{"id":14880,"date":"2021-07-16T10:00:39","date_gmt":"2021-07-16T07:00:39","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=14880"},"modified":"2021-07-16T10:00:39","modified_gmt":"2021-07-16T07:00:39","slug":"dunyanin-en-prestijli-odulu-nobel-hakkinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=14880","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n En Prestijli \u00d6d\u00fcl\u00fc Nobel Hakk\u0131nda"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]\u201cNobel\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc art\u0131k g\u00fcnl\u00fck konu\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n bile i\u00e7inde. \u201c\u015eu i\u015fi yap sana Nobel verece\u011fim?\u201d, \u201cSen bu gidi\u015fle Nobel al\u0131rs\u0131n.\u201d gibi\u2026 \u0130\u015fin \u015fakas\u0131 bir tarafa, verildi\u011fi ki\u015fiyi ve \u00fclkeyi d\u00fcnya tarihine ge\u00e7iren \u00f6d\u00fcllerin ba\u015f\u0131nda Nobel geliyor. Biz de bu listemizde Nobel \u00d6d\u00fclleri ne zamandan beri, neden veriliyor gibi sorular\u0131n cevab\u0131na yer veriyoruz.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;14881&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Nobel \u00d6d\u00fclleri, 1896 y\u0131l\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybeden kimyager ve m\u00fchendis Alfred Nobel\u2019in an\u0131s\u0131na ve onun vasiyeti \u00fczerine verilmeye ba\u015fland\u0131. Ad\u0131na \u201cBar\u0131\u015f\u201d \u00f6d\u00fclleri verilen \u0130sve\u00e7li mucidin neyi icat etti\u011fini merak edenler i\u00e7in de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bilgiyi hemen s\u00f6yleyelim: dinamiti! Alfred Nobel vasiyetnamesinde bir vak\u0131f kurulmas\u0131n\u0131 ve insanl\u0131\u011fa hizmet edenlerin \u00f6d\u00fcllendirilmesini istemi\u015ftir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;2#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;14882&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Nobel \u00d6d\u00fclleri 1968 y\u0131l\u0131na kadar be\u015f ayr\u0131 alanda \u00f6nemli ba\u015far\u0131 g\u00f6steren ki\u015filere verildi. Bunlar; Fizik, Kimya, Fizyoloji veya T\u0131p, Edebiyat ve Bar\u0131\u015f. 1968\u2019de listeye eklenen ve ilk kez 1969 y\u0131l\u0131nda verilen \u00f6d\u00fcl ise \u201cEkonomi\u201d alan\u0131 oldu. Nobel\u2019de her \u00f6d\u00fcl\u00fcn gidece\u011fi ki\u015fi veya ki\u015filer farkl\u0131 komiteler taraf\u0131ndan belirlenmekte. \u00d6d\u00fcllerin hangi kriterlere g\u00f6re verildi\u011fi ise zaman zaman tart\u0131\u015fma konusu olabiliyor.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;3#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;14883&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Nobel kazanan ki\u015fiye bir madalya, bir diploma ve zamana g\u00f6re de\u011fi\u015fen para \u00f6d\u00fcl\u00fc veriliyor. Madalyalar\u0131n \u00f6n ve arka y\u00fczleri verildi\u011fi alana g\u00f6re farkl\u0131 tasar\u0131mlar i\u00e7erirken davetiyelerin her biri sanat eseri niteli\u011finde. Farkl\u0131 sanat\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan tasarlanan davetiyelerde, \u00f6d\u00fcl\u00fcn kime, hangi alanda ve neden verildi\u011fini ifade eden kal\u0131p bir c\u00fcmle yaz\u0131yor.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;4#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;14884&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Nobel \u00d6d\u00fcl T\u00f6reni 1901 y\u0131l\u0131ndan bu yana her y\u0131l Aral\u0131k ay\u0131n\u0131n 10\u2019unda veriliyor. Bu tarih ayn\u0131 zamanda Alfred Nobel\u2019in \u00f6l\u00fcm tarihi. \u0130sve\u00e7\u2019in ba\u015fkenti Stockholm\u2019de Konsert Huset yani Konser Evi\u2019nde yap\u0131lan g\u00f6rkemli t\u00f6rene b\u00fcy\u00fck bir nizam i\u00e7inde yap\u0131lan \u00f6d\u00fcl takdimleri, konu\u015fmalar ve \u0130sve\u00e7 Kraliyet Ailesi ba\u015fta olmak \u00fczere \u00f6nemli simalar\u0131n kat\u0131l\u0131mlar\u0131 damga vuruyor.