Aslında yeryüzünün farklı bölgelerini kaplayan yağmur ormanlarının tamamı böyle… Mavi dünyamızın giydiği yeşil tonlarında görkemli birer elbise gibiler… Her ne kadar dünya yüzeyinin sadece yüzde 7’sini kaplıyor olsalar da gezegenimizin solumasını sağlayacak kadar güçlüler. Şimdi farklı çeşitleri bulunan bu muhteşem oluşumlardan muson yağmur ormanlarına götürüyoruz sizi.
Muson kelimesi Fransızca kökenli bir kelime. “Asya’nın güney kıyılarıyla Hint Denizi’nde esen, yaz-kış yön değiştiren, etki alanı geniş rüzgâr” anlamına geliyor. Muson rüzgârlarının etkili olduğu yerlerde ise yoğun yağışların hâkim olduğu muson iklimi görülüyor.
Özellikle Güney Asya, Güneydoğu ve Doğu Asya muson ikliminin, dolayısıyla muson yağmur ormanlarının yoğun olarak görüldüğü yerler… Biraz daha yakınlaşırsak Hindistan, Tayland, Vietnam, Japonya, Bangladeş, Çin’in güneydoğusu, Endonezya gibi ülkeleri sayabiliriz.
Farklı ve kalın gövdeleri, göğe uzanan dalları, görmeye alışık olmadığımız büyüklükteki yapraklarıyla bu ekosistemin en önemli sakinleri elbette ağaçlar… Ve muson ormanlarının en özgün ağacı 40 metreye kadar boy ve kokulu beyaz çiçekler veren “teak” veya “tik” ağacı.
Muson ormanlarında, tıpkı filmlerde gördüğümüz gibi şemsiye ya da yatak yapılabilecek büyüklükte yaprakları olan ağaçlar da var elbette ama boyu genellikle 20-30 metre arasında değişen bu ağaçların %75’i bilinenin aksine kış aylarında yapraklarını döküyor.
Muson ormanlarında bitki örtüsü ekvatoral yağmur ormanlarındaki kadar zengin değil. Örneğin başka bitkilere sarılıp tırmanarak büyüyen bitkiler burada pek görülmüyor. Bambuların ise sıkça bulunduğu musonların iç kesimlerini geniş savanlar, yani çayırlar kaplıyor.
İlginçtir ama muson yağmur ormanlarına “kuru yağmur ormanları” da denmekte, çünkü yazın ılık ve oldukça yağışlı süren iklim, kışın kuru ve soğuk. Buna karşılık yaz yağışları öyle şiddetli olabiliyor ki ormanlık alan için verimli olan bu hava, yerleşim yerlerini büyük zararlara uğratabiliyor.
Tüm yağmur ormanları gibi muson ormanları da bitkilerle birlikte yüzlerce tür için ideal bir yaşam alanı… Zemininde fillerin yürüyüp kaplanların koştuğu, ağaç dallarında maymunların sallanıp rengârenk kuşların öttüğü fantastik gibi duran ama tamamen gerçek bir yeryüzü parçası.