Soms

Etiket: plastik

  • Hayatımızın Her Yerinde Bulunan Plastik Hakkında

    Hayatımızın Her Yerinde Bulunan Plastik Hakkında

    Mutfağımızdan salonumuza, kıyafetlerimizden çocuklarımızın oyuncaklarına, ulaşım araçlarından ofislerimizde kullandığımız eşyalara kadar hayatımızın pek çok alanında yer verdiğimiz plastiği, çevreye zararlarını ve bu zararlar konusunda yapabileceklerimizi sizin için listeledik.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”1#” title_font_size=”13″]
    çevre kirliliği

    Malumunuz plastik doğadan elde ettiğimiz bir madde değil, bazı ısıl işlemlerle elde ettiğimiz yapay bir ürün. Adını da Yunanca “plastikos” kelimesinden almış ki bu kelimenin kökeni “biçimlendirme” anlamına geliyor.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”2#” title_font_size=”13″]
    deniz kirliliği

    Sıcakla temas ettiğinde kanserojen maddeye dönüşerek biz insanlar için zararlı hale gelen plastik araştırmalara göre her yıl 100 binden fazla deniz memelisinin ölümüne neden oluyor. Yani denizlere atılan plastikler sadece çevre kirliliğine değil onları besin zannederek yiyen deniz canlılarının ölümüne de neden oluyor.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”3#” title_font_size=”13″]
    deniz kirliliği

    Dünya’mızda üretilmiş plastiklerin %46’sı okyanuslarda bulunuyor. Yapılan araştırmalara göre denizlerin dibinde ışığın, hareketliliğin, ısının çok düşük olması nedeniyle maddeler dibe çöküyor ve orada kalıyor. Bu konuda yapabileceğimiz en iyi şey, plastik atıklarımızı asla ve asla denizlere bırakmamak…

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”4#” title_font_size=”13″]
    poşet

    Her gün tüketilen milyonlarca plastik poşet konusunda bütün dünya uzun zamandır alternatif çözüm arayışına girdi. Bu konuda bilinmesi gereken detaylardan biri de özellikle siyah poşetlerin çevre sağlığına oldukça zararlı olduğu…

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”5#” title_font_size=”13″]
    çevre kirliliği

    Plastik kavanoz ve şişeler plastiğe alternatif olarak en çok kullanılan materyaller arasında bulunuyor. Geri dönüşüm özelliği bulunmayan pet şişeler, pipetler çevre kirliliğini artırdığı gibi sağlıksız yaşama zemin hazırlarken, ambalaj olarak cam ürünleri tercih etmek en doğru tercih oluyor.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”6#” title_font_size=”13″]
    deniz kirliliği

    2018 rakamlarına göre plastik üretimi 350 milyon tonu aşmış bulunuyor. Plastik üretiminde Çin, Endonezya, Filipinler, Tayland gibi ülkeler başı çekerken Almanya, Güney Kore, Avusturya plastikleri geri dönüştürmede ilk sıralarda yer alıyor.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”7#” title_font_size=”13″]
    çevre kirliliği

    Plastiğin zararlarını en aza indirmek için enerjiye dönüştürmek, geri dönüştürerek kullanmak ve imha etmek gibi bazı yolları bulunuyor. İmha etmek doğada kalıntı bırakacağı için doğru bulunmazken geri dönüştürmek, doğayla temas ettirmeyeceği ve yeni plastik üretimine gerek bırakmayacağı için en doğru seçenek olarak görülüyor.

  • HANGİ ÇÖP NEREYE ATILMALI?

