{"id":13958,"date":"2024-01-03T11:44:35","date_gmt":"2024-01-03T08:44:35","guid":{"rendered":"https:\/\/kulturveyasam.com\/?p=13958"},"modified":"2024-01-03T11:44:35","modified_gmt":"2024-01-03T08:44:35","slug":"turklerden-dunyaya-armagan-dede-korkut-hikayeleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=13958","title":{"rendered":"T\u00fcrklerden D\u00fcnyaya Arma\u011fan Dede Korkut Hik\u00e2yeleri"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]Bildi\u011finiz gibi Dede Korkut Hik\u00e2yeleri T\u00fcrk\u00e7enin ve T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n eski ve en \u00f6nemli eserlerindendir. O\u011fuz T\u00fcrklerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 geni\u015f bir co\u011frafyay\u0131 i\u00e7ine alan bu hik\u00e2yeler, 2018\u2019in Aral\u0131k ay\u0131nda da UNESCO D\u00fcnya Somut Olmayan K\u00fclt\u00fcr Miras\u0131 Temsili Listesi\u2019ne kabul edildi. \u201cDede Qorqud\/ Korkyt Ata\/ Dede Korkut Miras\u0131: Destan, Masal ve M\u00fczik\u201d ad\u0131yla haz\u0131rlanan dosya UNESCO\u2019ya Kazakistan, Azerbaycan ve T\u00fcrkiye\u2019nin kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u00e7ok uluslu bir de\u011fer olarak sunuldu. Acaba sahip oldu\u011fumuz bu de\u011ferli miras\u0131 ne kadar iyi tan\u0131yoruz? 10 soruda bilgilerinizi s\u0131namaya ne dersiniz?[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Dede Korkut Hik\u00e2yeleri hangi d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]10. ve 11. y\u00fczy\u0131llarda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen hik\u00e2yelerden kiminin tarihi daha da eskilere g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin; Bams\u0131 Beyrek hik\u00e2yesi 5. ve 6. y\u00fczy\u0131lla tarihleniyor.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Hik\u00e2yelerde hangi konulara yer verilmi\u015ftir?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]O\u011fuzlar\u0131n kendi i\u00e7lerinde ve \u00e7evre boylarla aralar\u0131nda geli\u015fen olaylar konu edilir. Konular\u0131n i\u00e7inde kahramanl\u0131k da vard\u0131r sava\u015f da; yi\u011fitlik g\u00f6sterileri de vard\u0131r a\u015fk da\u2026[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Anlat\u0131lan hik\u00e2yeler nerelerde ge\u00e7mektedir?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Hik\u00e2yeler, O\u011fuzlar\u0131n ana yurdu Orta Asya\u2019da \u015fekillenmeye ba\u015flam\u0131\u015f, T\u00fcrklerin Anadolu\u2019ya ge\u00e7i\u015fiyle Kuzeydo\u011fu Anadolu\u2019nun farkl\u0131 yerlerinde devam etmi\u015ftir. Tabii bu s\u00fcre\u00e7te hik\u00e2yeler hem inan\u00e7 hem \u00e7evresel ko\u015fullarla ilgili baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklere u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Dede Korkut ger\u00e7ekte kimdir?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Hakk\u0131nda o kadar \u00e7ok rivayet var ki net olarak \u015fu ki\u015fidir demek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil\u2026 Kimine g\u00f6re t\u00fcrk\u00fc s\u00f6yleyip saz \u00e7alan bir \u015eaman, kimine g\u00f6re O\u011fuzlar\u0131n soyundan gelip 295 y\u0131l ya\u015fayarak \u0130slamiyet\u2019e ge\u00e7i\u015fi de g\u00f6rm\u00fc\u015f bir dan\u0131\u015fmand\u0131r. Halk da bir devin k\u0131z\u0131ndan d\u00fcnyaya geldi\u011fine inanm\u0131\u015ft\u0131r. Hik\u00e2yelerde ise t\u00f6releri, gelenekleri \u00e7ok iyi bilen, \u201cdede\u201d ve \u201cata\u201d s\u0131fat\u0131yla an\u0131lan bilge bir anlat\u0131c\u0131 rol\u00fcndedir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Hik\u00e2yelerdeki olaylar ger\u00e7ekten ya\u015fanm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Anlat\u0131lanlar\u0131n i\u00e7inde eski T\u00fcrk gelenekleriyle uyu\u015fan \u00e7ok say\u0131da anlat\u0131m bulunur. Hatta Dede Korkut bu konuda ba\u015fvurulan \u00f6nemli kaynaklardan biridir. Bununla birlikte mitolojik ya da ola\u011fan\u00fcst\u00fc olaylar da fazlaca yer al\u0131r. Yani ger\u00e7ekle kurgu i\u00e7 i\u00e7edir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;12 hik\u00e2yede \u00f6ne \u00e7\u0131kan karakterler hangileridir?