{"id":21514,"date":"2024-09-04T11:43:07","date_gmt":"2024-09-04T08:43:07","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=21514"},"modified":"2024-09-04T11:43:07","modified_gmt":"2024-09-04T08:43:07","slug":"dondurma-yuzyillardir-dunyanin-ortak-lezzeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=21514","title":{"rendered":"DONDURMA: Y\u00dcZYILLARDIR D\u00dcNYANIN ORTAK LEZZET\u0130"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]Bir b\u00fcfenin \u00f6n\u00fcnde reng\u00e2renk dondurmalar aras\u0131ndan se\u00e7im yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmak \u00e7ocuk, gen\u00e7, ya\u015fl\u0131 herkes i\u00e7in en g\u00fczel yaz anlar\u0131ndan biridir. Fakat biliyor musunuz, dondurma, dakikalar i\u00e7inde eriyip giden yap\u0131s\u0131n\u0131n aksine y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r s\u00fcren bir tatl\u0131 gelene\u011fidir\u2026[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;21516&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Dondurman\u0131n kimler taraf\u0131ndan nas\u0131l icat edildi\u011fi hakk\u0131nda net bir bilgi bulunmuyor. Fakat dondurulmu\u015f tatl\u0131larla ilgili M\u00d6 3000 y\u0131l\u0131na uzanan ve Antik \u00c7in\u2019e ait olan efsaneler hik\u00e2yenin burada ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. Bir varsay\u0131m da dondurman\u0131n \u00f6nce Mo\u011fol \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00c7in\u2019e bu yolla ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;2#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;21517&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]13.y\u00fczy\u0131l \u00c7in\u2019inde dondurma yap\u0131m\u0131n\u0131n s\u0131r olarak sakland\u0131\u011f\u0131, bu s\u0131rr\u0131n detaylar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenen Marco Polo taraf\u0131ndan \u0130talya\u2019ya ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131, tabii daha \u00f6ncesinde Arabistan, \u0130ran ve Anadolu ile bulu\u015ftu\u011fu bilinmektedir. Dondurma tarifi 16. y\u00fczy\u0131l \u0130talya\u2019s\u0131nda geli\u015ftirilirken, ilk dondurma sat\u0131\u015f\u0131 17. y\u00fczy\u0131lda Paris\u2019te ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve dondurmac\u0131l\u0131k meslek haline gelmi\u015ftir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;3#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;21518&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]18.y\u00fczy\u0131l Osmanl\u0131\u2019s\u0131nda s\u00fct dondurmas\u0131, s\u00fcts\u00fcz yap\u0131lan s\u00fczme a\u015fure ve elmasiye dondurmas\u0131 gibi farkl\u0131 t\u00fcrlerde dondurmalar yap\u0131lmaktayd\u0131. 19. y\u00fczy\u0131lda iyice yayg\u0131nla\u015farak kaymakl\u0131, \u00e7ilekli, vi\u015fneli, kay\u0131s\u0131l\u0131 gibi \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit dondurma yap\u0131lmaya ba\u015flan\u0131r. Kahramanmara\u015f\u2019\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 ise 1920\u2019lere denk gelir. O d\u00f6nem salepli dondurman\u0131n d\u00f6vme demir ka\u015f\u0131kla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak bi\u00e7imlendirilmesi ve ancak b\u0131\u00e7akla kesilerek t\u00fcketilebilmesi Kahramanmara\u015f\u2019\u0131n \u00fcnl\u00fc d\u00f6vme dondurmas\u0131n\u0131 do\u011furur.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;4#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;21519&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Dondurma Amerika\u2019ya da 18. y\u00fczy\u0131lda ula\u015fm\u0131\u015f, dondurma yap\u0131m\u0131 i\u00e7in ilk aleti de 19. y\u00fczy\u0131lda Amerikal\u0131 bir ev kad\u0131n\u0131 \u00fcretmi\u015ftir. Nancy Maria Johnson, buzdolab\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde hem yapay dondurucu hem kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olarak i\u015f g\u00f6ren ve elle \u00e7al\u0131\u015fan aleti yaparak 1843 