    Artık hepimiz suyun, toprağın, bitkilerin, hayvanların ve biz insanların sağlığı için çıkardığımız çöp oranını minimuma indirmemiz, hiç değilse çöplerimizi ayrıştırarak geri dönüştürülmesine destek vermemiz gerektiğini biliyoruz. Fakat çöp ayrıştırma konusu kimi zaman kafaları karıştırıyor ve elimizdeki çöpü karşımızdaki renkli kutulardan hangisine atacağımızı bilemeyebiliyoruz. Bunun için özet bir çöp ayrıştırma rehberi hazırladık. Diğer taraftan bu renkli kutuları evinizde, apartmanınızda, ofisinizde bulundurarak daha özenli bir davranış şekline geçmek isterseniz de bağlı bulunduğunuz belediyeyi veya bazı özel kurumları arayarak temin edebilir, vakti geldiğinde çöpünüzün geri dönüşüm tesislerine gitmek üzere alınmasını sağlayabilirsiniz.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”1#” title_font_size=”13″]

    Geri dönüşüm sisteminin verimli çalışabilmesi için dönüşümü olmayan çöplerin hangileri olduğunu bilmeli, onları geri dönüşüm kutularına değil siyah renkli çöp kutularına atmalıyız. Geri dönüştürülemeyen çöpler arasında kırılmış porselen ve seramik, bebek bezi, ıslak mendil, plastik ev eşyası, oyuncak, ayakkabı, çanta, tekstil ürünleri, kirli kâğıtlar yer almaktadır.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”2#” title_font_size=”13″]

    Plastik çöplerin kutu rengi sarıdır. Sarı çöp kutularına atabileceklerimiz arasında plastik şişe, plastik temizlik şişesi, yoğurt kabı gibi plastik kutular, plastik kapaklar, plastik çiçek saksıları, plastik torbalar bulunur. Ayakkabı, oyuncak, cam ya da tekstil ürünleri bu kutulara atılmamalıdır.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”3#” title_font_size=”13″]

    Kâğıt ve kartonaj çöplerin yeri mavi kutulardır. Gazete, dergi, katalog, karton yumurta kutusu, kâğıt torbalar bu kutulara atılmalıdır. En çok karışıklık yaşanan çöp türlerinden biridir. Örneğin kâğıt havlu, tek kullanımlık kâğıt bardak, artık duvar kâğıdı, süt veya meyve suyu kutuları bu türde çöpler sanılır oysa içlerinden bir kısmının geri dönüşümü yoktur, bir kısmının yeri de karışık maddelerden oluşan çöp kutularıdır.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”4#” title_font_size=”13″]

    Cam şişe, cam kavanoz, su bardağının yeri yeşil kutulardır. Bazı cam konteynerleri ise renklere göre bölümlere ayrılır, bu da camı beyaz, yeşil, kahverengi şeklinde rengine göre ayrıştırmamız içindir. Porselen ve seramik ürünler cam kutularına atılmamalıdır. Eğer cam şişeler depozitolu ise çöpe atılmamalı ve alınan mağazaya verilmelidir.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”5#” title_font_size=”13″]

    Sebze ve meyve artığı, yumurta kabuğu, çiçek veya bitki parçaları, çay poşeti ve kahve filtresi organik çöp alanına girer ve kutu rengi kahverengidir.Organik çöpleri ilgili yere atmak önemlidir ama daha önemlisi mümkün olduğunca çöp çıkarmamaya gayret etmektir. Bu tür çöplerden saksı veya bahçede bitki topraklarına karıştırarak verim elde edilebilir.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”6#” title_font_size=”13″]

    Bu çöpleri doğaya ve sağlığa vereceği zararlardan dolayı herhangi bir çöp kutusuna atmamak, bağlı olunan belediyeden bilgi alarak değerlendirmek gerekir. Pil, floresan tüpü, zirai ilaç, boya veya yapıştırıcı kabı gibi atıklar bu türden çöplerdir. İlaç atıkları da özellikli çöplerdir ve eczanelerde bulundurulan tıbbi atık kutularına bırakılabilir.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”7#” title_font_size=”13″]

    Kızartma yağları kesinlikle lavaboya dökülmemelidir. Bu atıklar hem kanalizasyon sistemini bozuyor hem içme sularını kirletiyor hem de denizlere, göllere karıştığında suda yaşayan canlılara büyük zarar veriyorlar. Yağ atıklarını bir şişede biriktirerek 5 litreye ulaştığında 444 28 45 numaralı telefonu arayabilir, görevli kişilerle randevulaşarak atığınızı teslim edebilirsiniz.

