{"id":19826,"date":"2024-11-21T11:43:48","date_gmt":"2024-11-21T08:43:48","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=19826"},"modified":"2024-11-21T11:43:48","modified_gmt":"2024-11-21T08:43:48","slug":"ortacagdan-gunumuze-uzanan-en-guzel-kopru-malabadi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=19826","title":{"rendered":"ORTA \u00c7A\u011e\u2019DAN G\u00dcN\u00dcM\u00dcZE UZANAN EN G\u00dcZEL K\u00d6PR\u00dc MALABAD\u0130"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]Bu sayfay\u0131 heybeti, g\u00fczelli\u011fi ve zamana yenilmeyen direnciyle \u00fclkemizin \u00f6nemli de\u011ferlerinden olan Malabadi K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019ne ay\u0131rd\u0131k. Asl\u0131nda t\u00fcm bu \u00f6zelliklerini kavrayabilmek i\u00e7in onu okumaktan \u00e7ok gidip g\u00f6rmek gerekiyor. Aram\u0131zda gidenler illa ki var ama biz hen\u00fcz gitmemi\u015f olanlar\u0131n Diyarbak\u0131r\u2019da yer alan Malabadi\u2019den bir kez olsun ge\u00e7melerini diliyor, sizi konuyla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131yoruz.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][vc_single_image image=&#8221;19828&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Bin y\u0131ld\u0131r ayakta &#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]\u00d6yle laf\u0131n geli\u015fi bin y\u0131ld\u0131r demiyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc bu g\u00f6steri\u015fli eser neredeyse 900 ya\u015f\u0131nda. Artuklu Beyli\u011fi&#8217;nin kurucusu Artuk Bey&#8217;in o\u011flu \u0130lgazi Bey, Malabadi K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fc 1147 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131rm\u0131\u015f. Rivayete g\u00f6re k\u00f6pr\u00fc bug\u00fcnk\u00fc ismini, daha \u00f6nce ayn\u0131 b\u00f6lgede ya\u015fam\u0131\u015f olan Mervanilerin kurucusu B\u00e2d\u2019dan alm\u0131\u015f.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Batman \u00c7ay\u0131\u2019n\u0131n iki yakas\u0131n\u0131 ba\u011fl\u0131yor&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Silvan il\u00e7esinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u00e2hilinde olan k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn konumu i\u00e7in \u201cDiyarbak\u0131r-Batman yolu \u00fczerinde\u201d desek daha a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 olabilir. Silvan\u2019\u0131n merkezine 23 km. mesafede bulunan eser, Diyarbak\u0131r ile Batman aras\u0131nda do\u011fal bir s\u0131n\u0131r olu\u015fturan Batman \u00c7ay\u0131\u2019n\u0131n \u00fcst\u00fcne kurulmu\u015f.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][vc_single_image image=&#8221;19829&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;D\u00fcnyan\u0131n en geni\u015f kemerli ta\u015f k\u00f6pr\u00fcs\u00fc&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Malabadi K\u00f6pr\u00fcs\u00fc 150 metre uzunlu\u011funda, 7 metre eninde b\u00fcy\u00fck bir k\u00f6pr\u00fc. Y\u00fcksekli\u011fi ise 19 metre civar\u0131nda. Toplam 5 g\u00f6z\u00fc bulunuyor fakat hepsi ayn\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckte de\u011fil. Orta yerindeki en b\u00fcy\u00fck g\u00f6z\u00fcn kemer a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 tam 40.86 metre ve bu haliyle kendisi d\u00fcnyan\u0131n en geni\u015f ta\u015f k\u00f6pr\u00fc kemeri oluyor.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Ayasofya\u2019n\u0131n kubbesine \u015femsiye olabilecek kadar b\u00fcy\u00fck&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]\u201cModern statik hesab\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 devirde bu a\u00e7\u0131kl\u0131kta o zaman i\u00e7in b\u00f6yle bir eser hayranl\u0131k ve takdiri muciptir. Ayasofya\u2019n\u0131n kubbesi k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn alt\u0131na rahatl\u0131kla girer. Balkanlarda, T\u00fcrkiye\u2019de, Orta Do\u011fu\u2019da bu a\u00e7\u0131kl\u0131kta, bu ya\u015fta k\u00f6pr\u00fc yoktur.\u201d Bu s\u00f6zlerin sahibi Frans\u0131z mimar ve sanat tarih\u00e7isi Albert Gabriel.