y\u0131l\u0131nda patentini alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nceleri yaz-k\u0131\u015f t\u00fcketilen dondurma, Amerika\u2019da II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 biti\u015finin dondurmayla kutlanmas\u0131yla bir yaz gelene\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;5#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;21520&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Dondurmay\u0131 \u00e7ok daha keyifli hale getiren detay, fiziki \u015feklinden dolay\u0131 k\u00fclah ad\u0131 verilen yenebilir kaplard\u0131r. Yumurta, \u015feker, tereya\u011f\u0131, un ve kabartma tozu ile yap\u0131lan \u00e7\u0131t\u0131r \u00e7\u0131t\u0131r dondurma k\u00fclahlar\u0131 d\u00fcnyada ilk kez ABD\u2019nin St. Louise kentinde 1904 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fclahta dondurma yemek \u00e7o\u011funlukla rahat ve sala\u015f zamanlar\u0131n tercihiyken evde veya restoranlarda dondurma servis etmenin yolu \u015f\u0131k kuplardan ge\u00e7mektedir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;6#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;21521&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Eski zamanlarda da\u011flardan kar getirilerek yap\u0131lan veya kar kuyular\u0131 a\u00e7\u0131larak so\u011fuk tutulabilen ve y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r geli\u015ftirilerek yap\u0131lagelen dondurma, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n belki de en sevdi\u011fi ortak lezzetlerinden biri. Yaz aylar\u0131 geldi\u011finde k\u00fclah \u00fcst\u00fcnde dondurma yemek kadar kaday\u0131f, baklava, helva, brownie gibi tatl\u0131lar\u0131n yan\u0131nda dondurma t\u00fcketmek de bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn zenginliklerindendir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;7#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;21522&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Kuru ve taze meyvelerle yap\u0131labilen, cevizli, f\u0131st\u0131kl\u0131, \u00e7ikolatal\u0131, karamelli haz\u0131rlanabilen dondurma \u00e7e\u015fitleri aras\u0131nda d\u00fcnyada en \u00e7ok vanilyal\u0131 dondurma t\u00fcketiliyor. \u0130kinci s\u0131rada \u00e7ikolatal\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada ise \u00e7ilekli dondurma geliyor. Bu leziz tatl\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde o kadar ilgin\u00e7 \u00e7e\u015fitleri yap\u0131lmakta ki kiminin ad\u0131 bile insan\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtmaya yetmektedir. Mesela m\u0131? ABD\u2019de yap\u0131lanlar aras\u0131ndan biber aromal\u0131, tur\u015fu aromal\u0131, kaz ci\u011feri aromal\u0131 ya da domates aromal\u0131 dondurma kula\u011f\u0131n\u0131za nas\u0131l geliyor?[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]Bir b\u00fcfenin \u00f6n\u00fcnde reng\u00e2renk dondurmalar aras\u0131ndan se\u00e7im yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmak \u00e7ocuk, gen\u00e7, ya\u015fl\u0131 herkes i\u00e7in en g\u00fczel yaz anlar\u0131ndan biridir. Fakat biliyor musunuz, dondurma, dakikalar i\u00e7inde eriyip giden yap\u0131s\u0131n\u0131n aksine y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r s\u00fcren bir tatl\u0131 gelene\u011fidir\u2026[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;21516&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Dondurman\u0131n kimler taraf\u0131ndan nas\u0131l icat edildi\u011fi hakk\u0131nda net bir bilgi bulunmuyor. Fakat dondurulmu\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21515,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[945,946,2347],"class_list":["post-21514","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yemek-beslenme","tag-dondurma","tag-tatli","tag-yaz-tatlisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21514"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21514\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}