{"id":23153,"date":"2024-10-25T11:40:59","date_gmt":"2024-10-25T08:40:59","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=23153"},"modified":"2024-10-25T11:40:59","modified_gmt":"2024-10-25T08:40:59","slug":"edebiyatta-parfumun-yeri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=23153","title":{"rendered":"EDEB\u0130YATTA PARF\u00dcM\u00dcN YER\u0130"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]Parf\u00fcm\u00fcn tarihi y\u00fczlerce de\u011fil binlerce y\u0131l \u00f6nceye uzan\u0131yor. D\u00fcnyada ilk dam\u0131tma ve ekstraksiyon tekniklerini geli\u015ftiren medeniyetin 4000 y\u0131l \u00f6nce S\u00fcmerler oldu\u011fu bilinmekte. \u0130cad\u0131n\u0131n temelinde ise insanlar\u0131n k\u00f6t\u00fc ruhlar\u0131 kovmak \u00fczere t\u00fcts\u00fc yakmalar\u0131 ve bu s\u0131rada bitkilerden yay\u0131lan g\u00fczel kokuyu fark etmeleri yat\u0131yor. O ilk d\u00f6nemlerde elde edilen kokulu ya\u011flar g\u00fczel kokmak i\u00e7in de\u011fil, yine k\u00f6t\u00fc g\u00fc\u00e7leri uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in t\u00fcm v\u00fccuda s\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu, hatta \u00f6l\u00fclerin bedenlerinin huzur bulmas\u0131 i\u00e7in de bu kokular kullan\u0131l\u0131rd\u0131. M\u0131s\u0131r Firavunu Tutankhamun\u2019un mezar\u0131ndan parf\u00fcm \u015fi\u015felerinin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 bunun en g\u00fczel \u00f6rneklerinden biridir. Anlayaca\u011f\u0131n\u0131z parf\u00fcm\u00fcn tarih\u00e7esi uzun, detayl\u0131 bir konu\u2026 Hayat\u0131m\u0131z\u0131n her yan\u0131n\u0131 saran bu kokular\u0131n edebiyattaki yeri de bir hayli nefes kesici\u2026[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][vc_single_image image=&#8221;23155&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Sevgiliye yaz\u0131lan bir \u015fiirde\u2026&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]&#8221;Parfum exotique&#8221;, Charles Beaudelaire\u2019nin sevgilisi Jeanne Duval i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiirlerden biridir. \u201cO g\u00fczel iklimlere s\u00fcr\u00fckler beni kokun \/ Bir liman g\u00f6r\u00fcr\u00fcm, yelkenle, direkle dolu \/ Tekneler, son seferin me\u015fakkatiyle yorgun. \/ Burnuma kadar gelen hava kokular ta\u015f\u0131r \/ Yemye\u015fil demirhindilerden gelen bu koku \/ \u0130\u00e7imde gemici \u015fark\u0131lar\u0131na kar\u0131\u015f\u0131r.\u201d[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Hem romanda hem sinemada\u2026&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]\u00c7a\u011fda\u015f Alman yazar\u0131 Patrick S\u00fcskind&#8217;in 1985 tarihli polisiye roman\u0131 Koku, orijinal ad\u0131yla Das Parfum 18. y\u00fczy\u0131lda Fransa&#8217;da ge\u00e7er ve kokulara son derece duyarl\u0131 olan Jean-Baptiste Grenouille\u2019nun koku \u00fcretebilmek i\u00e7in \u00e7ekinmeden i\u015fledi\u011fi cinayetlere yer verir. Roman daha sonra \u201cPerfume: The Story of a Murderer\u201d ad\u0131yla sinemaya uyarlanm\u0131\u015f, \u00fclkemizde de \u201cKoku: Bir Katilin Hik\u00e2yesi\u201d ad\u0131yla g\u00f6sterime girmi\u015fti.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][vc_single_image image=&#8221;23156&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;\u00c9mile Zola\u2019n\u0131n sat\u0131rlar\u0131nda\u2026&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Edebiyat eserlerinde parf\u00fcm detaylar\u0131na rastlamak hi\u00e7 zor de\u011fildir. \u00c9mile Zola\u2019n\u0131n Nana isimli roman\u0131 da onlardan biridir. \u0130\u015fte o b\u00f6l\u00fcmlerden biri\u2026 \u201cTuvalet masas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc kaplayan g\u00fcl, leyl\u00e2k, s\u00fcmb\u00fcl demetlerinden yap\u0131lan bayg\u0131n bir \u00e7i\u00e7ek kokusu dolduruyordu insan\u0131n i\u00e7ini. K\u00fcvetlerden yay\u0131lan a\u011f\u0131r kokuyla birlikte bir barda\u011f\u0131n i\u00e7ine ufalanm\u0131\u015f keskin bir lavanta \u00e7i\u00e7e\u011fi kokusu da kar\u0131\u015fmaktayd\u0131.