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Dirse Han ile Bo\u011fa\u00e7 Han, Deli Dumrul, Bams\u0131 Beyrek, Kazan Bey\u2019le o\u011flu Uruz, Kantural\u0131, Yegenek, Basat ve Tepeg\u00f6z, Begil O\u011flu Emren, Segrek ve Aruz, hik\u00e2yelerde ayr\u0131 ayr\u0131 yer alan kahramanlard\u0131r.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Dilden dile aktar\u0131lan bu hik\u00e2yeleri kim\/ne zaman yaz\u0131ya ge\u00e7irmi\u015ftir?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Ortak bir g\u00f6r\u00fc\u015f Akkoyunlular\u0131n bu hik\u00e2yeleri 15. y\u00fczy\u0131lda yaz\u0131ya ge\u00e7irdi\u011fi \u015feklindedir. Kitab\u0131n orijinal ad\u0131 \u201cO\u011fuzlar\u0131n Diliyle Dede Korkut Kitab\u0131\u201d anlam\u0131na gelen, &#8220;Kitab-\u0131 Dede Korkut Ala Lisan-\u0131 Taife-i O\u011fuzan&#8221;d\u0131r.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Dede Korkut kitab\u0131n\u0131n \u00f6zellikleri nelerdir?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Yazar\u0131 bilinmeyen kitap, \u00f6ns\u00f6z d\u0131\u015f\u0131nda 12 hik\u00e2yeden olu\u015fur. D\u00fcz yaz\u0131 ile \u015fiir i\u00e7 i\u00e7edir. Azeri T\u00fcrk\u00e7esi ile yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmekle birlikte b\u00fct\u00fcn dil \u00f6zelliklerinin bunu do\u011frulamad\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6ylenir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Bu kitab\u0131n g\u00f6rebilece\u011fimiz en eski n\u00fcshas\u0131 nerededir?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]19. y\u00fczy\u0131lda Almanya Dresden\u2019de ve 20. y\u00fczy\u0131lda Vatikan\u2019da iki el yazmas\u0131 bulunmu\u015ftur. Dresden\u2019de bulunan 12 hik\u00e2yeden olu\u015fan tam n\u00fcsha, Vatikan\u2019daki 6 hik\u00e2yeden olu\u015fan n\u00fcshad\u0131r. Birbirinden farkl\u0131 \u00fcslup ve dille yaz\u0131lm\u0131\u015f, 15. y\u00fczy\u0131la ait bu el yazmalar\u0131 Dresden ve Vatikan k\u00fct\u00fcphanelerinde bulunuyor.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;Dede Korkut kitab\u0131 ne zaman \u00e7o\u011falt\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r?&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]\u0130lk olarak, T\u00fcrk dili ve edebiyat\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Kilis do\u011fumlu R\u0131fat Bilge, Almanya\u2019daki n\u00fcshadan yola \u00e7\u0131karak 1916 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stanbul\u2019da yay\u0131mlanan bu kitap, Arap harfleri ile bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Orhan Saik G\u00f6kyay ise 1938 y\u0131l\u0131nda \u201cDede Korkut\u201d ad\u0131yla T\u00fcrk\u00e7e olarak yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Kitap Rus\u00e7aya 1950-51, \u0130talyancaya 1952, Almancaya 1958, \u0130ngilizceye 1972-78\u2019de \u00e7evrilmi\u015ftir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bildi\u011finiz gibi Dede Korkut Hik\u00e2yeleri T\u00fcrk\u00e7enin ve T\u00fcrk Edebiyat\u0131\u2019n\u0131n eski ve en \u00f6nemli eserlerindendir. O\u011fuz T\u00fcrklerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 geni\u015f bir co\u011frafyay\u0131 i\u00e7ine alan bu hik\u00e2yeler, 2018\u2019in Aral\u0131k ay\u0131nda da UNESCO D\u00fcnya Somut Olmayan K\u00fclt\u00fcr Miras\u0131 Temsili Listesi\u2019ne kabul edildi. \u201cDede Qorqud\/ Korkyt Ata\/ Dede Korkut Miras\u0131: Destan, Masal ve M\u00fczik\u201d ad\u0131yla haz\u0131rlanan dosya UNESCO\u2019ya Kazakistan, Azerbaycan ve T\u00fcrkiye\u2019nin kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u00e7ok uluslu bir de\u011fer olarak sunuldu. Acaba sahip oldu\u011fumuz bu de\u011ferli miras\u0131 ne kadar iyi tan\u0131yoruz? 10 soruda bilgilerinizi s\u0131namaya ne dersiniz?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13964,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[1753,1754,1755,1756],"class_list":["post-13958","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-bamsi-beyrek","tag-dede-korkut","tag-oguzlar","tag-tepegoz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13958"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13958\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}