Uzak Doğu’da ortaya çıkan origami bütün dünyada rağbet gören bir aktiviteye dönüşmüş durumda… Yetişkinlerin çoğu hobi olarak ilgileniyor; çocukların matematiksel zekâsını geliştirdiği düşüncesiyle de bazı okulların müfredatında bile bulunuyor.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Makas ve yapıştırıcı kullanmadan, katlayarak kâğıt parçalarından figürler ortaya çıkardığınızda klasik origamiyle iştigal etmiş oluyorsunuz.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Origamide kâğıt parçaları çoğunlukla kare ebatlarda olur ama dikdörtgen ya da farklı ebatlarla da yapılabilmektedir.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Kayık, şapka, uçurtma modelleri başlangıç aşamasının en bilenen ve en kolay yapılabilen origami modelleridir. ” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Mektup zarfı, kese kâğıdı, kâse, turistik harita, broşür gibi pratik kullanım alanları bulunan origamiler de vardır.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Özellikle Japonlar’ın en çok yaptığı origami modeli, kutsal kabul ettikleri turna kuşudur. Hatta bu kuştan 1000 adet yapanın uzun bir ömür süreceğine inanılır.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Modüler yani parçalı origamide ise birden çok kâğıtla ayrı parçalar yapılır ve birbirine eklenebilen, üç boyutlu figürler ortaya çıkarılır.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Diğer çeşitleri mimari origami, pop-up origami, book art origami, kirigamidir. Bunlar kesmenin, yapıştırmanın, boyamanın serbest olduğu modern origamilerdir.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Başlığı atarken “az uğraşı çok hayal gücü” dedik ama bazı origamiler var ki yapmak için en az hayal gücü kadar uğraşı gerektirir.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Son olarak Japonca sözcük origaminin kelime anlamını yazalım… Ori ve gami, katlamak ve kâğıt sözcüklerinden oluşuyor. Bizdeki karşılığı, kâğıt katlama sanatı.” title_font_size=”13″]
Kirigami, kâğıdı keserek şekil verme sanatıdır. Japon kültüründe yaygın olan origaminin temel formlarında katlanmış kâğıdın makas ya da kesici kullanarak şekillendirilmesi ile oluşur. Sayısız kesilmiş kâğıt parçalarından yapılan kirigami sanatı hakkındaki bilgileri yazımızda okuyabilirsiniz.
Kâğıtların kesilmesiyle ortaya çıkan motiflere “kirigami”, kâğıdı kesmeden sadece katlayarak elde edilen figürlere “origami” denir. Türk el sanatımızdan olan “katı’ sanatı”na benzerlik gösterir.
Doğu kültüründe yaygın bir sanat olan kirigaminin 17. yüzyılda ortaya çıktığı düşünülmektedir. İlk zamanlarda tapınaklarda sunulmak üzere yapılmıştır. Japonların birçok geleneksel motifi kirigaminin bir çeşidi olan “monkiri” ile üretilmiştir; kelime anlamı ise Japoncada “amblem kesme”dir. Monkiri ile özellikle şehir amblemleri tasarlanmıştır.
Genelde kirigami katlanmış bir temel ile başlar, ardından kâğıt kesilir ve kâğıt düzleştirilerek açılarak kirigami tamamlanır. Kirigami çoğunlukla simetriktir; kar taneleri, yıldızlar, orkide gibi çiçekler, binalar ve hayvan motifleri sıklıkla kullanılır.
Kirigami sanatı ile el yapımı tebrik kartları, çerçeveli sanat eserleri, ev dekorasyon eşyaları ve kitaplar yapılabildiği gibi okullarda el ve göz koordinasyonunun geliştirilmesi, üç boyutlu düşünme ve planlama yeteneği kazandırma ve hayal gücünü desteklemesi amacıyla öğretici bir araç olarak kullanılmaktadır.