\u201d[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Balzac\u2019\u0131n ger\u00e7eklerden esinlendi\u011fi hik\u00e2yesinde\u2026&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Honore de Balzac\u2019\u0131n ana karakteri Parisli bir parf\u00fcmc\u00fc olan roman\u0131, Parf\u00fcmc\u00fc Cesar Birotteau&#8217;nun Y\u00fckseli\u015fi ve D\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc de ba\u015fka bir \u00f6rnektir. C\u00e9sar Birotteau, s\u0131n\u0131f atlama hayaliyle dolu ve parf\u00fcmeri d\u00fckk\u00e2n\u0131 olan bir t\u00fcccard\u0131r. Balzac, \u00a0Birotteau\u2019nun y\u00fckseli\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc anlatt\u0131\u011f\u0131 roman\u0131 i\u00e7in Paris\u2019in Rue Saint-Honor\u00e9 caddesinde ger\u00e7ekten bir parf\u00fcmerici olan Jean Vincent Bully\u2019den esinlenmi\u015ftir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][vc_single_image image=&#8221;23157&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Fantastik bir romanda\u2026&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Amerikal\u0131 roman yazar\u0131 Tom Robbins&#8217;in fantastik kitab\u0131 Parf\u00fcm\u00fcn Dans\u0131\u2019nda konu d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p nihayetinde \u00fcretilen bir parf\u00fcm\u00fcn s\u0131rr\u0131na gelip dayan\u0131r. \u00d6ld\u00fcr\u00fclmek istenen Alobar adl\u0131 bir kral ile dul kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6l\u00fcm\u00fcne karar verilen Kudra\u2019n\u0131n yollar\u0131n\u0131n kesi\u015fmesi, maceralar\u0131 ve kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kan k\u00f6t\u00fc kokulu Pan\u2019\u0131n kokusunu gizlemek i\u00e7in \u00fcrettikleri parf\u00fcm kitab\u0131n genel \u00e7er\u00e7evesini olu\u015fturur.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Refik Halid Karay\u2019\u0131n pek \u00e7ok kitab\u0131nda\u2026&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Parf\u00fcm\u00fcn Me\u015frutiyet\u2019ten Cumhuriyet\u2019e Osmanl\u0131 topraklar\u0131ndaki izini s\u00fcren ve eserlerinde s\u0131k\u00e7a yer veren T\u00fcrk edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131nda ise Refik Halid Karay gelir. Edebiyat\u00e7\u0131n\u0131n Sonuncu Kadeh isimli kitab\u0131ndan eski zamanlar\u0131n parf\u00fcm adlar\u0131 ile ilgili al\u0131nt\u0131: \u201cEski zamanlar\u0131n, Mikado, Opoponaks, K\u00fcvir d\u00f6 r\u00fcsi, L\u00fcben gibi parf\u00f6nlerini ve \u015fi\u015felerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc; sonra Piver markal\u0131 harc\u0131l\u00e2lem kokular yahut kibarcalar\u0131, mesela violet d\u00f6 Parm, fuan Kupe gibilerini hat\u0131rlad\u0131; arkas\u0131ndan i\u015fte suvar d\u00f6 Pari, Krep de \u015ein ve b\u00fcsb\u00fct\u00fcn yenileri, bug\u00fcnk\u00fc neslin kulland\u0131klar\u0131!\u201d[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][vc_single_image image=&#8221;23158&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n usta kalemlerinde\u2026&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]\u201c\u2026ve kokulardan kamelya, leylak, \u00e7ay\u0131r kokusu, Atkinson, Lubin filan bilmiyorlar.\u201d Bu al\u0131nt\u0131 ise usta T\u00fcrk edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131ndan H\u00fcseyin Rahmi G\u00fcrp\u0131nar\u2019\u0131n Efsuncu Baba isimli roman\u0131ndan\u2026\u00a0 Edebiyat\u0131m\u0131zda Ahmet Rasim, Halit Ziya U\u015fakl\u0131gil, Re\u015fat Nuri G\u00fcntekin de eserlerinde parf\u00fcm ve koku ile ilgili vurgularda bulunan isimlerdir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]Parf\u00fcm\u00fcn tarihi y\u00fczlerce de\u011fil binlerce y\u0131l \u00f6nceye uzan\u0131yor. D\u00fcnyada ilk dam\u0131tma ve ekstraksiyon tekniklerini geli\u015ftiren medeniyetin 4000 y\u0131l \u00f6nce S\u00fcmerler oldu\u011fu bilinmekte. \u0130cad\u0131n\u0131n temelinde ise insanlar\u0131n k\u00f6t\u00fc ruhlar\u0131 kovmak \u00fczere t\u00fcts\u00fc yakmalar\u0131 ve bu s\u0131rada bitkilerden yay\u0131lan g\u00fczel kokuyu fark etmeleri yat\u0131yor. O ilk d\u00f6nemlerde elde edilen kokulu ya\u011flar g\u00fczel kokmak i\u00e7in de\u011fil, yine k\u00f6t\u00fc [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23154,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[707,266,2488,340],"class_list":["post-23153","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-edebiyat","tag-kitap","tag-parfum","tag-yazar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23153"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23153\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}