Kültür ve Yaşam’da Türkçedeki kelimeler, deyimler, atasözleri ile ilgili çok sayıda içerik bulabilirsiniz. Hem eğlenceli hem bilgilendirici bu sayfalarda vakit geçirmeyi sevdiğinizi biliyor ve şimdi de sizi şu soğuk günlerde zihninizi ısıtacak kar ile ilgili deyim ve atasözleriyle baş başa bırakıyoruz. Tabii suluboya kar manzaraları eşliğinde…
İnsan, minicik bedenlerine bakıp da karla kışla nasıl baş ettiklerine şaşırmıyor değil. Osmanlı döneminde ne güzelmiş; camilerin, köşklerin, çeşmelerin ve daha pek çok yerin duvarlarına kuş evleri inşa edilir, zor hava koşullarında buralara sığınmaları sağlanırmış. Doğa koşullarına adaptasyon yetenekleri tahminlerimizin üstünde olsa da biz de soğuk günlerde onlar için yaşamsal çözümler üretebiliriz. Örneğin sokağımızdaki uygun yerlere yemlikler yerleştirerek beslenmelerine yardımcı olabiliriz. Balkonumuza zaman zaman sevecekleri besinleri bırakarak onlara güzel bir ziyafet çekebiliriz. Onlar, hayatımıza renk ve ses katan varlıklar… Bu minik canlıları birkaç saniye görmenin bile ruhumuza iyi geldiğine şüphe yok… Aşağıda beyazlar içinde göreceğiniz rengârenkler kuşlar da size iyi gelecek. Onlara eşlik eden ise şairlerimizin birbirinden güzel dizeleri olacak.
“Ne sabahtır bu mavilik, ne akşam! / Uyandırmayın beni, uyanamam. / Kaybolmuş sevdiklerimiz aşkına, / Allah aşkına, gök, deniz aşkına / Yağsın kar üstümüze buram buram…” Kim söylemiş en güzel manzara fotoğraflarının güneşli, açık havalara ve yaz aylarına ait olduğunu? Kış ayları geldiğinde, tıpkı Ahmet Muhip Dıranas’ın Kar şiirinde dediği gibi, çoğumuz buram buram kar yağsın ister, bir de o anları kayda alma peşine düşeriz. Çünkü kar altında çekilen fotoğraflar yılın en nadide zamanlarıdır. İşte o nadide anlardan sizin için seçtiklerimiz…
Yeryüzüne sevgi katan hayvanları ekranlardan da olsa görmek herkesi mutlu ediyor olmalı ki internette en fazla izlenen içerikler hayvanlarla ilgili olanlar. Araştırmalara göre 2 milyondan fazla kedi videosu bulunuyor internette ve her biri ortalama 12.000 kez izlenmiş! İster suda ister karada, ister bataklıkta ister çölde yaşasınlar, gün ortasında birden karşımıza çıktıklarında yüzümüze bir tebessüm yerleştirdiklerini inkâr edemeyiz. Biz de mevsim gündemine uyalım ve sizi karlar içinde yaşayan hayvanlarla buluşturalım dedik… İşte karşınızda bembeyaz karlar içinde 8 sevimli canlı…
Kış mevsimi her ne kadar hüznün mevsimi olarak anılsa da aslında yenilenmenin, yeniden doğuşun mevsimidir. Eski seneyi geride bırakıp yeni hayallere yelken açtığımız mevsimdir kış. Yeryüzünün temizlendiği, toprak ananın tohumlarını dört bir yana saçtığı mevsimdir. Kış mevsimi ile ilgili pek çok şair de duygularını kaleme almış, hislerini ifade etmiştir. Gelin yedi şairimizin dizelerinden kış mevsiminin oluşturduğu hisleri beraber okuyalım.
Bir kış göğü gibi o saat alçalır ölüm,
Yalnız işitme duyusu kalır ortada.
Asya kentleri yürür dururlar,
Höyükler burnumda hızma.
Uzakta dev bir damla:Pırıl pırıl Pencap!
Tabanlarından kayıp duran sütunlar
Yitmiş bir geleceğin işaret parmakları:
Horasan uykusuna havlayan köpekler, Buhara.
Uzaklara bir bakışın vardı kafeteryada
Keşke yalnız bunun için sevseydim seni.
Beyaz, ipek gibi yağdı kar
Bir kız kardan hafif adımlarıyla yürüyüp geçti hayal içinde
Arkadaşlarımı düşündüm, sevgili şeyleri
Sanki her şey bizimle var ve bizimle olacak
Şarkılar çaldı odalarda
Bütün insanları sevmek gerektiğini düşündüm
Düşmanlarımız dışında
Düşmanlarımız çünkü
Sevgiyi yok ettikleri için
Düşmanımız oldular
Beyaz ipek gibi yağdı kar
Bir kız kardan hafif yüreğiyle
Geçip gitti güvercinleri anımsatarak.
Uzaktaki şehir
Uykuya dalmıştır şimdi.
