{"id":28807,"date":"2025-02-14T11:10:11","date_gmt":"2025-02-14T08:10:11","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=28807"},"modified":"2025-02-14T11:10:11","modified_gmt":"2025-02-14T08:10:11","slug":"guldururken-dusunduren-meddahlik-gelenegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=28807","title":{"rendered":"G\u00dcLD\u00dcR\u00dcRKEN D\u00dc\u015e\u00dcND\u00dcREN MEDDAHLIK GELENE\u011e\u0130"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Meddahl\u0131k, taklit ve canland\u0131rmalarla dinleyiciyi hem e\u011flendirmek hem d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmek amac\u0131yla do\u011fa\u00e7lama hik\u00e2ye anlatma sanat\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. 2008\u2019de UNESCO \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n Somut Olmayan K\u00fclt\u00fcrel Miras\u0131 Temsili Listesi&#8217;ne al\u0131nan meddahl\u0131k gelene\u011fini yaz\u0131m\u0131zda okuyabilirsiniz.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28809&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Meddahl\u0131k, T\u00fcrk tiyatro gelene\u011finin en eski t\u00fcrlerinden biridir. K\u00f6keni hakk\u0131nda kesin bir bilgi olmamakla birlikte meddahl\u0131\u011f\u0131n T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne \u0130ran ve Orta Asya\u2019dan geldi\u011fi tahmin edilmektedir. \u201cMeddah\u201d kelimesi Arap\u00e7a k\u00f6kenlidir ve \u00e7ok \u00f6ven (ki\u015fi), methedici anlam\u0131na gelir. Osmanl\u0131\u2019dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze meddahlar sanatlar\u0131n\u0131 saray ve k\u00f6\u015fklerde, s\u00fcnnet d\u00fc\u011f\u00fcnlerinde, kahvehane ya da meydan gibi halk\u0131n kalabal\u0131k oldu\u011fu yerlerde icra etmi\u015f ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;2#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28810&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ba\u015far\u0131l\u0131 bir meddah, iyi bir taklit yetene\u011fine, g\u00fczel bir diksiyona sahiptir; seyredenleri g\u00fcld\u00fcrmeyi ve anlatt\u0131\u011f\u0131 hik\u00e2yelerden k\u0131ssadan hisse \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lar. T\u00fcrk sahne sanatlar\u0131nda tek ki\u015filik g\u00f6steriler yapan meddahlar hik\u00e2ye anlat\u0131rken olay\u0131n i\u00e7indeki bu ki\u015filerin taklitlerini de yapar; performanslar\u0131 s\u0131ras\u0131nda m\u00fczik kullan\u0131r ve baz\u0131lar\u0131 sahneye enstr\u00fcmanlar\u0131yla \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;3#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28811&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Meddahl\u0131k gelene\u011fi, meddahlar\u0131n konu\u015fma yeteneklerine ve seyirciyle kurduklar\u0131 ileti\u015fime dayan\u0131r. Halk dili diyebilece\u011fimiz konu\u015fma dilini kullanan meddahlar hik\u00e2yelerini anlatmak i\u00e7in dinleyicilerden daha y\u00fcksek bir yerdeki sandalyesine oturur; eline uzun bir baston al\u0131r, omzuna da b\u00fcy\u00fck\u00e7e bir mendil koyar. Mendili de\u011fi\u015fik tiplerdeki ki\u015filerin k\u0131yafetini taklit etmek veya a\u011fz\u0131n\u0131 kapatarak hik\u00e2yelerinde bahsi ge\u00e7en ki\u015fileri canland\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131r. Sopadan ise oyunu ba\u015flatmak, seyirciyi susturmak, saz, s\u00fcp\u00fcrge, t\u00fcfek, at gibi \u00f6geleri seyircilere aktarabilmek i\u00e7in yararlan\u0131r. Ard\u0131ndan ses ve \u015five taklitlerine dayal\u0131 hik\u00e2yesini anlatmaya ba\u015flar. Genellikle halk\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayattaki olaylar ve sorunlar\u0131 hakk\u0131nda hiciv tarzda, i\u011fneleyici ve mizahi bir \u00fcslup kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;4#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28813&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Meddah, performans\u0131n\u0131n sonunda anlatt\u0131\u011f\u0131 hik\u00e2yeden \u00e7\u0131kar\u0131lacak dersi vurgular ve \u201cBu k\u0131ssad\u0131r bir mecmua kenar\u0131na kaydolunmu\u015f, biz de g\u00f6rd\u00fck s\u00f6yledik. Sakiye sohbet kalmazm\u0131\u015f baki. Her ne kadar s\u00fcr\u00e7-i lisan ettikse affola, in\u015fallah gelecek sefere daha g\u00fczel bir hik\u00e2ye s\u00f6yleriz.