{"id":19721,"date":"2025-12-24T11:43:36","date_gmt":"2025-12-24T08:43:36","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=19721"},"modified":"2025-12-24T11:43:36","modified_gmt":"2025-12-24T08:43:36","slug":"dunyanin-dort-bir-yanindan-tesadufen-bulunan-tarihi-degerler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=19721","title":{"rendered":"D\u00dcNYANIN D\u00d6RT B\u0130R YANINDAN TESAD\u00dcFEN BULUNAN TAR\u0130H\u0130 DE\u011eERLER"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]2005 y\u0131l\u0131nda \u00f6nce \u0130ngiltere sonra d\u00fcnya bas\u0131n\u0131nda bir haber yer ald\u0131. Habere g\u00f6re Londral\u0131 bilgisayar programc\u0131s\u0131 Luca Mori, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yer olan Sorbelo\u2019nun uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc Google Earth\u2019de incelerken dikkatini \u00e7eken bir arazi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc ilgili mercilerle iletmi\u015f, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda o b\u00f6lgede Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n do\u011fumundan \u00f6nce yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir Roma villas\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Tam da dijital \u00e7a\u011fa yak\u0131\u015fan tesad\u00fcflerden biriydi bu! Gelin, tesad\u00fcfen bulunarak insanl\u0131\u011fa miras kalan tarih\u00ee eser ve yap\u0131lar\u0131 saymaya devam edelim.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Tarihin yeniden yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer G\u00f6beklitepe&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19723&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]\u015eanl\u0131urfa\u2019n\u0131n Haliliye il\u00e7esindeki \u00d6rencik k\u00f6y\u00fcnde yer alan G\u00f6beklitepe, 11 bin 600 y\u0131l \u00f6ncesine ait bulgularla \u00f6nce ders kitaplar\u0131nda okudu\u011fumuz tarihi ters y\u00fcz etti, sonra 2018 y\u0131l\u0131nda UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 Listesi\u2019ne d\u00e2hil edildi. G\u00f6beklitepe\u2019nin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lma hik\u00e2yesi ise 1983 y\u0131l\u0131nda tarlas\u0131n\u0131 karasabanla s\u00fcren bir k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn buldu\u011fu iki adet ta\u015fla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. K\u00f6yl\u00fcn\u00fcn m\u00fcze yetkililerine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ta\u015flar bir s\u00fcre depoda bekletilmi\u015f, Hilvan il\u00e7esinde kaz\u0131 yapan arkeolog Klaus Schmidt\u2019in ta\u015flar\u0131 g\u00f6rmesiyle de g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uzanan s\u00fcrecin fitili ate\u015flenmi\u015fti.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;\u0130mparatorun mezar\u0131n\u0131 koruduklar\u0131na inan\u0131lan Toprak Askerler&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19724&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Toprak Askerler di\u011fer ad\u0131yla Terrakotta Ordusu, \u00c7in\u2019in \u015eensi eyaletine ba\u011fl\u0131 \u015eian \u015fehri yak\u0131nlar\u0131ndaki ilk \u00c7in imparatoru \u00c7in \u015ei Huang&#8217;\u0131n mezar\u0131nda bulunan heykellere verilen isim. M\u00d6 210 tarihinde tamamland\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen binlerce heykelin 700 bin i\u015f\u00e7i taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yap\u0131m\u0131n\u0131n 30 y\u0131ldan fazla s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. B\u00fcy\u00fck bir alan\u0131 kaplayan bu eserleri asl\u0131nda ilk kez 1920 y\u0131l\u0131nda bir k\u00f6yl\u00fc fark etmi\u015f fakat korktu\u011fu i\u00e7in \u00fcst\u00fcn\u00fc toprakla \u00f6rterek sessizli\u011fe b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f. Ayn\u0131 alan 1974 y\u0131l\u0131nda kuyu kazan bir grup \u00e7ift\u00e7i taraf\u0131ndan tekrar fark edilince Toprak Askerler\u2019in \u0131\u015f\u0131kla bulu\u015fmas\u0131n\u0131n da \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;\u0130nsanl\u0131k tarihinin bilinen en eski sanat eserleri Lascaux Ma\u011fara