Korku, doğuştan sahip olduğumuz temel duygulardan biridir ve her ne kadar olumsuz gibi gözükse de aslında hayatta kalmamızı sağlayan, bizleri tehditlerden koruyan ya da herhangi bir tehlike karşısında aksiyon almamıza yarayan bir duygu durumudur. Ancak korku hissi kimi zaman patolojik bir hâl alabilir ve çeşitli fobilere dönüşebilir. Korku ile fobinin farkını ve fobi hakkındaki diğer detaylı bilgileri yazımızda okuyabilirsiniz.
Kişinin, belirli nesneler ya da durumlar karşısında duyduğu; kaygılı, olağan olmayan, hastalık derecesinde güçlü korkuya “fobi” denir. Fobiler her yaşta ortaya çıkabilir ancak genellikle çocukluk ya da ergenlik döneminde yaşanan travmatik bir olay, stresli bir deneyim sonucu oluşur. Bunun yanı sıra aile bireylerinden öğrenilmiş fobiler de vardır. Yani fobiler için çevresel faktörlere dayalı bir duygu durumu demek yanlış olmayacaktır.
Günlük yaşantıda korku ve fobi birbiriyle karıştırılabilmektedir. Ancak ikisi birbirinden oldukça farklı tepkilerdir. Korku, gerçekten var olan bir tehlikeye karşı normal olarak verdiğimiz içgüdüsel tepkilerken; fobide ise tehlikenin gerçekliğinin ve gerekliliğinin bir önemi yoktur, herhangi bir tehdit varlığı olmadan da ortaya çıkabilir.
Fobilerin varlığından söz ettiğimiz noktada kişinin hayatının rutini ve işleyişi üzerindeki kontrolü kaybetmesi söz konusudur ve beraberinde birtakım fiziksel tepkiler ortaya çıkarır. Çarpıntı, ağız kuruluğu, mide bulantısı, aşırı ve soğuk soğuk terleme, nefes darlığı, titreme ve hatta bayılmaya sebep olacak durumlar fobiden kaynaklı yaşanan fiziksel belirtilerdir.
Gündelik hayatta birçok fobi türü bulunmaktadır: Akrofobi (yükseklik korkusu), aerofobi (uçma korkusu), araknofobi (örümcek korkusu), astrafobi (gök gürültüsü korkusu), otofobi (yalnız kalma korkusu), agirofobi (karşıdan karşıya geçme korkusu), obesofobi (kilo almaktan korkma) gibi.
Korku, ilkel güdülerimizden geriye kalan güçlü duygulardır ve fobiden farklı olarak hayatta kalmamızı sağlar. Tehlike anında vücudumuzda kişiye göre farklılık gösterebilen biyokimyasal ve duygusal olmak üzere iki farklı şekilde tepki oluşur. Biyokimyasal tepki; hızlı kalp atışı, terleme, mide bulantısı gibi sıralanabilir. Duygusal tepki için; heyecandan kelimeleri karıştırma, kekeleme, donup kalma gibi örnekler verilebilir. Fobiler ise istemsizce hissedilen duygulardır ve ortada gerçek bir tehlike bulunmamasına rağmen bu duyguların önüne geçmek hiç de kolay değildir. Psikoterapi ile olumlu sonuçlar elde edildiği gibi, bazı kişiler fobilerinin üzerine giderek bilişsel bir yeniden yapılanma süreci sonunda bu korkularının üstesinden gelebilmektedir.
