{"id":19814,"date":"2025-04-13T11:40:56","date_gmt":"2025-04-13T08:40:56","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=19814"},"modified":"2025-04-13T11:40:56","modified_gmt":"2025-04-13T08:40:56","slug":"matematikle-ilgili-ilginc-bilgiler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=19814","title":{"rendered":"MATEMAT\u0130KLE \u0130LG\u0130L\u0130 \u0130LG\u0130N\u00c7 B\u0130LG\u0130LER"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]\u0130ngiliz matematik\u00e7i Godfrey Hardy, matemati\u011fin d\u00fcnyadaki en masum u\u011fra\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f. Matematikte zek\u00e2dan \u00f6nce sab\u0131r geldi\u011fini s\u00f6yleyen ki\u015fi ise T\u00fcrk matematik\u00e7i Cahit Arf. \u201cMatematik ne neden s\u00f6z etti\u011fimizi ne de s\u00f6yledi\u011fimiz \u015feyin do\u011fru oIup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fimiz bir konudur.\u201d Bu s\u00f6z ise ayn\u0131 zamanda matematik\u00e7i de olan \u0130ngiliz filozof Bertrand RusseII\u2019a ait. Say\u0131lar\u0131n h\u00e2kimiyetindeki matematik d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en tatl\u0131 tarifleriydi bunlar\u2026 \u015eimdi s\u0131ra, matematikle aras\u0131 iyi olmayanlar\u0131n bile ilgisini \u00e7ekecek bilgilerde.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19816&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Sizce \u201cmatematik\u201d kelimesi hangi anlama geliyor? Durun! Hi\u00e7 u\u011fra\u015ft\u0131rmadan cevab\u0131 biz verelim; matematik kelimesinin k\u00f6keni Eski Yunancada \u201cben bilirim\u201d anlam\u0131na gelen \u201cmatesis\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne dayan\u0131yor. Zaman i\u00e7inde d\u00f6n\u00fc\u015fen kelimenin son olarak dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zc\u00fck ise \u201cmathematik\u00f3s\u201d ve o da \u201c\u00f6\u011frenmekten ho\u015flanan\u201d anlam\u0131na gelmekte.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;2#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19817&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc, neden bir saat 60 dakikad\u0131r? Ya da neden 1 dakika 60 saniyedir? Cevab\u0131 eski \u00e7a\u011flarda ve Mezopotamya\u2019da gizli! Bu co\u011frafyada bir imparatorluk kuran Babilliler, matematikte temel olarak 60 say\u0131s\u0131n\u0131 esas alm\u0131\u015flar ve bu hesaplar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ge\u00e7erlili\u011fini korumu\u015f. Hatta 1 \u00e7ember=360 derece kural\u0131n\u0131 getirenler de yine Babilliler.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;3#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19818&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Karek\u00f6k sorular\u0131n\u0131 kolayca \u00e7\u00f6zenlerden misiniz? O zaman size bir soru\u2026 Karek\u00f6k i\u015faretinin anlam\u0131 nedir? Sak\u0131n do\u011fru cevap veremedi\u011finiz i\u00e7in \u00fcz\u00fclmeyin, \u00e7\u00fcnk\u00fc 40 y\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnsem akl\u0131ma gelmezdi dedirten bir cevab\u0131 var. Me\u011fer karek\u00f6k i\u015fareti i\u00e7in, \u0130ngilizcede \u201ck\u00f6k\u201d anlam\u0131na gelen \u201croot\u201d kelimesinin ba\u015f\u0131ndaki \u201cr\u201d harfinden ilham al\u0131nm\u0131\u015f![\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;4#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19819&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Antik Roma kaynakl\u0131 olan Roma rakamlar\u0131n\u0131 biliyorsunuz; I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X\u2026 \u0130yi ama Roma rakamlar\u0131nda \u201cs\u0131f\u0131r\/0\u201d say\u0131s\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 neydi? \u0130\u015fin asl\u0131 bu say\u0131 sisteminde s\u0131f\u0131r rakam\u0131 bulunmamakta\u2026 Ve o