Artık hepimiz suyun, toprağın, bitkilerin, hayvanların ve biz insanların sağlığı için çıkardığımız çöp oranını minimuma indirmemiz, hiç değilse çöplerimizi ayrıştırarak geri dönüştürülmesine destek vermemiz gerektiğini biliyoruz. Fakat çöp ayrıştırma konusu kimi zaman kafaları karıştırıyor ve elimizdeki çöpü karşımızdaki renkli kutulardan hangisine atacağımızı bilemeyebiliyoruz. Bunun için özet bir çöp ayrıştırma rehberi hazırladık. Diğer taraftan bu renkli kutuları evinizde, apartmanınızda, ofisinizde bulundurarak daha özenli bir davranış şekline geçmek isterseniz de bağlı bulunduğunuz belediyeyi veya bazı özel kurumları arayarak temin edebilir, vakti geldiğinde çöpünüzün geri dönüşüm tesislerine gitmek üzere alınmasını sağlayabilirsiniz.
Geri dönüşüm sisteminin verimli çalışabilmesi için dönüşümü olmayan çöplerin hangileri olduğunu bilmeli, onları geri dönüşüm kutularına değil siyah renkli çöp kutularına atmalıyız. Geri dönüştürülemeyen çöpler arasında kırılmış porselen ve seramik, bebek bezi, ıslak mendil, plastik ev eşyası, oyuncak, ayakkabı, çanta, tekstil ürünleri, kirli kâğıtlar yer almaktadır.
Plastik çöplerin kutu rengi sarıdır. Sarı çöp kutularına atabileceklerimiz arasında plastik şişe, plastik temizlik şişesi, yoğurt kabı gibi plastik kutular, plastik kapaklar, plastik çiçek saksıları, plastik torbalar bulunur. Ayakkabı, oyuncak, cam ya da tekstil ürünleri bu kutulara atılmamalıdır.
Kâğıt ve kartonaj çöplerin yeri mavi kutulardır. Gazete, dergi, katalog, karton yumurta kutusu, kâğıt torbalar bu kutulara atılmalıdır. En çok karışıklık yaşanan çöp türlerinden biridir. Örneğin kâğıt havlu, tek kullanımlık kâğıt bardak, artık duvar kâğıdı, süt veya meyve suyu kutuları bu türde çöpler sanılır oysa içlerinden bir kısmının geri dönüşümü yoktur, bir kısmının yeri de karışık maddelerden oluşan çöp kutularıdır.
Cam şişe, cam kavanoz, su bardağının yeri yeşil kutulardır. Bazı cam konteynerleri ise renklere göre bölümlere ayrılır, bu da camı beyaz, yeşil, kahverengi şeklinde rengine göre ayrıştırmamız içindir. Porselen ve seramik ürünler cam kutularına atılmamalıdır. Eğer cam şişeler depozitolu ise çöpe atılmamalı ve alınan mağazaya verilmelidir.
Sebze ve meyve artığı, yumurta kabuğu, çiçek veya bitki parçaları, çay poşeti ve kahve filtresi organik çöp alanına girer ve kutu rengi kahverengidir.Organik çöpleri ilgili yere atmak önemlidir ama daha önemlisi mümkün olduğunca çöp çıkarmamaya gayret etmektir. Bu tür çöplerden saksı veya bahçede bitki topraklarına karıştırarak verim elde edilebilir.
Bu çöpleri doğaya ve sağlığa vereceği zararlardan dolayı herhangi bir çöp kutusuna atmamak, bağlı olunan belediyeden bilgi alarak değerlendirmek gerekir. Pil, floresan tüpü, zirai ilaç, boya veya yapıştırıcı kabı gibi atıklar bu türden çöplerdir. İlaç atıkları da özellikli çöplerdir ve eczanelerde bulundurulan tıbbi atık kutularına bırakılabilir.
Kızartma yağları kesinlikle lavaboya dökülmemelidir. Bu atıklar hem kanalizasyon sistemini bozuyor hem içme sularını kirletiyor hem de denizlere, göllere karıştığında suda yaşayan canlılara büyük zarar veriyorlar. Yağ atıklarını bir şişede biriktirerek 5 litreye ulaştığında 444 28 45 numaralı telefonu arayabilir, görevli kişilerle randevulaşarak atığınızı teslim edebilirsiniz.