Karın yağdığını görünce
Kar tutan toprağı anlayacaksın
Toprakta bir karış karı görünce
Kar içinde yanan karı anlayacaksın
Allah kar gibi gökten yağınca
Karlar sıcak sıcak saçlarına değince
Başını önüne eğince
Benim bu şiirimi anlayacaksın
Bu adam o adam gelip gider
Senin ellerinde rüyam gelip gider
Her affın içinde bir intikam gelip gider
Bu şiirimi anlayınca beni anlayacaksın
Ben bu şiiri yazdım aşık çeşidi
Öyle kar yağdı ki elim üşüdü
Ruhum seni düşününce ışıdı
Her şeyi beni anlayınca anlayacaksın
Kar, gökyüzünden tane tane düştüğünde de yeryüzüne bir örtü gibi serildiğinde de büyüleyici görünür. Onu bu kadar çekici kılan karanlığın tozun toprağın çamurun karşısında verdiği bembeyaz fotoğraftır. Doğanın bu çekici mucizesiyle üşümeden yakınlaşmaya ne dersiniz?
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Hayallerimizde Bile Beyaz Olsa da, Kar Aslında Yarı Saydamdır.” title_font_size=”13″]
Yukarıda söylediğimizi çürütüyor gibi olacağız ama gerçek şu ki kar kristalleri aslında beyaz değil yarı saydamdır. Beyaz görünmesinin nedeni ise kar kristallerine çarpan farklı dalga boylarındaki ışınların eşit derecede yansımasıdır.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Ne Kadar Birbirlerine Benziyorlar, Oysa Birbirlerinden Ne Kadar da Farklılar.” title_font_size=”13″]
Kar kristallerini ilk kez fotoğraflayan kişi Amerikalı fotoğrafçı Wilson Alwyn Bentley olmuştur. 50 yıl süren çalışması, her biri altıgen de olsa hiçbir kar tanesinin ne biçim ne boyut olarak birbirine benzemediğini ortaya koydu.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”İçlerinden Biri Öne Çıkmayı Başardı, Guinness Rekorlar Kitabında Bir Kar Tanesi.” title_font_size=”13″]
Çapı 2-4 mm olan bir kar tanesi ortalama büyüklükte bir tanedir. 1887 yılında Guinness rekorlar kitabına giren kar tanesinin çapı ise 38 cm olarak ölçülmüştür. Bu görkemli kar, ABD’nin eyaleti Montana’da yeryüzüne düşmüştü.
Bakmayın bizim sürekli “kar tanesi” dediğimize, kar, sulu sepken yani yağmurla karışık da yağar, bulgurcuklar halinde de. Ama yeryüzüne düştüğünde hepsi birleşip büyük beyaz örtüyü oluşturur, o zaman biz de “kar taneleri yağmış” değil “kar yağmış” deriz.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Her Yerde Kar Varsa, Ortama Sessizlik Hâkim Demektir.” title_font_size=”13″]
Bu sessizliğin nedeni karın gözenekli yapısıdır. Bu yapı ses dalgalarını soğurur ve molekülden moleküle çarparak ilerlemesine engel olur. Buna karşılık kar donarak buz haline geldiğinde ses dalgalarını tamamen yansıtır ve daha da uzaklara gitmesini sağlar.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Kardan Evler Canlılar İçindir, Kardan Adamlar Giremez.” title_font_size=”13″]
Eskimoların kullandığı “iglo”ları yani evleri bilirsiniz… Sıkıştırılmış kardan yapılan bu evlerin duvarı, sesi ve soğuğu içeri geçirmeyen oldukça iyi bir yalıtkandır. Vücut ısısı da ortamı ısıtarak “iglo”nun dışarıdan çok daha sıcak, hatta ev sıcaklığında olmasını sağlar.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Çocukluk Arkadaşımız Kardan Adam, Ne Zaman Dünyaya Geldi?” title_font_size=”13″]
Kış aylarının en güzel tarafı kara istediğimiz gibi şekil vererek yaptığımız kardan adamlardır. Bu beyaz adamların ortaya çıkış tarihinin Orta Çağ’a kadar uzandığı, insanların vermek istedikleri herhangi bir mesajı kardan adamlara verdikleri şekillerle ilettiği biliniyor.
Bizi zaman makinasına ihtiyaç duymaksızın zamandan koparabilen sayılı yerlerden biridir Kapadokya… Onun olağanüstü coğrafyasını bu kez de bembeyaz kar örtüsüyle bir araya getiriyor ve sizi bir süreliğine zamanda kaybolmaya davet ediyoruz.
Kış mevsiminden el sallayan aylar geldiğinde, kar yağmasını hatta bu karın marta kadar sarkmasını bekleriz. Ne de olsa “şubatın sonundan, martın onundan kork” demiş atalarımız. Bu dönemler soğuk olmasına soğuk hâlâ ama gökyüzünde kar tanelerini görmek eskisi kadar mümkün değil. Bize de yağan karı fotoğraflarda, şarkılarda, şiirlerde aramak düşüyor. İşin güzel tarafı ise onlara bakmak, dinlemek, onları okumak için illaki kış mevsiminde olmak gerekmiyor.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Biz Olmadan – Cahit Zarifoğlu” title_font_size=”13″]