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][vc_single_image image=&#8221;19830&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Evliya \u00c7elebi\u2019nin g\u00f6zlemleriyle Malabadi K\u00f6pr\u00fcs\u00fc:&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Malabadi K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn 17. y\u00fczy\u0131la ait tasvirini ise Evliya \u00c7elebi Seyahatname\u2019sinde \u015f\u00f6yle yap\u0131yor:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cK\u00f6pr\u00fcn\u00fcn iki taraf\u0131nda kale kap\u0131lar\u0131 gibi demir kap\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Bu kap\u0131lar\u0131n i\u00e7inde, sa\u011f ve solda k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn temeli beraberli\u011finde, kemerin alt\u0131nda hanlar vard\u0131r ki gelip ge\u00e7en, sa\u011fdan ve soldan geldikleri vakit misafir olurlar. K\u00f6pr\u00fcn\u00fcn kemeri alt\u0131nda bir\u00e7ok odalar vard\u0131r. Demir pencereler \u015fahni\u015finlerine misafirler oturup, kemerin kar\u015f\u0131 taraf\u0131ndaki adamlarla kimi sohbet eder, kimi a\u011f ve oltalarla bal\u0131k avlarlar. Bu k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn sa\u011f ve solunda da nice pencereli odalar vard\u0131r. K\u00f6pr\u00fcn\u00fcn sa\u011f ve solundaki b\u00fct\u00fcn korkuluklar Nehcivan \u00e7eli\u011findendir. Ama demirci ustas\u0131 da var kudretini sarf ederek bir t\u00fcrl\u00fc sanatl\u0131 kafesli korkuluklar yapm\u0131\u015f ve do\u011frusu elinin ustal\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Do\u011frusu, \u00fcstat m\u00fchendis var kuvvetini sarf ederek bu k\u00f6pr\u00fcde \u00f6yle sanatlar g\u00f6stermi\u015ftir ki, bu i\u015f\u00e7ili\u011fi ge\u00e7mi\u015f mimarlardan hi\u00e7 birisi g\u00f6stermemi\u015ftir.\u201d[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][vc_single_image image=&#8221;19831&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Hem mimari hem k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Mimari a\u00e7\u0131dan \u00f6nemini Evliya \u00c7elebi\u2019nin yukar\u0131daki sat\u0131rlar\u0131ndan okumak fazlas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn. K\u00f6pr\u00fcn\u00fcn ayaklar\u0131nda yer alan odalar sayesinde gelip ge\u00e7ilen bir yoldan \u00f6te adeta bir kervansaray \u00f6zelli\u011fi g\u00f6sterdi\u011fini anl\u0131yoruz. Eserin \u00fcst\u00fcndeki aslan, g\u00fcne\u015f gibi fig\u00fcrlerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 kabartmalar da onu di\u011fer k\u00f6pr\u00fclerden ayr\u0131\u015ft\u0131ran \u00f6nemli sanatsal birer nitelik.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Sonu hazin biten a\u015fk hik\u00e2yesinin de son dura\u011f\u0131&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Malabadi K\u00f6pr\u00fcs\u00fc, Anadolu\u2019da efsanesiyle ya\u015fayan eserlerden biridir ayn\u0131 zamanda\u2026 Ve neredeyse her efsane gibi burada da birbirine kavu\u015famayan iki gencin a\u015fk\u0131ndan s\u00f6z edilir. Dilden dile nesilden nesile aktar\u0131larak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan hik\u00e2ye sonunda hepimizin bildi\u011fi bir t\u00fcrk\u00fcde \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015fmi\u015ftir: \u201cMalabadi k\u00f6pr\u00fcs\u00fc\/\u00a0 Malabadi K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\/ Orda ba\u015flad\u0131 bitti\/ \u015eu garibin \u00f6yk\u00fcs\u00fc\u2026\u201d[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu sayfay\u0131 heybeti, g\u00fczelli\u011fi ve zamana yenilmeyen direnciyle \u00fclkemizin \u00f6nemli de\u011ferlerinden olan Malabadi K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019ne ay\u0131rd\u0131k. Asl\u0131nda t\u00fcm bu \u00f6zelliklerini kavrayabilmek i\u00e7in onu okumaktan \u00e7ok gidip g\u00f6rmek gerekiyor. Aram\u0131zda gidenler illa ki var ama biz hen\u00fcz gitmemi\u015f olanlar\u0131n Diyarbak\u0131r\u2019da yer alan Malabadi\u2019den bir kez olsun ge\u00e7melerini diliyor, sizi konuyla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131yoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19827,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[2587,2588,1796,2589],"class_list":["post-19826","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rota-doga","tag-artuklu","tag-diyarbakir","tag-malabadi-koprusu","tag-silvan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19826"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19826\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}