nedenle de modern aritmetik sistemi i\u00e7in yetersiz kalmakta, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki i\u015flevi dekoratif ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131mdan \u00f6teye ge\u00e7ememektedir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;5#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19820&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Matematik i\u00e7in x, y, z harfleri, denklemlerdeki bilinmeyenlerin me\u015fhur isimleridir. Hatta bu isimleri o kadar benimsemi\u015fizdir ki g\u00fcnl\u00fck konu\u015fmalar\u0131m\u0131zda bilinmeyen bir ki\u015fiden bahsederken bile \u201cx ki\u015fi\u201d deriz. Bilinmezli\u011fi ifade etmek i\u00e7in bu harflerin se\u00e7ilme nedeni ise alfabenin en uza\u011f\u0131ndaki, en sonundaki harfler olmalar\u0131ym\u0131\u015f.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;6#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19821&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]1878-1955 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fayan Amerikal\u0131 matematik\u00e7i Edward Kasner, sonsuz olmayan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck say\u0131lar\u0131 ifade etmek i\u00e7in s\u00f6zc\u00fckler belirleme fikrini ortaya \u00e7\u0131karan ki\u015fi. Bir g\u00fcn, 1 say\u0131s\u0131n\u0131n devam\u0131na 100 tane \u201cs\u0131f\u0131r\/0\u201d ekliyor ve ye\u011feninden bu say\u0131y\u0131 kar\u015f\u0131layacak bir kelime s\u00f6ylemesini istiyor, 9 ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocu\u011fun verdi\u011fi \u201cgoogol\u201d cevab\u0131, 10 \u00fczeri 100\u2019\u00fc ifade eden kelime olarak literat\u00fcre ge\u00e7iyor. Tekrar matematiksel ifade edelim: 1 googol= 10<sup>100 <\/sup>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;7#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19822&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Sayfay\u0131 ilgin\u00e7 ve ger\u00e7ek bir matematik sorusuyla kapatmaya ne dersiniz? \u0130\u015fte geliyor:<\/p>\n<p>1 ile 10 aras\u0131 t\u00fcm say\u0131lara tam olarak b\u00f6l\u00fcnebilen en k\u00fc\u00e7\u00fck say\u0131 hangisidir? Yani, 3\u2019e de, 7\u2019ye de, 4\u2019e de b\u00f6l\u00fcnse b\u00f6l\u00fcm bir tam say\u0131, kalan s\u0131f\u0131r olmal\u0131. Ve s\u00fcreniz ba\u015flad\u0131\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Do\u011fru cevap: 2520<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ngiliz matematik\u00e7i Godfrey Hardy matemati\u011fin d\u00fcnyadaki en masum u\u011fra\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f. Matematikte zek\u00e2dan \u00f6nce sab\u0131r geldi\u011fini s\u00f6yleyen ki\u015fi ise T\u00fcrk matematik\u00e7i Cahit Arf. \u201cMatematik ne neden s\u00f6z etti\u011fimizi, ne de s\u00f6yledi\u011fimiz \u015feyin do\u011fru oIup oImad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biImedi\u011fimiz bir konudur.\u201d Bu s\u00f6z ise ayn\u0131 zamanda matematik\u00e7i de olan \u0130ngiliz filozof Bertrand RusseII\u2019a ait. Say\u0131lar\u0131n h\u00e2kimiyetindeki matematik d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en tatl\u0131 tarifleriydi bunlar\u2026 \u015eimdi s\u0131ra, matematikle aras\u0131 iyi olmayanlar\u0131n bile ilgisini \u00e7ekecek bilgilerde.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19815,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[125],"tags":[3157,1289,1147,3158],"class_list":["post-19814","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-teknoloji","tag-edward-kasner","tag-ilginc-bilgiler","tag-matematik","tag-roma-rakamlari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19814","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19814"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19814\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}