{"id":23759,"date":"2022-05-05T11:45:01","date_gmt":"2022-05-05T08:45:01","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=23759"},"modified":"2022-05-05T11:45:01","modified_gmt":"2022-05-05T08:45:01","slug":"tabiat-uyaniyor-hidirellez-vakti-geldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=23759","title":{"rendered":"TAB\u0130AT UYANIYOR: HIDIRELLEZ VAKT\u0130 GELD\u0130!"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]G\u00fcl fidan\u0131na dilek dilemekten, ate\u015ften atlamaya onlarca rit\u00fceli i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran bahar\u0131n geli\u015fi olarak da tan\u0131mlayabilece\u011fimiz H\u0131d\u0131rellez vakti nihayet geldi! H\u0131d\u0131rellez ya da H\u0131drellez, Orta Asya, Ortado\u011fu, Anadolu ve Balkanlar\u2019da kutlanan mevsimlik bir bayramd\u0131r. H\u0131z\u0131r g\u00fcn\u00fc olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. D\u00fcnyada zorda kalanlar\u0131n yard\u0131mc\u0131s\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen H\u0131z\u0131r ile denizlerin h\u00e2kimi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u0130lyas\u2019\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde bulu\u015ftuklar\u0131 g\u00fcn olarak bilinir ve her y\u0131l kutlan\u0131r. Miladi takvime g\u00f6re 6 May\u0131s, Rumi takvime g\u00f6re 23 Nisan H\u0131d\u0131rellez g\u00fcn\u00fc olarak bilinir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;H\u0131d\u0131rellez\u2019in tarihi&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23743&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]H\u0131z\u0131r ve H\u0131d\u0131rellez ile ilgili birka\u00e7 bilgiyle tarihe bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kal\u0131m. Asl\u0131nda bu konuda pek \u00e7ok rivayet bulunur. Baz\u0131 kaynaklara g\u00f6re H\u0131d\u0131rellez Orta Asya, Ortado\u011fu ve Anadolu k\u00fclt\u00fcr\u00fcne aittir. Baz\u0131 kaynaklarda ise \u0130slamiyet \u00f6ncesi Orta Asya T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ait bir olgudur. H\u0131d\u0131rellez Bayram\u0131 ve H\u0131z\u0131r, tek bir k\u00fclt\u00fcre de\u011fil pek \u00e7ok k\u00fclt\u00fcre hitap eder, evrenseldir demek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130lk \u00e7a\u011flardan beri bahar\u0131n geli\u015fiyle birlikte pek \u00e7ok kutlama yap\u0131l\u0131r; H\u0131d\u0131rellez de o kutlamalardan biridir. Rivayete g\u00f6re H\u0131z\u0131r, \u0130lyas ve \u0130skender-i Z\u00fclkarneyn, \u201cAb-\u0131 Hayat\u201d yani \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck suyunu aramaya \u00e7\u0131km\u0131\u015flar. Bir m\u00fcddet ge\u00e7tikten sonra H\u0131z\u0131r ve \u0130lyas \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck suyunun kayna\u011f\u0131na ula\u015f\u0131p bu suyu i\u00e7mi\u015f. \u00d6l\u00fcms\u00fczl\u00fck suyu i\u00e7tikten sonra H\u0131z\u0131r\u2019\u0131n karada, \u0130lyas\u2019\u0131n ise denizde zorda kalanlar\u0131n yard\u0131m\u0131na ko\u015ftu\u011funa inan\u0131l\u0131r. Her y\u0131l 6 May\u0131s\u2019ta, ye\u015filli\u011fin bol oldu\u011fu bir yerde yan yana gelirler. Hatta g\u00fcl a\u011fac\u0131na dilek dileme rit\u00fceli de buradan gelir \u00e7\u00fcnk\u00fc inan\u0131\u015fa g\u00f6re H\u0131z\u0131r ve \u0130lyas, g\u00fcl dal\u0131n\u0131n alt\u0131nda bir araya gelir ve sohbet edermi\u015f.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;H\u0131z\u0131r inanc\u0131 nedir?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23744&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]H\u0131z\u0131r ya da di\u011fer ad\u0131yla H\u0131d\u0131r; \u201cAllah\u2019\u0131n s\u00e2lih kulu, b\u00fcy\u00fck hikmete ve mistik bilgiye sahip olan kimse\u201d olarak tasrif edilir ve kendisine ilahi bilgi ve hikmet \u00f6\u011fretilmi\u015f ki\u015fi olarak bilinir. \u00d6zellikle baharda insanlar\u0131n aras\u0131nda dola\u015ft\u0131\u011f\u0131na ve zorda kalanlara yard\u0131m etti\u011fine inan\u0131l\u0131r. H\u0131z\u0131r ad\u0131n\u0131n ise bir lakaptan ibaret oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;H\u0131d\u0131rellez rit\u00fcelleri&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23745&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]H\u0131d\u0131rellez denildi\u011finde akla ilk gelenlerden biri \u015f\u00fcphesiz rit\u00fcellerdir. H\u0131d\u0131rellez\u2019in bilinen en yayg\u0131n rit\u00fceli ate\u015f \u00fcst\u00fcnden atlamakt\u0131r. Nazardan ve hastal\u0131ktan korunmak i\u00e7in H\u0131d\u0131rellez g\u00fcn\u00fc ate\u015fin \u00fczerinden atlan\u0131l\u0131r. H\u0131d\u0131rellez ve bahar\u0131n geli\u015fi, insan\u0131 da do\u011faya sevk eder. Bundan hareketle H\u0131d\u0131rellez zaman\u0131 \u00f6zellikle Anadolu\u2019da do\u011fan\u0131n i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yap\u0131l\u0131r ve bolluk, bereket dilenir. Bahar\u0131n tazeli\u011fini ta\u015f\u0131yan \u00e7i\u00e7ekler ve otlar toplan\u0131r. Hatta inan\u0131\u015fa g\u00f6re bu otlar\u0131 kaynat\u0131p suyu ile y\u0131kanmak bile bir \u015fifalanmad\u0131r; bu sayede \u00e7i\u00e7eklerin o tazeli\u011finin insan bedenine ge\u00e7ti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;H\u0131d\u0131rellez g\u00fcn\u00fc g\u00fcl a\u011fac\u0131na nas\u0131l dilek dilenir?