u00f6l\u00fc, T\u00fcrkiye\u2019nin Van G\u00f6l\u00fc\u2019nden sonra ikinci b\u00fcy\u00fck g\u00f6l\u00fcd\u00fcr ancak b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131n \u00fclkemizin en s\u0131\u011f g\u00f6llerinden biridir. Derinli\u011fi bir\u00e7ok noktada yar\u0131m metreden azd\u0131r. Deniz seviyesinden 905 metre y\u00fckseklikte bulunan Tuz G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn bulundu\u011fu nokta \u00fclkemizin en az ya\u011f\u0131\u015f alan yeri oldu\u011fu i\u00e7in akarsu say\u0131s\u0131 azd\u0131r ve g\u00f6l\u00fcn d\u0131\u015far\u0131ya ak\u0131nt\u0131s\u0131 yoktur. \u00c7evre b\u00f6lgelerden Tuz G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fc besleyen akarsular yaz\u0131n kurakl\u0131k nedeniyle kurur ve kuruyan b\u00f6lgelerde 30 santimetreyi bulan tuz tabakas\u0131 olu\u015fur. Tuz G\u00f6l\u00fc sadece \u00fclkemizin de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n da en tuzlu g\u00f6llerindendir; tuz oran\u0131 %32.4\u2019t\u00fcr. G\u00f6lde, tuz konsantrasyonunun y\u00fcksekli\u011fi nedeniyle sucul bitkilere rastlanmaz ancak akarsu etkisinde kalan geni\u015f b\u00f6lgelerde tuza dayan\u0131kl\u0131, seyrek bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir. Bitki y\u00f6n\u00fcnden c\u0131l\u0131z olsa da ku\u015f varl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnden T\u00fcrkiye\u2019nin en zengin g\u00f6llerinden biridir. K\u0131\u015f\u0131n y\u00fckselen sularla su ku\u015flar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir g\u00f6\u00e7 alan\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Tuzlu ortamlara uyum sa\u011flam\u0131\u015f olan flamingo, k\u0131l\u0131\u00e7gaga, ang\u0131t ve benzeri ku\u015flar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ya\u011fmurcunlar, turnalar, yaban kazlar\u0131 ve yaban \u00f6rdekleri g\u00f6lde b\u00fcy\u00fck topluluklar halinde ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Lut G\u00f6l\u00fc, \u00dcrd\u00fcn &#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28951&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u00dcrd\u00fcn\u2019deki Lut G\u00f6l\u00fc, tuz oran\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011finden herhangi bir canl\u0131 ya\u015fam\u0131na olanak tan\u0131maz. Bu \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 &#8220;\u00d6l\u00fc Deniz&#8221; olarak da adland\u0131r\u0131lan Lut G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn tuzluluk oran\u0131 ise yakla\u015f\u0131k %34\u2019t\u00fcr. Deniz seviyesinin 422 metre alt\u0131nda bulunan g\u00f6l\u00fcn y\u00fczeyi ve k\u0131y\u0131lar\u0131 &#8220;d\u00fcnyan\u0131n en al\u00e7ak noktas\u0131&#8221; olarak kabul edilirken, 300 metre derinli\u011findeki g\u00f6l k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc tuzdan olu\u015fuyor. Magnezyum, k\u00fck\u00fcrt, potasyum ve brom gibi \u00e7e\u015fitli minerallerin bolca bulundu\u011fu Lut G\u00f6l\u00fc\u2019ndeki bu denli y\u00fcksek mineral oran\u0131 suyun kald\u0131rma g\u00fcc\u00fcne de etki ediyor. Ziyaret\u00e7iler hi\u00e7bir \u00e7aba harcamadan su y\u00fczeyinde kalabiliyor. G\u00f6lden yay\u0131lan garip kokunun kayna\u011f\u0131 olan bit\u00fcm maddesi ge\u00e7mi\u015fte M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n mumyalama i\u015fleminde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fclkeler aras\u0131nda \u00e7ok\u00e7a ticareti yap\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Don Juan