Etiket: geleneksel lezzetler

  • ÜLKELER VE GELENEKSELLEŞMİŞ LEZZETLERİ

    Bir ülkenin kültürünü en iyi yansıtan şeylerden birisi de yemekleridir. Hemen hemen her ülkenin kendi coğrafyasına özgü lezzetleri vardır. Yazımızda farklı kıta ve ülkelerdeki gelenekselleşen yemekleri listeledik.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”1#” title_font_size=”13″]

    Dana eti, soğan ve kırmızıbiber ile hazırlanan Macarların çoban yemeği, 9. yüzyıldan beri sofralarda yer alıyor. Macar çobanlar, sürüleri otlaması için götürdükleri ıssız çayırlarda yanlarına hem besleyici hem de pratik yiyecekler alırdı. Gulaşı otlamaya gitmeden önce evlerinde hazırlayan çobanlar; kuşbaşı etleri, soğan, salça ve kıvam alması için un ve baharatlarla birlikte ağır ateşte yağı çekilinceye kadar pişirir, daha sonra yemeği kurutur ve koyun işkembesinden yapılan tulumlarda saklardı. Kurutulmuş haldeki yiyeceğin yenilecek kadarına su katarak, gittikleri yerde yemek ya da çorba şeklinde tüketirlerdi. O dönem az malzeme ile hazırlanan gulaş, zamanla ülkenin sevdiği bir lezzete dönüştü. 18. yüzyılda içine kırmızı kapya biber, sarımsak, domates ve kimyon da eklendi. Bazı tariflerinde patatese rastlamak da mümkün.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”2#” title_font_size=”13″]

    Meksika’ya ait sokak lezzeti olan takonun (taco) tavuklu, kıymalı, kuşbaşı etli, peynirli ve vejetaryenler için avokado ile hazırlanan guacamole soslu seçenekleri bulunuyor. Yapımında bizdeki yufka ekmeğine benzer mayasız, ince ve yassı tortilla ekmekleri kullanılıyor. İlk zamanlarda taqueria olarak adlandırılan seyyar tako tezgâhlarında satılan bu lezzet, 20. yüzyıl başlarında maden işçilerinin öğünleri olmuş. Günümüzde tüm dünyanın sevdiği bir atıştırmalık olan takoyu artık lüks restoranların menüsünde bile görmek mümkün.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”3#” title_font_size=”13″]

    İspanyol mutfağının en popüler lezzetlerinden olan paella, ismini İspanyollara özgü olan geniş kızartma tavasından alıyor. Kalamar, karides, midye ile pişirilen deniz ürünleri versiyonu olduğu gibi; çiftlik hayvanları, tavuk, tavşan eti ve ördek ile hazırlanan çeşitleri de bulunuyor. Biberiye ile tatlandırılan bu yemeğin içindeki sebzeler ise mevsime göre farklılık gösteriyor. Sarı rengiyle iştah kabartan bu yemeğin geleneksel tariflerinde safran kullanılsa da günümüzde zerdeçal ile hazırlayanlar da var. Ektikleri pirinçten hazırladıkları bu yemeği dini bayramlarında ve önemli aile toplantılarında et ya da deniz ürünleri ekleyerek ve baharatla lezzetlendirerek hazırlayan Endülüsler hem İspanya’da pirinci yaygınlaştırmış hem de bu yemeği ülkenin geleneksel lezzeti haline getirmişler.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”4#” title_font_size=”13″]

    Almanya’nın millî yemeği haline gelen sauerbraten, yani sığır yahnisi, etin üç ila on gün arasında marine edilmesiyle hazırlanıyor. Kuzu, geyik, koyun veya tavşan etinden hazırlanan sauerbraten yemeği; sirke, karabiber, defne yaprağı, kişniş, ardıç meyvesi, karanfil, Hindistan cevizi ve daha pek çok baharat ve otla zenginleştirilen marinasyon ile lezzet kazanıyor. Marinesine havuç, soğan ve kereviz gibi sebzeler de eklenebilen et, hafifçe kurutulup yağda kızartılır. Daha sonra bu et, dört saatten fazla bir süre sulu ve yumuşak olana dek kalan marine sosu ile pişirilir. Et yumuşacık bir kıvama geldikten sonra yanında kırmızılahana, patates köfteleri, yumurta ve unlu erişte ile servis edilir. Yemeğin servis edilişi ve yemek ile birlikte servis edilen garnitürler bölgesel olarak farklılık gösterebilir.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”5#” title_font_size=”13″]