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23746&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]H\u0131d\u0131rellez gecesi H\u0131z\u0131r\u2019\u0131n, u\u011frad\u0131\u011f\u0131 yerlere ve dokundu\u011fu \u015feylere bereket getirdi\u011fine inan\u0131l\u0131r.\u00a0 Yiyecek kaplar\u0131n\u0131n ya da para keselerinin a\u011fz\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131l\u0131r. G\u00fcl a\u011fac\u0131na dilek dilemenin de bir rit\u00fceli vard\u0131r. \u00d6nce dilekler bir k\u00e2\u011f\u0131da resmedilir.\u00a0 Ard\u0131ndan k\u0131rm\u0131z\u0131 kurdele ile g\u00fcl a\u011fac\u0131na ba\u011flan\u0131r ve ak\u015fam ezan\u0131 vaktinde as\u0131l\u0131r. Ertesi g\u00fcn dileklerin yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu k\u00e2\u011f\u0131t al\u0131n\u0131r ve suya at\u0131l\u0131r. \u0130nan\u0131\u015fa g\u00f6re k\u00e2\u011f\u0131t suya kar\u0131\u015f\u0131p giderse, dilek ger\u00e7ekle\u015fir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Yedi fasulye yedi nohut gelene\u011fi&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23747&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]H\u0131d\u0131rellez rit\u00fcellerinden bir di\u011feri de yedi fasulye ve yedi nohut rit\u00fcelidir. \u00d6zellikle Anadolu\u2019da pek \u00e7ok yerde uygulanan bir gelenektir. H\u0131d\u0131rellez ak\u015fam\u0131nda evdeki her ki\u015fi i\u00e7in yedi fasulye ve yedi nohut dikilir. K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden korunmak i\u00e7in yap\u0131lan bir rit\u00fceldir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Baht a\u00e7ma gelene\u011fi&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23748&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Baht a\u00e7ma gelene\u011finde devreye y\u00fcz\u00fck, kolye ve k\u00fcpeler girer. T\u00fcm bu ki\u015fisel e\u015fyalar \u00e7\u00f6mle\u011fin i\u00e7ine konur. Ard\u0131ndan \u00e7\u00f6mlek, g\u00fcl a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131na yerle\u015ftirilir. Ertesi g\u00fcn maniler e\u015fli\u011finde \u00e7\u00f6mlekten e\u015fyalar \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Bu gelene\u011fe baht a\u00e7ma denir ve olduk\u00e7a yayg\u0131nd\u0131r.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;H\u0131d\u0131rellez g\u00fcn\u00fc ne yapmamak gerekir?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23749&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]H\u0131d\u0131rellez g\u00fcn\u00fc yap\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u015feyler de vard\u0131r. Baz\u0131 bat\u0131l inan\u00e7lara g\u00f6re 5 May\u0131s ak\u015fam\u0131 evlenme \u00e7a\u011f\u0131na gelmi\u015f k\u0131zlara bula\u015f\u0131k y\u0131katt\u0131rmamak gerekir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra H\u0131d\u0131rellez g\u00fcn\u00fc \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kanmamal\u0131, ev temizli\u011fi yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. H\u0131d\u0131rellez g\u00fcn\u00fc hi\u00e7bir bitkinin yerinden kopar\u0131lmamas\u0131 ve her ye\u015filin dal\u0131nda kalmas\u0131 da bu g\u00fcne \u00f6zel bat\u0131l inan\u00e7lardan birka\u00e7\u0131d\u0131r.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]G\u00fcl fidan\u0131na dilek dilemekten, ate\u015ften atlamaya onlarca rit\u00fceli i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran bahar\u0131n geli\u015fi olarak da tan\u0131mlayabilece\u011fimiz H\u0131d\u0131rellez vakti nihayet geldi! H\u0131d\u0131rellez ya da H\u0131drellez, Orta Asya, Ortado\u011fu, Anadolu ve Balkanlar\u2019da kutlanan mevsimlik bir bayramd\u0131r. H\u0131z\u0131r g\u00fcn\u00fc olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. D\u00fcnyada zorda kalanlar\u0131n yard\u0131mc\u0131s\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen H\u0131z\u0131r ile denizlerin h\u00e2kimi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u0130lyas\u2019\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde bulu\u015ftuklar\u0131 g\u00fcn olarak bilinir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23742,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[1129,144,567,1130],"class_list":["post-23759","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-baharin-gelisi","tag-gelenek","tag-hidirellez","tag-hidrellez"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23759"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23759\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}