  • DAHA YAŞANABİLİR BİR DÜNYA İÇİN: SIFIR ATIK

    Özellikle plastik madde kullanımının artmasıyla beraber atık sorunları, tüm dünyayı ilgilendiren en önemli problemlerden biri haline geldi. Bu sorunu ortadan kaldırmak adına son zamanlarda pek çok çözüm üretildi; özellikle geliştirilen projeler ile sıfır atık bilincinin yaygınlaşması hedeflendi. Peki, sıfır atık nedir ve neden bu kadar önemlidir? Detayları yazımızda bulabilirsiniz.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”Sıfır atık nedir?” title_font_size=”13″]

    Sıfır atık israfın önlenmesini, kaynakların daha verimli kullanılmasını, atık miktarının azaltılmasını hedefleyen bir felsefedir. Sıfır atık felsefesinin benimsenmesiyle beraber çevre ve canlılar için riskler azalır. Ağaçların ihtiyaç fazlası kesilmesi önlenir, havaya salınan sera gazı miktarında azalma gözlemlenir. Atık depolama alanlarında tasarruf sağlanırken geri dönüştürülen her bir maddeyle gelecek nesillere temiz bir dünya bırakılır. Sıfır atık projeleri kapsamında yürütülen çalışmalarda öncelik çevreye karşı duyarlı olmaktır çünkü atıkların etkisi direkt çevre üzerinedir. Atıkların çevremize verdiği zararlara kısaca bir göz atalım.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”Atıkların çevreye zararları nelerdir?” title_font_size=”13″]

    Nüfusun hızla artması ve şehirleşme, atık miktarının artmasına neden olur. Bu atıklar belirli bir orana kadar doğa tarafından temizlenebilir ancak fazla olduğunda doğa da çaresiz kalır; biriken atıklar çevreyi olumsuz etkiler. Gaz, sıvı ve katı halde bulunan ve çevreyi kirleten atıklar gelecek nesiller için büyük bir tehdit oluşturur. Plastik atıklar toprak, gaz atıkları ise hava kirliliğine neden olur ve tüm bunların sonucunda küresel ısınma, bitki örtüsünün zarar görmesi, istenmeyen kokular ve yangınlar meydana gelir.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”Sıfır Atık Projesi” title_font_size=”13″]

    T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2017 yılında sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde oluşan atıkları kontrol altına alabilmek adına Sıfır Atık Projesi’ni hayata geçirdi ve yaygınlaşması yolunda çalışmalar yaptı. Bu çalışmalar ülke genelinde pek çok yeni projeye de vesile oldu. Türkiye’de sıfır atık projesi kapsamında en dikkat çeken illerden biri Afyonkarahisar’dır. Sıfır Atık Projesi çerçevesinde Afyonkarahisar’da bulunan resmi kurumların tamamı projeye tam destek verdi. Proje kapsamında yürütülen çalışmalar sonucunda onlarca ton ambalaj atığı geri kazanıldı. Sıfır Atık Projesi kapsamında öne çıkan bir diğer il ise Manisa’dır.  Manisa’nın Kırkağaç ilçesinde ilginç bir proje yürütülüyor; “Kavunda Sıfır Atık”. Kulağa ilginç gelen proje kapsamında amaç kavunun her bir yerinden yararlanmak. Proje kapsamında meyve olarak tüketilmesinin dışında kavundan reçel, meyve suyu, pekmez, sirke gibi gıdaların da üretilmesi hedeflendi bu sayede pek çok farklı ürün elde edildi.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”Sıfır atık için neler yapabiliriz?” title_font_size=”13″]