Resimleri&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19725&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Fransa&#8217;n\u0131n Dordogne ilindeki Montignac k\u00f6y\u00fcnde yer alan Lascaux Ma\u011faras\u0131\u2019n\u0131n duvar ve tavanlar\u0131n\u0131 17 bin y\u0131l \u00f6nce yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen binlerce resim kapl\u0131yor. 1979 y\u0131l\u0131nda UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 Listesi&#8217;ne al\u0131nan ma\u011fara 1948 y\u0131l\u0131nda ziyarete a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ama olu\u015fan \u0131s\u0131, nem ve karbondioksit nedeniyle resimlerin bozuldu\u011fu fark edilince ziyarete kapat\u0131lm\u0131\u015f. Resimleri ilk kez g\u00f6renler ise Montignac k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fayan 4 gen\u00e7 olmu\u015f. K\u00f6pe\u011fini d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc delikten \u00e7\u0131karmak isteyen Marcel Ravidat ve arkada\u015flar\u0131 15 metrelik kuyuya girince ma\u011fara duvarlar\u0131ndaki bu resimlerle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flar.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Som alt\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f 5,5 ton a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndaki Buda Heykeli&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19726&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Tayland\u2019\u0131n ba\u015fkenti Bangkok\u2019ta Wat Traimit Tap\u0131na\u011f\u0131\u2019n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kat\u0131nda sergilenen Buda Heykeli 18 ayar som alt\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f tam 3 metre boy ve 5,5 ton a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda devasa bir heykel. 13. y\u00fczy\u0131la ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen heykel asl\u0131nda k\u00e2h bir tap\u0131nakta k\u00e2h bir depoda kendisine yer bularak y\u00fczy\u0131llard\u0131r g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde duran bir esermi\u015f. Ama ayn\u0131 zamanda \u00fcst\u00fc tamamen al\u00e7\u0131 s\u0131vayla kapl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in alt\u0131n oldu\u011fu fark edilmeyen, sadece boyutundan dolay\u0131 ilgi g\u00f6ren bir eser\u2026 Ta ki 1955 y\u0131l\u0131na kadar! Sergilenece\u011fi yeni tap\u0131na\u011fa ta\u015f\u0131n\u0131rken halatlar\u0131n kopmas\u0131yla yere d\u00fc\u015fen heykelin s\u0131vas\u0131 d\u00f6k\u00fcl\u00fcnce s\u0131vay\u0131 biraz daha kaz\u0131yan i\u015f\u00e7ilerin 5,5 tonluk som alt\u0131nla kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmu\u015f. Bu arada, heykelin ya\u015fanan sava\u015flar s\u0131ras\u0131nda \u00e7al\u0131nmamas\u0131 i\u00e7in bu \u015fekilde kapland\u0131\u011f\u0131 tahminini de ekleyelim.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;2000 y\u0131l \u00f6ncesinin sanat merkezi Afrodisias Antik Kenti&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19727&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Ege B\u00f6lgesi illerimizden Ayd\u0131n&#8217;\u0131n Karacasu il\u00e7esinde yer alan Afrodisias Antik Kenti 2017 y\u0131l\u0131nda D\u00fcnya Miras\u0131 Listesi\u2019ne al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n Afrodisias kal\u0131nt\u0131lar\u0131yla tan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ki\u015fi ise 2018 y\u0131l\u0131nda kaybetti\u011fimiz foto\u011fraf sanat\u00e7\u0131s\u0131 Ara G\u00fcler oldu. 1958 y\u0131l\u0131nda Ayd\u0131n\u2019daki baraj a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131na foto muhabiri olarak giderken yolunu kaybeden G\u00fcler, geceyi ge\u00e7irmek i\u00e7in kald\u0131\u011f\u0131 k\u00f6yde tarih\u00ee kal\u0131nt\u0131lar \u00fcst\u00fcne bir ya\u015fam in\u015fa edildi\u011fini fark etti. Foto\u011fraflar\u0131 ayn\u0131 d\u00f6nem \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ABD dergisine g\u00f6nderince b\u00fcy\u00fck yank\u0131 uyand\u0131rd\u0131 ve antik kenti di\u011fer kal\u0131nt\u0131lar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131karacak s\u00fcre\u00e7 de ba\u015flam\u0131\u015f oldu.