G\u00f6l\u00fc, Antarktika&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28946&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Antarktika\u2019daki k\u00fc\u00e7\u00fck ve s\u0131\u011f tuz g\u00f6l\u00fc Don Juan, d\u00fcnyan\u0131n en tuzlu g\u00f6l\u00fc. Derinli\u011fi 10 ile 30 santim aras\u0131nda de\u011fi\u015fiklik g\u00f6steriyor, tuzluluk oran\u0131 ise yakla\u015f\u0131k %44. Su, s\u0131f\u0131r derecede donma noktas\u0131na ula\u015f\u0131r ancak Don Juan G\u00f6l\u00fc\u2019nde -50 dereceye ula\u015fan hava ko\u015fullar\u0131na ra\u011fmen g\u00f6ldeki kalsiyum klor\u00fcr tuzlar\u0131 sayesinde su donmuyor, s\u0131v\u0131 halde kal\u0131yor. G\u00fcney Yar\u0131m K\u00fcre\u2019de bulunan Antarktika K\u0131tas\u0131\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131k %90\u2019dan fazlas\u0131 buz \u00f6rt\u00fcs\u00fcyle kapl\u0131 olsa da etraf\u0131 da\u011flarla \u00e7evrili olan Don Juan G\u00f6l\u00fc\u2019nde konumundan dolay\u0131 kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmiyor. G\u00f6l\u00fcn neden bu kadar tuzlu oldu\u011fu ile ilgili ara\u015ft\u0131rmalar ise halen devam ediyor.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Salar de Uyuni G\u00f6l\u00fc, Bolivya &#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28947&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck tuz g\u00f6llerinden biri olan Bolivya\u2019daki Salar de Uyuni G\u00f6l\u00fc, deniz seviyesinden 3653 metre y\u00fckseklikte bulunuyor. Salar de Uyuni G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn tarih \u00f6ncesi \u00e7a\u011flarda kurumu\u015f farkl\u0131 g\u00f6llerin tekrar suyla dolmas\u0131yla olu\u015ftu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. G\u00f6l\u00fcn y\u00fczeyi tamamen alt\u0131gen \u015fekle sahip tuz kristalleriyle kapl\u0131 ve yakla\u015f\u0131k 10 milyar ton tuzu bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. D\u00fcnyadaki lityum ihtiyac\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 tek ba\u015f\u0131na kar\u015f\u0131layan g\u00f6l, flamingo ku\u015flar\u0131n\u0131n da do\u011fal ya\u015fam alan\u0131 ve her y\u0131l binlerce turist Salar de Uyuni\u2019yi g\u00f6rmek i\u00e7in Bolivya\u2019y\u0131 ziyaret ediyor.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Asal G\u00f6l\u00fc, Cibuti&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28948&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<span lang=\"tr\">Don Juan\u2019dan sonra d\u00fcnyan\u0131n en tuzlu ikinci g\u00f6l\u00fc olan Asal G\u00f6l\u00fc, deniz seviyesinden 156 metre alt\u0131ndaki konumuyla Afrika K\u0131tas\u0131\u2019n\u0131n &#8220;en al\u00e7ak noktas\u0131&#8221; olurken, bu rakamlar onu Teberiye G\u00f6l\u00fc ve Lut G\u00f6l\u00fc\u2019nden sonra d\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc en al\u00e7ak noktas\u0131 yap\u0131yor. Do\u011fu Afrika\u2019daki Cubiti Cumhuriyeti\u2019nin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalan g\u00f6l\u00fcn en derin noktas\u0131 yakla\u015f\u0131k 7 metreyi bulurken; g\u00f6l\u00fcn y\u00fczeyi beyaz, ye\u015fil ve mavi renklerin bulu\u015ftu\u011fu g\u00fczel bir tabloyu and\u0131r\u0131yor. G\u00f6l suyu mineraller a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin olsa da bakteriler d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fama pek de olanak tan\u0131m\u0131yor. B\u00f6lgede antiloplar, develer, ku\u015flar, kertenkeleler ve b\u00f6cekler gibi karasal hayvanlar\u0131 nadiren de olsa g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/span><\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;B\u00fcy\u00fck