    Adını İtalyanca pirinç anlamına gelen ‘riso’ kelimesinden alan risotto, İtalyanların en ünlü yemeği. Özel gün sofralarının lezzetiyken günümüzde pek çok yerde karşımıza çıkan risotto, Kuzey İtalya’ya özgü arborio pirincinin et, tavuk veya sebze suyuyla krema kıvamına ulaşıncaya değin pişirilmesi ile hazırlanıyor. 14. yüzyılda İtalya’nın güneyinde yetiştirilen pirincin kuzey bölgelerde de ekilmesi ile ortaya çıkan bu yemeğin ilk tarifine 1800’lü yılların başında rastlanır. Bu tarife göre; sosis, kemik iliği, safranlı sıcak et suyu ile soğan yavaş yavaş eklenir. Bir rivayete göre de Milanolu genç bir cam üfleyici çırağı, düğün yemeğinde bu tarife tat vermesi için safran katmasıyla risotto iştah kabartan altın rengine kavuşur. Değişik malzemelerle pişirilen farklı risotto tarifi olsa da bu yemeği hazırlamak için her zaman standart bir teknik kullanılıyor: Pirinç, kremamsı bir doku elde etmesi için yıkanmıyor.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”6#” title_font_size=”13″]

    Turunçgiller ve baharatlarla marine edilmiş balık veya kabuklu deniz ürünleriyle hazırlanan ceviche, Peru’ya özgü bir lezzet olsa da Kolombiya, Kosta Rika, Ekvador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Meksika, Nikaragua ve Panama’da da sıklıkla pişiriliyor. Çiğ balık, dilimlenmiş soğan ve limon veya ekşi portakal suyunda marine edilir ve acı biber ile lezzetlendirilir. Ancak balıklar hiçbir aşamada pişirilmez. Limon suyunda iki saat bekletilen çiğ balığın protein yapısı limondaki sitrik asit sayesinde değişir ve yenilebilir hâle gelir. Bu nedenle ceviche yemeğinde kullanılacak balığın o güne ait taze balık olması gerekir. Aksi halde bakteri tehlikesi oluşabilir. 2000 yıl önce Peru’nun kıyılarında Mochica yerlileri tuttukları taze balığı yerel bir meyve olan “tumbo”nun suyunda pişirirken, İspanyolların bölgeye ayak basmasıyla ceviche yapımında kullanılan limon ve soğan gibi malzemeler de eklenerek bugünkü haline ulaşmıştır.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”7#” title_font_size=”13″]

    Belçika’nın ulusal yemeği moules frites, yanında patates kızartması ile servis edilen bir midye yemeği. Belçika’da midye ucuz ve bol olduğu için bu yemek sıklıkla tüketiliyor. Başlangıçta fakir adamın yemeği olarak ünlenen bu lezzet, günümüzde lüks restoranların menüsünde yer alıyor. Fransa ve Hollanda’da pişirilse de yemeğin aslen Belçika’dan geldiği düşünülüyor çünkü midyeleri, balık bulunmadığında kış aylarında ülke genelinde yaygın olarak yenen patates kızartmasıyla ilk eşleştirenin Belçikalılar olduğuna inanılıyor.

  • KORE MUTFAĞININ GELENEKSEL LEZZETLERİ

    Kore Yarımadası ve Güney Mançurya’daki eski tarım yöntemleri ve göçebe kültürün etkileşimiyle şekillenen Kore mutfağı; büyük ölçüde et, pirinç ve sebzelere dayanıyor. Susam yağı, soya sosu ve çeşitli baharatların bolca kullanıldığı Kore mutfağının gelenekselleşmiş lezzetlerini yazımızda okuyabilirsiniz.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”1#” title_font_size=”13″]