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;5#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;14885&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]\u015eimdiye kadar en \u00e7ok Nobel verilen \u00fclkelere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ilk s\u0131ran\u0131n ABD\u2019de oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz ve bu s\u0131ra \u0130ngiltere, Almanya, Fransa, \u0130sve\u00e7 \u015feklinde devam ediyor. T\u00fcrkiye ise iki isimle Nobel tarihine ad\u0131n\u0131 yazd\u0131rd\u0131. 2006 Nobel Edebiyat \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc alan Orhan Pamuk ve 2015 Nobel Kimya \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc alan Aziz Sancar\u2019d\u0131.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;6#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;14886&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]\u0130simlerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan \u00f6d\u00fcl t\u00f6renine, yap\u0131lan konu\u015fmalardan verilen ziyafete Nobel \u00d6d\u00fclleri b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada ilgi uyand\u0131rmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta \u00f6d\u00fcllerini alanlar kadar almayanlarla da ses getirmi\u015ftir. Bask\u0131lar nedeniyle \u00f6d\u00fcllerini almayanlar bir yana Jean-Paul Sartre 1964 Edebiyat \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc, L\u00ea \u00d0\u1ee9c Th\u1ecd 1973 Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc kendi inisiyatifleriyle almay\u0131 reddetmi\u015flerdir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;7#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;14887&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc alan ilk kad\u0131n kimdi? Peki iki kere Nobel kazanan isim hangisiydi? Bu sorular\u0131n cevab\u0131 tek isimde birle\u015fiyor: Polonyal\u0131 bilim insan\u0131 Marie Curie. Kendisi, 1903 y\u0131l\u0131nda Fizik \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc alarak Nobel alan ilk kad\u0131n; 1911 y\u0131l\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 Kimya \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019yle de iki kez Nobel alan ki\u015fi olarak kay\u0131tlara ge\u00e7ti.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;8#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;14888&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Nobel \u00d6d\u00fclleriyle ilgili ilgin\u00e7 bilgiler bitmez\u2026 \u00d6rne\u011fin \u0130ngiliz politikac\u0131 Winston Churchill\u2019in Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131m\u0131z biliyordu? Ve hangi dalda diye sorsak cevab\u0131n\u0131z ne olurdu? \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ama Churchill 1953 y\u0131l\u0131ndaki Edebiyat \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc kazanm\u0131\u015f. \u00d6d\u00fcl kendisine, kaleme ald\u0131\u011f\u0131 an\u0131lar\u0131nda tarihi ve biyografik a\u00e7\u0131klamalar\u0131ndaki ustal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in verilmi\u015f.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cNobel\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc art\u0131k g\u00fcnl\u00fck konu\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n bile i\u00e7inde. \u201c\u015eu i\u015fi yap sana Nobel verece\u011fim?\u201d, \u201cSen bu gidi\u015fle Nobel al\u0131rs\u0131n.\u201d gibi\u2026 \u0130\u015fin \u015fakas\u0131 bir tarafa, verildi\u011fi ki\u015fiyi ve \u00fclkeyi d\u00fcnya tarihine ge\u00e7iren \u00f6d\u00fcllerin ba\u015f\u0131nda Nobel geliyor. Biz de bu listemizde Nobel \u00d6d\u00fclleri ne zamandan beri, neden veriliyor gibi sorular\u0131n cevab\u0131na yer veriyoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14889,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[464,758,759],"class_list":["post-14880","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-aziz-sancar","tag-baris-odulu","tag-nobel-odulleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14880","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14880"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14880\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14889"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}