{"id":23402,"date":"2026-02-21T11:45:59","date_gmt":"2026-02-21T08:45:59","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=23402"},"modified":"2026-02-21T11:45:59","modified_gmt":"2026-02-21T08:45:59","slug":"tiyatro-tarihinden-kisa-kisa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=23402","title":{"rendered":"T\u0130YATRO TAR\u0130H\u0130NDEN KISA KISA"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]Oscar Wilde\u2019dan al\u0131nt\u0131 yaparak tiyatronun \u00f6nemi ve gereklili\u011fini bir c\u00fcmlede \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m: \u201cTiyatroyu t\u00fcm sanat bi\u00e7imleri aras\u0131nda en y\u00fccesi olarak kabul ederim; \u00e7\u00fcnk\u00fc o insano\u011flunun, neyin insan\u00ee oldu\u011fu duygusunu bir ba\u015fka ki\u015fi ile en dolays\u0131z olarak payla\u015fabilece\u011fi yoldur.\u201d Tiyatro, tarih boyunca y\u00f6nlendiren, e\u011flendiren, \u00f6\u011freten, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren konumunda oldu\u011fu farkl\u0131 a\u015famalardan ge\u00e7mi\u015f ve hak etti\u011fi g\u00f6rkemli yerine kavu\u015fmu\u015ftur. UNESCO taraf\u0131ndan kurulmu\u015f Uluslararas\u0131 Tiyatrolar Birli\u011fi taraf\u0131ndan 27 Mart, D\u00fcnya Tiyatro G\u00fcn\u00fc olarak ilan edilmi\u015ftir. Bu vesileyle tiyatro tarihi hakk\u0131nda k\u0131sa bilgileri sizler i\u00e7in derledik.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23404&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Tiyatronun ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, mitolojinin olu\u015ftu\u011fu, dinsel t\u00f6renlerin ve tap\u0131nma ayinlerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk \u00e7a\u011flara kadar uzan\u0131yor. T\u00f6renlerde jest ve mimiklerini kullanarak duygular\u0131n\u0131 ya\u015fayan insanlar, fark\u0131nda olmadan tiyatronun temellerini atm\u0131\u015flard\u0131r. Bu konunun izlerini Eski Yunan ve M\u0131s\u0131r\u2019da s\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;2#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23405&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]M.\u00d6. 6\u2019\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131ldan sonra \u015fekillenen ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz tiyatrosuna \u0131\u015f\u0131k tutan Yunan tiyatrosu, teknikleri, kuramlar\u0131, tragedya ve komedya t\u00fcr\u00fcndeki yap\u0131tlar\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bilinen ilk tiyatro sahnesi, Antik Yunan\u2019da Acropolis i\u00e7ine in\u015fa edilen Dionysus Tiyatrosu\u2019dur.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;3#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23406&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Yunan tiyatrosunu \u00f6rnek alan Romal\u0131lar\u0131n, M.\u00d6. 55 y\u0131llar\u0131 civar\u0131nda ta\u015ftan in\u015fa ettikleri ilk tiyatro binas\u0131 Roma&#8217;daki Pompei Tiyatrosu olmu\u015ftur.\u00a0Bunun \u00f6ncesinde Romal\u0131lar, ah\u015fap oturma s\u0131ralar\u0131n\u0131n ve sahnenin oldu\u011fu s\u00f6k\u00fclebilen ge\u00e7ici yap\u0131lar in\u015fa ediyorlard\u0131.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;4#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23407&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Orta \u00c7a\u011f ise tiyatronun g\u00fcc\u00fcn\u00fcn fark\u0131na var\u0131ld\u0131\u011f\u0131, sonras\u0131nda da hem bask\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131 hem de b\u00fcy\u00fck kalabal\u0131klar taraf\u0131ndan ilgi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc d\u00f6nem olmu\u015ftur. Oyuncular\u0131 rahipler, esnaf locas\u0131n\u0131n belirledi\u011fi ki\u015filer veya saray methiyecileri olmu\u015f, zamanla bu bask\u0131dan da kurtulmu\u015ftur.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;5#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23408&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]William Shakespeare, Moli\u00e8re, John Webster, Lope de Vega gibi isimlerin oyun yazarl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 16. ve 17. y\u00fczy\u0131l, tiyatro tarihinde \u00f6nemli eserler \u00fcretilen d\u00f6nemler olmu\u015ftur. 18. y\u00fczy\u0131lda Fransa\u2019da Voltaire ve \u0130ngiltere\u2019de Samuel Johnson \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde Klasik Ak\u0131m, 18. Y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131 ile 19. y\u00fczy\u0131lda ise Romantik Ak\u0131m kendini g\u00f6stermi\u015ftir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;6#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23409&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Yunan tiyatrosundan temel alan modern tiyatronun geli\u015fiminde \u00e7ok say\u0131da isim yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Onlardan biri de Sihirli E\u011fer kuram\u0131yla, ger\u00e7ek\u00e7i ak\u0131ma ve modern oyunculuk anlay\u0131\u015f\u0131na y\u00f6n veren Rus tiyatro oyuncusu ve y\u00f6netmeni Konstantin Stanislavski (1863-1938) olmu\u015ftur.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;7#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;23410&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda Bat\u0131l\u0131 anlamdaki ilk tiyatro \u00f6rnekleri Naum Tiyatrosu ve Gedikpa\u015fa Tiyatrosu\u2019nda sergilenmi\u015f, ilk tiyatro eseri \u015einasi&#8217;nin yazd\u0131\u011f\u0131 \u015eair Evlenmesi olmu\u015f, T\u00fcrk tiyatrosu 1914 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lan, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ad\u0131 \u015eehir Tiyatrolar\u0131 olan \u201cD\u00e2r\u00fclbed\u00e2yi\u201d \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda kurumsalla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]Oscar Wilde\u2019dan al\u0131nt\u0131 yaparak tiyatronun \u00f6nemi ve gereklili\u011fini bir c\u00fcmlede \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m: \u201cTiyatroyu t\u00fcm sanat bi\u00e7imleri aras\u0131nda en y\u00fccesi olarak kabul ederim; \u00e7\u00fcnk\u00fc o insano\u011flunun, neyin insan\u00ee oldu\u011fu duygusunu bir ba\u015fka ki\u015fi ile en dolays\u0131z olarak payla\u015fabilece\u011fi yoldur.\u201d Tiyatro, tarih boyunca y\u00f6nlendiren, e\u011flendiren, \u00f6\u011freten, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren konumunda oldu\u011fu farkl\u0131 a\u015famalardan ge\u00e7mi\u015f ve hak etti\u011fi g\u00f6rkemli yerine [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23403,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[4665,141,4666],"class_list":["post-23402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-dunya-tiyatro-gunu","tag-tiyatro","tag-tiyatro-tarihi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23402"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23402\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}