Toplumların geleneksel değerlerinin UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’ne dâhil edilmesiyle korunması, yaşatılması, görünür kılınması amaçlanıyor. Bu temsili listenin içinde Meddahlık, Türk Kahvesi Kültürü, Çini Ustalığı, Ebru, Kırkpınar Yağlı Güreşleri, Mevlevi Sema Töreni gibi bizim “yaşayan miraslar”ımız da bulunuyor. 2016 yılında Türkiye’den “Kuş Dili” adıyla yeni bir başlık daha eklendi listeye… Acaba doğayla bu kadar uyumlu başka bir iletişim yöntemi daha var mıdır diye sorduran kuş dilini 9 madde ile huzurlarınıza getiriyoruz.
Kuş dilini yazıyla anlatmanın en iyi yolu diğer adını söylemekten geçiyor: “Islıkla konuşma biçimi” dediğimizde bahsettiğimiz konu gözünüzün önünde canlanacaktır hemen.
Dağlık arazilerin yaygın olduğu, köprüsü olmayan derelerin geçtiği yerlerde yaşayan insanların ürettiği bir iletişim yöntemidir kuş dili…
Keşfi yüzyıllar öncesine dayanan kuş dili bugün Giresun’dan Artvin’e kadar Karadeniz’in farklı bölgelerinde kullanılıyor. Mecburiyetten üretilip geliştirilen bu pratik ve yaratıcı iletişim şekli gelenekselleşerek kültürün bir parçası olmuş.
Yerli halk bir yakadan diğer yakaya kuş diliyle hızlıca acil durum çağrısı yapabildiği gibi, davetlerini, kutlamalarını, taziyelerini de bu yöntemle birbirlerine ulaştırıyor.
Islıkla çıkarılan ses kuş şakımasına benzediği için kuş dili denmiş ve Karadeniz bölgesinde artık hayvanların bile aşina olduğu bir dile dönüşmüş, öyle ki çobanlar koyunlarını kuş diliyle güdüp çoban köpeklerini kuş diliyle eğitebiliyor.
Dili kullanabilmek için önce ıslık çalmasını bilmek gerekiyor. Yörenin yerlileri, yabancı birinin dili öğrenmesi için bir yıl gerektiğini söylüyor, kendileri ise çocukluklarında öğreniyor, çocuklar arkadaşlarını oyun oynamaya bile bu dille çağırıyor.
Tıpkı konuşma tarzı gibi kuş dili de kişiye göre farklılık gösteriyor. Ses tonu farklı olan insanın ıslık tonu da farklı oluyor.
Cep telefonu yaygınlaşınca eskisi gibi kullanılmamaya başlanmış. Yine de Karadenizliler, aileden kalan miras gibi gördükleri dili yaşatmak için gayret gösteriyor.
Giresun’daki Kuşköy’de 1997’den beri yapılan Kuş Dili Festivali ve Şenliği bunun en güzel örneği…