Otobiyografi, kişinin kendi hayat öyküsünü anlattığı edebiyat türüne deniyor ve o kişinin kendi yaşam öyküsünü yazmak için yazar ya da edebiyatçı olması da gerekmiyor. Kitapçı raflarında, tarihe adını yazdırmış birçok ünlü ismin yaşamlarını anlattığı otobiyografileri görmek mümkün… İçlerinden 6 tanesi listemizde.
Çağdaş Türk resminin önemli isimlerinden Abidin Dino’nun dolu dolu geçen yaşamını anlattığı otobiyografi kitabının adı Kısa Hayat Öyküm’dü.
“Doğuştan üç̧ dilde birden düşünebilmenin, konuşabilmenin, sözcük bulabilmenin keyfini sürüyordum. Çünkü aynı eşya başka bir dilde isimlendirince âdeta başka renklere, kokulara bürünüyor, başka tatlar kazanıyordu.”
İngiliz bilim adamı Stephen Hawking, çocukluğundan itibaren başlattığı anılarına Benim Kısa Tarihim isimli otobiyografi kitabında yer verdi.
“Meslektaşlarım için sıradan bir fizikçiyim, fakat kamuoyu nezdinde herhâlde dünyanın en ünlü bilim insanı oldum. Peruk ve güneş gözlüğü takıp kamufle olamıyorum; yapsam bile sandalye ele verir.”
Amerikalı bilim insanı ve mucit Nikola Tesla’nın kendisini anlattığı İcatlarım ve Hayatım otobiyografisi ilk önce 1919’da Electrical Experimenter dergisinde altı bölüm olarak yayımlandı.
“Tecrübelerin benim için birer ödül olduklarını düşünüyorum.”
Büyük Rus yazar Tolstoy’un kendi çocukluğunu roman türünde anlattığı kitabı aynı zamanda yarı otobiyografik bir çalışma sayılıyor.
“Annemin yüzü zaten güzeldi, ama gülümsediği zaman daha da güzelleşir ve etraftaki her şey daha da parlak görünürdü.”
Nobel ödüllü edebiyatçımız Orhan Pamuk’un çocukluğu ve gençliğinin ilk yıllarını anlattığı İstanbul, Hatıralar ve Şehir isimli otobiyografi kitabına İstanbul tarihi de eşlik ediyor.
“Ruhumdaki bu kırılmayı hissediyor, yaklaşan yalnızlığımdan telaşa kapılıyor, içine düşmekte olduğum karanlığın bir hayat tarzı olmasından korkarak herkes gibi olmaya karar veriyordum.”
Hindistan’ı bağımsızlığına ulaştıran kişi olarak tarihe geçen Mahatma Gandhi’nin tecrübeleriyle büyüttüğü yaşam öyküsü Bir Özyaşam Öyküsü adıyla yayınlandı.
“İnsanlar nasıl olur da benzerlerini aşağılamaktan onur duyarlar, buna bir türlü aklım ermemiştir.”
Yazar ve gazeteci Peyami Safa’nın 15 yaş dönemini “hasta çocuk” karakteri üzerinden psikolojik roman hâlinde anlattığı Dokuzuncu Hariciye Koğuşu da bir otobiyografi kitabıdır.
“Öyle bir yaştaydım ve öyle bir mizaçtaydım ve çocukluğumda o kadar az oyun oynamıştım ve aldatmasını o kadar az öğrenmiştim ki, yalan bana suçların en ağırı gibi geliyordu.”