{"id":25010,"date":"2022-10-20T11:45:37","date_gmt":"2022-10-20T08:45:37","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=25010"},"modified":"2022-10-20T11:45:37","modified_gmt":"2022-10-20T08:45:37","slug":"nesli-tukenen-ilginc-canlilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=25010","title":{"rendered":"NESL\u0130 T\u00dcKENEN \u0130LG\u0130N\u00c7 CANLILAR"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]D\u00fcnya, olu\u015ftu\u011fu ilk g\u00fcnden bu yana milyonlarca t\u00fcre ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r. 665 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f ilk hayvan fosilleri d\u00fcnyam\u0131z\u0131n ya\u015fam \u00e7e\u015fitlili\u011fi ile ilgili bilgiler verirken, gezegenimiz ge\u00e7mi\u015f zamanda devasa canl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir yerdir. Gezegenimizi hangi hayvan t\u00fcrleri ile payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 fosil kal\u0131nt\u0131lar sayesinde \u00f6\u011frenirken, en dikkat \u00e7eken t\u00fcrleri listeledik.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;25013&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Nesli t\u00fckenen en pop\u00fcler canl\u0131lardan olan dinozorlar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 232 milyon y\u0131l \u00f6nce gezegenimizde ya\u015fayan egemen bir t\u00fcrd\u00fcr. O d\u00f6nemde d\u00fcnya, bildi\u011fimiz h\u00e2linden \u00e7ok daha farkl\u0131d\u0131r. 150 milyon y\u0131l boyunca gezegenimizde ya\u015fayan dinozorlar\u0131n t\u00fcr\u00fc, D\u00fcnya\u2019ya \u00e7arpan devasa bir g\u00f6kta\u015f\u0131 sebebiyle t\u00fckenir. B\u00fcy\u00fck c\u00fcsseli dinozorlar g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131n sebep oldu\u011fu etkilerle yok olurken, ma\u011fara ve yeralt\u0131nda ya\u015fayabilen ufak t\u00fcrleri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi ba\u015far\u0131r. Bug\u00fcn bilinen t\u00fcm ku\u015f ve tavuk t\u00fcrleri dinozorlar\u0131n soyundand\u0131r.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;2#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;25014&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Devasa c\u00fcssesine ra\u011fmen asl\u0131nda g\u00fcvercingillerden olan Dodo ku\u015fu, 17. y\u00fczy\u0131lda soylar\u0131 t\u00fckenen canl\u0131lardand\u0131r. Yakla\u015f\u0131k bir metre uzunlu\u011funda ve ortalama 20 kilogram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda olan Dodo ku\u015fu, ayn\u0131 zamanda u\u00e7amayan ku\u015f t\u00fcrlerinin bir \u00fcyesidir. Kaynaklara g\u00f6re bu ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fcn en son g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yer, Hint Okyanusu\u2019nda bulunan Mauritius a\u00e7\u0131klar\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck bir adad\u0131r. 2007 y\u0131l\u0131nda iyi korunmu\u015f DNA \u00f6rnekleri bulunan iskeleti, bu uysal miza\u00e7l\u0131 ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fcn bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan yeniden hayata d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in de umut olmu\u015ftur.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;3#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;25015&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Kuzey Amerika, Avrupa, Asya ve Afrika k\u0131talar\u0131nda geni\u015f bir alana yay\u0131lan mamutlar, son Buzul \u00c7a\u011f\u0131\u2019nda, 3 milyon y\u0131l boyunca gezegenimizde ya\u015fam\u0131\u015f filgillere mensup bir memeli t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. 4 bin y\u0131l \u00f6nce nesli t\u00fckenen mamutlar; 4 bu\u00e7uk metreyi bulan boyu ve sekiz tona ula\u015fan a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 ile gezegenimizde ya\u015fayan en b\u00fcy\u00fck memeli t\u00fcrlerinden olurken, soylar\u0131n\u0131n t\u00fckenmesinde Buzul \u00c7a\u011f\u0131\u2019n\u0131n sona ermesi en g\u00fc\u00e7l\u00fc etken olarak belirtilmektedir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;4#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;25016&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Uzun ve sivri di\u015fleriyle k\u0131l\u0131\u00e7 di\u015fli kedi olarak da an\u0131lan Smilodon, kedigillere ait bir t\u00fcrd\u00fcr. 2 milyon y\u0131l boyunca varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bu t\u00fcr\u00fcn yeti\u015fkinleri ortalama olarak \u00fc\u00e7 metre boya ve 600 kilogram a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahiptir. Ya\u015fam alan\u0131 Amerika k\u0131tas\u0131 olan bu vah\u015fi kedi t\u00fcr\u00fcn\u00fcn di\u015fleri ise 20 cm\u2019ye ula\u015fabilmektedir. 10 bin y\u0131l \u00f6nce nesli t\u00fckenen Smilodonlar, Buzul \u00c7a\u011f\u0131\u2019n\u0131n sona ermesiyle yeni iklim ko\u015fullar\u0131na adapte olamayarak tarih arenas\u0131ndan silinen t\u00fcrlerden olmu\u015ftur.