Tuz G\u00f6l\u00fc, ABD&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28949&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Utah\u2019taki B\u00fcy\u00fck Tuz G\u00f6l\u00fc, y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc bak\u0131m\u0131ndan Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;ndeki en b\u00fcy\u00fck tuz g\u00f6l\u00fcd\u00fcr. G\u00f6l\u00fcn iki taraf\u0131 aras\u0131ndaki tuzluluk oran\u0131 farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in g\u00f6l iki farkl\u0131 renge b\u00fcr\u00fcn\u00fcr ve kuzeydeki b\u00f6l\u00fcm\u00fc pembe renklidir. Ortas\u0131ndan ge\u00e7en demir yolu \u00e2deta g\u00f6l\u00fc ikiye ay\u0131r\u0131r gibi g\u00f6z\u00fckse de asl\u0131nda bu renk fark\u0131 tuz oran\u0131ndan kaynaklan\u0131r. \u00c7evresindeki nehirlerden beslenen B\u00fcy\u00fck Tuz G\u00f6l\u00fc\u2019nde d\u0131\u015far\u0131ya akan bir akarsuyu yoktur, kapal\u0131 g\u00f6ld\u00fcr. Amerika\u2019n\u0131n \u201c\u00d6l\u00fc Denizi\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan g\u00f6lde antiloplar, endemik ve g\u00f6\u00e7men ku\u015flar, tuzlu su karidesi gibi canl\u0131lar\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Baskunchak G\u00f6l\u00fc, Rusya &#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28950&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Hazar Denizi ve Volga Nehri\u2019nin kuzeyinde bulunan Rusya\u2019daki Baskunchak G\u00f6l\u00fc, deniz seviyesinin 21 metre alt\u0131ndad\u0131r ve derinli\u011fi de yakla\u015f\u0131k 30 metredir. Y\u00fczeyindeki tuz kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 10-18 metreye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6lden 8. y\u00fczy\u0131ldan beri tuz \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ve tarih\u00ee \u0130pek Yolu boyunca ticareti yap\u0131lm\u0131\u015f. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de Rusya\u2019n\u0131n tuz ihtiyac\u0131n\u0131n %80\u2019inini kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Yerli halk taraf\u0131ndan \u201cG\u00f6zya\u015f\u0131 G\u00f6l\u00fc\u201d olarak an\u0131lan Baskunchak G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn k\u0131y\u0131s\u0131nda \u015fifal\u0131 kil ve \u00e7amur birikintileri bulunuyor ve yaz sezonunda ziyaret\u00e7i ak\u0131n\u0131na u\u011fruyor.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text] Tuz g\u00f6lleri, yeralt\u0131 kaynaklar\u0131ndan gelen tuzlarla beslenen, benzersiz yap\u0131lar\u0131 ve ekosistemleri ile ilgi \u00e7ekici do\u011fal alanlard\u0131r. Genellikle kurak iklim b\u00f6lgelerinde bulunur ve bu b\u00f6lgelerdeki suyun buharla\u015fmas\u0131yla binlerce y\u0131l sonunda tuz birikimi olu\u015fur. Yeralt\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131n y\u00fcksek oranda mineral i\u00e7ermesi, tuz g\u00f6lleri olu\u015fumunda \u00f6nemli rol oynar. Bitki ve hayvan t\u00fcrleri sayesinde e\u015fsiz biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin olu\u015ftu\u011fu tuz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28944,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[2002,2003,2004,2005],"class_list":["post-28941","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rota-doga","tag-gol","tag-tuz","tag-tuz-golleri","tag-yeralti-kaynaklari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28941","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28941"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28941\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}