Kullandığımız baharatların lezzetleri bir yana sindirim sistemine metabolizmaya iyi gelebildiğini, öksürüğü, nezleyi iyileştirebildiğini hatta doğal antibiyotik yerine geçtiğini biliyor muydunuz? Tabii ki dozunda ve kıvamında kullanmak kaydıyla… Kurutularak, toz haline getirilerek ya da tazeyken kullanılan baharat çeşitlerinden özellikle kış soğuklarında faydalanabileceğiniz 8 tanesini listemize alıyoruz.
Tarçın kelimesi Farsçada “çin ağacı” anlamına gelen “dârçîn” kelimesinden alıntılanmış. Özellikle sütlü tatlılarla olağanüstü bir uyum gösteren, kurutulmuş kabuk şeklinde ya da toz halinde kullanılabilen tarçının kan şekerini dengelediği, hafızayı güçlendirdiği ve kasları rahatlattığı ifade ediliyor.
Kökleri Endonezya’ya dayanan karanfilin eski dönemlerde de ağızda bir süre çevirmek kaydıyla nefesi ferah tutmak için kullanıldığı biliniyor. Şerbetli tatlılara, bilhassa ayva ve armut içeren tatlılarla, et yemeklerine yakışan karanfilin mide bulantısına ve hazımsızlığa iyi geldiği düşünülmekte…
Maydonozgillerden olan kişniş bitkisinin kurutulmuş meyveleri top şeklindedir. Öğütülerek de kullanılabilen baharatın sayısız faydası bulunuyor. Kolesterolü dengelediğini, içerdiği B vitamini ile uykusuzluk ve strese iyi geldiğini söyleyerek örneklendirebiliriz. Kişnişi et yemeklerinde ve zeytinyağlı dolmada kullanabilirsiniz.
Kimyon Orta Doğu, Kuzey Afrika, Hindistan, batı Çin ve Meksika mutfağında özellikle et yemeklerinde en çok kullanılan baharattır. Soğuk algınlığına, öksürüğe, boğaz iltihabı ve solunum yolu enfeksiyonlarına iyi gelen baharatın ölçüsünü kaçırmanın da farklı rahatsızlıklara neden olabileceği unutulmamalıdır.
Zencefilin kök yumruları baharat olarak kullanılır ve şifa alanları çok geniştir; sindirime iyi geldiği, bağışıklık sistemini güçlendirdiği, antibakteriyel özelliği ile enfeksiyonları engellediği belirtiliyor. Zencefili salata ve yemek yapımında kullanabileceğiniz gibi bitki çayı ve ekmek yapımında da kullanabilirsiniz.
Kakule, zencefilgiller ailesinden olan özellikle Hindistan, Nepal, Malezya gibi ülkelerin ormanlarında yetişen yabani bir bitkidir. Meyveleri kurutulup öğütülen kakule kimi ülkelerde çay ve kahve içinde tat artırıcı olarak kullanılıyor. Kalsiyum, potasyum, magnezyum açısından zengin olan baharat balık yemeklerinde, baklagillerde hatta sütlü tatlılarda kullanılabilir.
Akdeniz defnesi olarak da adlandırılan defne yaprağı çorbaya, balık ve et yemeklerine hoş bir koku ve tat verir. Çayı da yapılabilen baharatın kalp ve damar sağlığına iyi geldiği düşünülüyor.
Zihni güçlendirdiği, sindirim bozukluklarıyla savaştığı, kan şekerini düzenlediği ifade edilen zerdaçala “Hint safranı” da deniyor. Baharatı et ve sebze yemeklerine hatta yumurtaya bile ilave edebilirsiniz. Çayı da içilebilen zerdeçalın anavatanı Güney Asya’dır.
Soğanlı bir kültür bitkisi olan safrandan elde edilen baharatın adı da safrandır. Ülkemizde Safranbolu’da yetiştirilen safran için en pahalı baharat diyebiliriz. İçine konduğu yemeklere sarı renk katan safranın çiçekleri aslında mor renktedir. Enerjiyi artıran, bağışıklığı düzenleyen, hafızayı güçlendiren ve sinir sistemine iyi gelen etkileri ise uzmanlar tarafından ifade edilmektedir.