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;5#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;25017&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Ya\u015fam\u0131\u015f en b\u00fcy\u00fck et\u00e7il olan megalodonlar, k\u00f6pek bal\u0131\u011f\u0131na ait bir t\u00fcrd\u00fcr. 20 metreyi ge\u00e7en boylar\u0131 ve 60 tona ula\u015fan a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla dev bir k\u00f6pek bal\u0131\u011f\u0131 olan bu t\u00fcr, yo\u011funlukla B\u00fcy\u00fck Okyanus ve Atlas Okyanusu\u2019nda ya\u015fam\u0131\u015f ancak fosillerine t\u00fcm okyanuslarda rastlanm\u0131\u015ft\u0131r. Okyanusun derinliklerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bu dev bal\u0131\u011f\u0131n balinalarla beslendi\u011fi bilinir. Elde edilen fosiller sadece di\u015fi bal\u0131klara ait olurken, erkek megalodonlar\u0131n \u00e7ok daha iri c\u00fcsseye sahip olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. 2.6 milyon y\u0131l \u00f6nce d\u00fcnyan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ani iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden sonra besinleri olan bal\u0131klar\u0131n ba\u015fka b\u00f6lgelere g\u00f6\u00e7 etmesiyle neslinin t\u00fckendi\u011fi tahmin edilen cinsin h\u00e2len derin sularda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar da bulunmaktad\u0131r.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;6#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;25018&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Tuhaf bir \u015fekle sahip fosil kal\u0131nt\u0131s\u0131 yak\u0131n zamanda ke\u015ffedilen hallucigenia, nesli t\u00fckenen bir solucan t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Yakla\u015f\u0131k 505 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fayan bu t\u00fcr\u00fcn fosilleri Kanada\u2019daki Rocky Da\u011flar\u0131\u2019nda bulunur. \u0130lk ke\u015ffedildi\u011fi 70\u2019li y\u0131llarda canl\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131ndaki dikenler bacaklar\u0131 san\u0131lsa da son d\u00f6nem yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla hallucigenialar\u0131n anatomik yap\u0131s\u0131 net bir \u015fekilde ortaya konulur. Fantastik bir evrene aitmi\u015f gibi g\u00f6z\u00fcken bu solucan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn be\u015f ile otuz be\u015f milimetre uzunlu\u011fundaki bedeninde yedi veya sekiz \u00e7ift pen\u00e7e bulunur.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;7#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;25019&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]G\u00fcn\u00fcm\u00fczden ortalama olarak 60 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f olan titanoboa, piton ve boa y\u0131lan\u0131n\u0131n atas\u0131 olan bir y\u0131lan t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Kolombiya\u2019daki bir maden oca\u011f\u0131nda, 2009\u2019da bulunan 29 farkl\u0131 titanoboa bireyine ait fosiller, t\u00fcr hakk\u0131nda pek \u00e7ok bilgi edinmemizi sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ortalama boyu 14 metreden fazla olan titanoboalar, ya\u015fam\u0131\u015f en b\u00fcy\u00fck y\u0131lan t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. V\u00fccudunun en geni\u015f b\u00f6lgesi bir metreye ula\u015fan bu cinse ait fosil kal\u0131nt\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgenin, 2002\u2019de yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda en eski tropik ya\u011fmur ormanlar\u0131ndan biri oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Bilinen en b\u00fcy\u00fck y\u0131lan\u0131n burada ya\u015fam\u0131\u015f olmas\u0131na \u015fa\u015f\u0131rmamak gerekir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]D\u00fcnya, olu\u015ftu\u011fu ilk g\u00fcnden bu yana milyonlarca t\u00fcre ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r. 665 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f ilk hayvan fosilleri d\u00fcnyam\u0131z\u0131n ya\u015fam \u00e7e\u015fitlili\u011fi ile ilgili bilgiler verirken, gezegenimiz ge\u00e7mi\u015f zamanda devasa canl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir yerdir. Gezegenimizi hangi hayvan t\u00fcrleri ile payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 fosil kal\u0131nt\u0131lar sayesinde \u00f6\u011frenirken, en dikkat \u00e7eken t\u00fcrleri listeledik.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;25013&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25012,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-25010","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rota-doga"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25010","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25010"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25010\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}