    Sıfır Atık Projesi son yıllarda birçok kurum tarafından destek alıyor ancak bireysel olarak da katkı sağlamak şart. Evde, sıfır atık bilincini geliştirerek çevreye bizler de katkı sağlayabiliriz; bunun için yalnızca birkaç konuda dikkatli olmak yeterli olur. Mutfaklarda ortaya çıkan atık yağları lavaboya atmak yerine süzerek ayrıştırmak, suyun temiz kalmasını sağlayacaktır. Lavabolara dökülen her 1 litre atık yağ, yaklaşık 1 milyon litre temiz suyun kirlenmesine sebep oluyor bu nedenle yağlar, sandığımızda çok daha tehlikeli. Atık piller, tarihi geçmiş ilaçlar gibi zehirleyici maddeleri atmak yerine ilgili kurumlara teslim edebilir ve bu atıkların doğaya verdiği zararın önüne geçebilirsiniz. Olabildiğince az yapay atık oluşturmak da alınması gereken bir diğer önlemdir; alışveriş poşetleri yerine bez torbalar kullanmak daha doğru olacaktır. Ayrıca özellikle sıcak havaların gelmesiyle su tüketiminin fazla olduğu şu zamanlarda, plastik şişe yerine cam şişe kullanmak da alacağımız tedbirlerden biridir.

  • BİR ÇEVRE HAREKETİ OLARAK “PLASTBANTA”

    İsveççe bir kelime olan “Plastbanta”, insan ve çevre sağlığı için plastik kullanımını azaltmak amacıyla yola çıkan hareketin ismi… Kelimenin köküne bakarsak “plast” plastik, “banta” da kilo vermek anlamına geliyor. Bu iki kökün birleşmesi ile bir çevre hareketi olan “Plastbanta”, önümüzdeki günlerde sıkça duyacağımız kelimelerden bir tanesi olarak gözüküyor. Peki hayatımızdan plastiği çıkarmak ya da azaltmak için bize düşen görevler nedir? Kendi küçük dünyamızda gezegenimiz için fark yaratacak hangi önlemleri alabiliriz?

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”1#” title_font_size=”13″]

    Market ya da pazar alışverişlerinde plastik torba yerine kumaş ya da file çanta kullanmayı tercih edebilirsiniz. Yapılan hesaplamalara göre her yıl dünya çapında yaklaşık 50 milyar plastik poşet kullanılıyor ve bu poşetler genellikle ilk kullanımından sonra çöpe gidiyor.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”2#” title_font_size=”13″]

    Plastik şişelerde satılan suları tüketmek yerine cam ya da metal matara kullanabilirsiniz. Dünya çapında dakikada bir milyondan fazla plastik su şişesi çöp oluyor.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”3#” title_font_size=”13″]

    İçeceğinizi plastik pipet kullanmadan da içebilirsiniz. İçecekleri bardak ile tüketebileceğiniz gibi camdan ya da metalden yapılan veya geri dönüştürülen materyallerle üretilen pipetleri tercih edebilirsiniz. Sadece Amerika Birleşik Devletleri’nde bir günde 50 milyon plastik pipet çöpe gidiyor.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”4#” title_font_size=”13″]

    Poşet çay yerine demleme çay tüketebilirsiniz. Evet, yanlış okumadınız; sağlıklı olduğunu düşündüğümüz poşet çayların ambalaj içeriğinde plastik bulunuyor ve her bir poşet çay ile 13 bin mikroplastik parçacığı sulara karışıyor.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”5#” title_font_size=”13″]

    Plastik diş fırçaları yerine bambu saplı diş fırçası kullanabilirsiniz. Uzmanlar altı ayda bir diş fırçalarının yenilenmesini tavsiye ediyor. Ortalama bir insanın ömrünü düşünürsek bu rakam muazzam bir plastik atığına yol açıyor. Gezegenimizde 7,8 milyar insanın yaşadığını hesaba katarsak da yılda ortalama 23 milyar diş fırçası yine çöpe gidiyor.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”6#” title_font_size=”13″]

    Son tavsiyemiz ise büyük bir fark yaratıyor! Çevre konusunda duyarlı ancak hangi önlemleri alması gerektiği konusunda kafası karışık ya da bilgileri eksik olan tanıdıklarınızla bu yazımızı paylaşabilir, çok daha fazla insanın doğayı temiz tutmasına yardımcı olabilirsiniz.