\u201d diye s\u00f6z\u00fcn\u00fc bitirir; gelecek hik\u00e2yenin ad\u0131n\u0131, anlat\u0131laca\u011f\u0131 yeri ve zaman\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek g\u00f6sterisine son verir.<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;5#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28812&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]19. y\u00fczy\u0131lda meddahl\u0131k gelene\u011fine bir de kavuk eklenir. D\u00f6nemin \u00fcnl\u00fc komedyenlerinden Abd\u00fcrrezzak Efendi\u2019nin b\u00fct\u00fcn oyunlar\u0131n\u0131 izlemi\u015f, b\u00fct\u00fcn rollerini ezberlemi\u015f, yetenekli bir gen\u00e7 olan Hasan Efendi ilk kavuk sahibi meddaht\u0131r. Orta oyunundaki Kavuklu&#8217;ya benzer bir tiplemeyi canland\u0131ran ve sa\u00e7\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in &#8220;Kel&#8221; lakab\u0131yla an\u0131lan Hasan Efendi, ilk kez \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck \u0130smail\u2019in Kumpanyas\u0131\u201dnda sahneye \u00e7\u0131kar, daha sonra Ag\u00e2h Efendi ile Hayalh\u00e2ne-i Kumpanya adl\u0131 tiyatroyu kurar. G\u00fcld\u00fcren oyunculu\u011fuyla \u015f\u00f6hretlenip &#8220;Komik-i \u015eehir\u201d \u00fcnvan\u0131n\u0131 alan Kel Hasan Efendi, meddahl\u0131k gelene\u011finin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olan kavu\u011fu, g\u00fcld\u00fcr\u00fc gelene\u011finin devam\u0131n\u0131 sa\u011flayacak olan \u00f6\u011frencisi \u0130smail D\u00fcmb\u00fcll\u00fc\u2019ye bir ni\u015fane olarak teslim eder. Senelerce meddahl\u0131k gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcren \u0130smail D\u00fcmb\u00fcll\u00fc, devrald\u0131\u011f\u0131 kavu\u011fu \u00fcnl\u00fc oyuncumuz <a href=\"https:\/\/soms.invekor.net\/munir-ozkulun-sanata-kazandirdigi-60-yil\/\">M\u00fcnir \u00d6zkul<\/a>&#8216;a verir. Ustas\u0131ndan emanet ald\u0131\u011f\u0131 kavu\u011fu 21 y\u0131l ta\u015f\u0131yan \u00d6zkul da kavu\u011fu \u00fcnl\u00fc tiyatro sanat\u00e7\u0131m\u0131z Ferhan \u015eensoy&#8217;a devreder. 38 ya\u015f\u0131nda Kel Hasan Efendi&#8217;nin kavu\u011funa eri\u015fen \u015eensoy da 27 y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan bu sembolik emaneti 2016\u2019da \u00fcnl\u00fc tiyatro sanat\u00e7\u0131m\u0131z Rasim \u00d6ztekin&#8217;e b\u0131rak\u0131r. Kavu\u011fu 4 y\u0131l ta\u015f\u0131yan Rasim \u00d6ztekin, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan &#8220;Oynayamayacaksam kavu\u011fun bende olmas\u0131n\u0131n bir anlam\u0131 yok.\u201d s\u00f6zleriyle \u00f6l\u00fcm\u00fcnden 6 ay \u00f6nce tiyatro sanat\u00e7\u0131s\u0131 \u015eevket \u00c7oruh&#8217;a devreder.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text] Meddahl\u0131k, taklit ve canland\u0131rmalarla dinleyiciyi hem e\u011flendirmek hem d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmek amac\u0131yla do\u011fa\u00e7lama hik\u00e2ye anlatma sanat\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. 2008\u2019de UNESCO \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n Somut Olmayan K\u00fclt\u00fcrel Miras\u0131 Temsili Listesi&#8217;ne al\u0131nan meddahl\u0131k gelene\u011fini yaz\u0131m\u0131zda okuyabilirsiniz. [\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;28809&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;] Meddahl\u0131k, T\u00fcrk tiyatro gelene\u011finin en eski t\u00fcrlerinden biridir. K\u00f6keni hakk\u0131nda kesin bir bilgi olmamakla birlikte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28808,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[2941,2942,2943,2944,1659],"class_list":["post-28807","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-canlandirma","tag-hikaye-anlatma","tag-meddahlik","tag-taklit","tag-unesco"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28807","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28807"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28807\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}