{"id":10059,"date":"2024-07-11T11:43:35","date_gmt":"2024-07-11T08:43:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kulturveyasam.com\/?p=10059"},"modified":"2024-07-11T11:43:35","modified_gmt":"2024-07-11T08:43:35","slug":"10-madde-ile-insanlik-tarihine-deger-katan-kadinlarimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/soms.invekor.net\/?p=10059","title":{"rendered":"10 Madde \u0130le \u0130nsanl\u0131k Tarihine De\u011fer Katan Kad\u0131nlar\u0131m\u0131z"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]K\u00fclt\u00fcr ve Ya\u015fam, T\u00fcrkiye \u00e7ap\u0131nda ilklere imza atm\u0131\u015f ya da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ilgi g\u00f6rm\u00fc\u015f kad\u0131nlar\u0131m\u0131zla de\u011fer kazan\u0131yor. Kimi bir kad\u0131n olarak \u00fclkemizdeki ilk doktor, kimi ilk anchorman, kimi ilk arkeolog ya da ilk kimyager ama istisnas\u0131z hepsi insanl\u0131k tarihine art\u0131 de\u011fer katm\u0131\u015f kad\u0131nlar&#8230; \u0130smini duyurmay\u0131 ba\u015faranlar kadar hi\u00e7 haberdar olamad\u0131klar\u0131m\u0131z da var biliyoruz ve hepsine \u015f\u00fckran duyarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z listemizi huzurlar\u0131n\u0131za getiriyoruz.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;1#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;10060&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]T\u00fcrkiye televizyonlar\u0131nda ilk canl\u0131 yay\u0131n\u0131 o ger\u00e7ekle\u015ftirdi, ilk kez a\u00e7\u0131k havada o haber okudu, ilk r\u00f6portaj\u0131 o yapt\u0131. J\u00fclide G\u00fclizar, televizyonlar\u0131m\u0131z\u0131n tek kanall\u0131 oldu\u011fu d\u00f6nemlerde sadece spiker olarak de\u011fil geli\u015ftirdi\u011fi yenilik\u00e7i programlarla da ekranlardan evlerimize konuk olurdu. 1929-2011 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ge\u00e7en ya\u015fam\u0131nda TRT\u2019de 30 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra kitaplar yaz\u0131p dersler vererek tecr\u00fcbelerini yeni nesil ileti\u015fimcilere aktarmaya devam etmi\u015fti.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;2#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;10061&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]T\u00fcrkiye\u2019nin ilk kad\u0131n kimyageri Remziye Hisar Sorbonne \u00dcniversitesi\u2019nde e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131 y\u0131llardan \u015f\u00f6yle s\u00f6z eder: \u201cEsas amac\u0131m hep kimya okumak oldu. Bu ama\u00e7 hi\u00e7bir zaman zaafa u\u011framad\u0131. Sorbonne\u2019da o y\u0131llarda tan\u0131nm\u0131\u015f hocalar vard\u0131. Lengevin gibi, Madam Curie gibi. Onlar\u0131n derslerini izlemek, onlar\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f olmak bana \u00e7ekti\u011fim b\u00fct\u00fcn zahmetleri unutturuyordu.\u201d[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;3#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;10062&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Aya ayak basan ilk ki\u015fi Neil Armstrong\u2019tu evet ama bu u\u00e7u\u015flar konusunda \u00f6nemli ara\u015ft\u0131rmalar yapan ve 1969 Apollo Ba\u015far\u0131 \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc alan ki\u015fi de bir T\u00fcrk kad\u0131n\u0131yd\u0131. Dilhan Eryurt, NASA\u2019da g\u00f6rev alan ilk bilim kad\u0131n\u0131m\u0131zd\u0131. G\u00fcne\u015f ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131n evrimi konusunda bilime yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131lar onu t\u00fcm d\u00fcnyada ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir konuma yerle\u015ftirdi.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;4#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;10063&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]1923-2002 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f, d\u00fcnyaca tan\u0131nan bir zoologtu Semahat Geldiay. 1957 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 iki makale ile dikkatleri \u00e7ekmi\u015f, ard\u0131ndan e\u011fitimine ABD\u2019de devam etmi\u015fti. B\u00f6cek endokrinolojisi (i\u00e7 salg\u0131 bilimi) \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bulu\u015flar insan beyninin fizyolojisine \u0131\u015f\u0131k tuttu.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;5#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;10064&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Fahrelnisa Zeid T\u00fcrkiye\u2019nin ilk kad\u0131n ressamlar\u0131ndand\u0131. Kral 1. Faysal&#8217;\u0131n karde\u015fi ve Irak b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi olan Emir Zeid&#8217;le yapt\u0131\u011f\u0131 evlilik nedeniyle hayat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Avrupa \u00fclkelerinde ge\u00e7irdi ve Amman\u2019da hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Bu s\u00fcre i\u00e7inde \u0130stanbul, Paris, Londra, New York, Br\u00fcksel ba\u015fta olmak \u00fczere d\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerinde sergiler a\u00e7t\u0131 ve sanat d\u00fcnyas\u0131 eserlerine b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6sterdi. Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinde imzas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan tablolara rastlaman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;6#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;10065&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesi Denizcilik Fak\u00fcltesi\u2019nde \u00f6\u011fretim \u00fcyesi olan Burcu \u00d6zsoy Antarktika\u2019daki kad\u0131n ara\u015ft\u0131rmac\u0131m\u0131z. \u0130klim de\u011fi\u015fimlerinin Antarktika ba\u015fta olmak \u00fczere Kuzey Kutup b\u00f6lgesindeki zamansal etkilerini ortaya koyma amac\u0131yla yola \u00e7\u0131kt\u0131 ve \u00fclkemiz ad\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla tarihi yazmaya devam ediyor.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;7#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;10066&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]Hitit dilinin \u00e7\u00f6z\u00fclmesini sa\u011flayan isimlerden biri \u015f\u00fcphesiz ki arkeolog Halet \u00c7ambel\u2019dir. Bu konuda \u201cHitit hiyerogliflerinin \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yer\u201d olarak tan\u0131mlanan Kartepe\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 kaz\u0131lar b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Yar\u0131m y\u00fczy\u0131la yay\u0131lan arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda sayg\u0131 g\u00f6ren Halet \u00c7ambel ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 bir alanda da \u00fclkemizdeki ilklerdendir: B\u00fcy\u00fck arkeolog eskrim dal\u0131nda olimpiyat oyunlar\u0131na kat\u0131lan ilk T\u00fcrk kad\u0131n sporcudur![\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;8#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;10067&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]\u00dclkemizin ilk kad\u0131n t\u0131p doktoru ve ilk t\u0131p e\u011fitimi veren kad\u0131n\u0131 Safiye Ali\u2019dir. 1894-1952 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fayan bilim insan\u0131 \u00f6zellikle anne-\u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla an\u0131l\u0131r. Safiye Ali, muayenehane doktorlu\u011fu yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde de \u0130stanbul&#8217;da muayenehanesi olan ilk ve tek kad\u0131n doktordu.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;9#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;10068&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]T\u00fcrkiye\u2019nin ilk kad\u0131n arkeolo\u011fu Jale \u0130nan\u2019d\u0131r. Antalya\u2019n\u0131n antik kentleri Side ve Perge\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 kaz\u0131larda g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 buluntular Side m\u00fczesinin kurulmas\u0131na ve Antalya m\u00fczesinin geni\u015fletilmesine sebep olmu\u015ftur.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row el_class=&#8221;innerItemContainer&#8221;][vc_column][eltd_section_title alignment=&#8221;left&#8221; title=&#8221;10#&#8221; title_font_size=&#8221;13&#8243;][vc_single_image image=&#8221;10069&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; el_class=&#8221;innerImageContainer&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;innerText&#8221;]\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bilim insanlar\u0131ndan Berna S\u00f6zen Akdeniz \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dal\u0131 Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi\u2026 Cambridge \u00dcniversitesi&#8217;nde 17 ki\u015filik bir ekibin embriyo \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 ve ekipteki tek T\u00fcrk kad\u0131n\u0131. Berna S\u00f6zen ve ekibinin bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 &#8220;Massachusetts Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc (MIT)\u2019n\u00fcn 2018 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 dergide &#8220;\u00c7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an 10 \u00e7al\u0131\u015fma&#8221; aras\u0131na girdi.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00fclt\u00fcr ve Ya\u015fam, T\u00fcrkiye \u00e7ap\u0131nda ilklere imza atm\u0131\u015f ya da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ilgi g\u00f6rm\u00fc\u015f kad\u0131nlar\u0131m\u0131zla de\u011fer kazan\u0131yor. Kimi bir kad\u0131n olarak \u00fclkemizdeki ilk doktor, kimi ilk anchorman, kimi ilk arkeolog ya da ilk kimyager ama istisnas\u0131z hepsi insanl\u0131k tarihine art\u0131 de\u011fer katm\u0131\u015f kad\u0131nlar&#8230; \u0130smini duyurmay\u0131 ba\u015faranlar kadar hi\u00e7 haberdar olamad\u0131klar\u0131m\u0131z da var biliyoruz ve hepsine \u015f\u00fckran duyarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z listemizi huzurlar\u0131n\u0131za getiriyoruz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10070,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[2181,2182,2183],"class_list":["post-10059","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-dilhan-esenyurt","tag-julide-gulizar","tag-remziye-hisar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10059","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10059"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10059\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10070"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10059"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10059"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/soms.invekor.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10059"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}