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;\u0130nka medeniyetinden yadig\u00e2r Machu Picchu&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19728&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]G\u00fcney Amerika\u2019daki Peru\u2019nun Cosca \u015fehrinden gidilebilen Machu Picchu, tam 2.430 metre y\u00fckseklikte kurulmu\u015f, t\u00fcm detaylar\u0131yla m\u00fchendislik harikas\u0131 olarak g\u00f6sterilen tarih\u00ee bir yerle\u015fim. \u0130nka medeniyetinin 1450\u2019lerde in\u015fa etti\u011fi ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde D\u00fcnyan\u0131n Yeni Yedi Harikas\u0131\u2019ndan biri kabul edilen Machu Picchu, y\u00fcksekli\u011finden dolay\u0131 g\u00f6zlerden uzakta kalmay\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar m\u00fckemmel bir \u015fekilde ula\u015fmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f. \u015eehrin 360 y\u0131ll\u0131k sessizli\u011fini bozan ki\u015fi ise G\u00fcney Amerika gezisi s\u0131ras\u0131nda \u0130nka kal\u0131nt\u0131lar\u0131na merak sararak halk aras\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar yapan tarih\u00e7i Hiram Bingham olmu\u015f. Machu Picchu\u2019nun \u00fcnl\u00fc bir dergide ilk kez d\u00fcnya sahnesine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 y\u0131l ise 1913\u2026[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Kapadokya\u2019n\u0131n gizemli yerle\u015fimlerinden Derinkuyu Yer Alt\u0131 \u015eehri&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;19729&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Buras\u0131 Kapadokya b\u00f6lgesindeki Nev\u015fehir\u2019in Derinkuyu il\u00e7esinde yer alt\u0131na in\u015fa edilmi\u015f \u015fimdilik 8 katl\u0131 bir \u015fehir. \u015eimdilik diyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fehrin derinlere do\u011fru devam etti\u011fi de biliniyor. \u0130\u00e7inde ya\u015fam alanlar\u0131ndan depolara, ibadet yerlerinden ak\u0131l hastanesine bir\u00e7ok b\u00f6l\u00fcm bar\u0131nd\u0131ran ve 50 bin kadar insan\u0131n ya\u015fayabilece\u011fi Derinkuyu Yer Alt\u0131 \u015eehri\u2019nin \u00f6zellikle ilk Hristiyanlar taraf\u0131ndan Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan korunmak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tahmin ediliyor. \u0130lk in\u015fa d\u00f6nemi hakk\u0131nda kesin bir bilgi bulunmayan yer alt\u0131 \u015fehrinin gizemli giri\u015f kap\u0131s\u0131 ise 1963 y\u0131l\u0131nda yine bir tesad\u00fcf sonucu bulunmu\u015f.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2005 y\u0131l\u0131nda \u00f6nce \u0130ngiltere sonra d\u00fcnya bas\u0131n\u0131nda bir haber yer ald\u0131. Habere g\u00f6re Londral\u0131 bilgisayar programc\u0131s\u0131 Luca Mori, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yer olan Sorbelo\u2019nun uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc Google Earth\u2019de incelerken dikkatini \u00e7eken bir arazi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc ilgili mercilerle iletmi\u015f, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda o b\u00f6lgede Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n do\u011fumundan \u00f6nce yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir Roma villas\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Tam da dijital \u00e7a\u011fa yak\u0131\u015fan tesad\u00fcflerden biriydi bu! Gelin, tesad\u00fcfen bulunarak insanl\u0131\u011fa miras kalan tarihi eser ve yap\u0131lar\u0131 saymaya devam edelim.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19722,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[4396,2335,4397,4398],"class_list":["post-19721","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-afrodisias","tag-gobeklitepe","tag-machu-picchu","tag-tarihi-degerler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19721","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19721"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19721\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19721"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19721"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19721"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}