    Sundubu-jjigae veya Türkçe ismiyle yumuşak tofu yahnisi, Kore mutfağının en ünlü yemeklerindendir. Tofu, haşlanmış soya fasulyesinden elde edilen bir soya peyniridir. Taze olarak kesilmiş, süzülmüş ve preslenmiş tofu ile çeşitli sebzeler, mantarlar, soğan, isteğe bağlı deniz ürünleri veya et katılarak pişirilen yahni; Kore’ye özgü acı biber salçası gochujang veya kırmızıbiber tozu gochugaru ile hazırlanır. Bu lezzetli yahni yemeğini Koreliler genellikle dünyaca ünlü kimchi turşusu ile birlikte tüketir.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”2#” title_font_size=”13″]

    Bibimbap, pirinçle yapılan bir Kore yemeğidir ve haşlanmış bir kâse beyaz pirincin üzerine Korelilerin sebze yemeği olan namul ve gochujang ya da doenjang ile servis edilir. Doenjang tamamen soya fasulyesi ve salamura ile yapılan fermente edilmiş fasulye ezmesidir. Çeşni olarak yemekleri lezzetlendirmesi için sıkça kullanılır. 2011’de “dünyanın en lezzetli yemekleri” listesine 40 numaradan giriş yapan bibimbap, Kore’deki Jeonju, Jinju ve Tongyeong kentlerinde oldukça popülerdir.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”3#” title_font_size=”13″]

    Tteok, Güney Kore mutfağına ait geleneksel bir tatlıdır ve çeşitli şekillerde hazırlanabilir. Tteok’un temel bileşeni pirinç unudur ve bazı tariflerde isteğe göre glutensiz pirinç unu da kullanılabilir. Hamur, su ve şeker ile kıvamı gelinceye dek tencerede pişirilir ve sonrasında soğuması beklenir. Bir nevi pirinç keki diyebileceğimiz tteok, farklı renklerde, şekillerde ve tatlarla yapılabilir. Geleneksel olarak özel günlerde veya özel kutlamalarda tüketilen bu tatlının “baekseolgi” (beyaz renkli tteok), “ınjeolmi” (soya unu kaplı tteok), “bibimbap” (renkli katmanlardan oluşan tteok) ve “garaetteok” (silindir şeklinde tteok) çeşitleri vardır.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”4#” title_font_size=”13″]

    Tteokbokki, Kore mutfağına özgü bir pirinç keki olan ve bir üstteki maddede açıkladığımız küçük boyutlu ve silindir şekilli tteok ile hazırlanan bir yemektir. Balık kekleri, haşlanmış yumurtalar ve yeşil soğanın bir araya gelmesi ile elde edilen bu lezzeti Koreliler, damak tatlarına göre acılı gochujang veya acısız ganjang bazlı sos ile terbiye ederek hazırlar. Günümüzde tteokbokki’nin; körili, krem soslu, deniz ürünlü, siyah fasulyeden elde edilen jajang soslu veya galbili olmak üzere birçok çeşidi bulunur.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”5#” title_font_size=”13″]

    Ülkeye özgü; beyaz renkte ince ve uzun buğday eriştesi somyeon ve et suyunda pişirilerek püre haline getirilen soya fasulyesiyle hazırlanan kongguksu çorbası, ince dilimlenmiş salatalık veya domates gibi farklı lezzetlerin eklenmesiyle servise hazır hâle gelir. Sıcak havalarda buz küpleri eklenerek servis edilmektedir.

  • BU LEZZETLER FARKLI ÜLKELERİN DÜĞÜNLERİNDE SERVİS EDİLİYOR

    Düğün davetlerinin önemli bir kısmını yemek menüleri oluşturur ve eğer söz konusu olan geleneksel bir düğünse menü de kaçınılmaz olarak geleneksel lezzetlerden oluşur. Bu konuda ülkemizle yarışacak kültür ise çok azdır çünkü neredeyse 81 ilimiz kendine özgü bir düğün menüsüne sahiptir. Gelin biz, farklı kültürlerin düğünlerinde hangi yemeklerin öne çıktığına bir göz atalım.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”1#” title_font_size=”13″]

    Düğün çorbası için geleneksel düğün menülerinde en çok rastlanan yemektir diyebiliriz. Kelime anlamı “düğün çorbası” olan Hochzeitssuppe da Alman düğünlerinin geleneksel başlangıç yemeğidir. Tavuk suyunda sebze, tavuk eti ve köfte taneleri barındıran çorbanın yapımı bir hayli zahmetlidir.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”2#” title_font_size=”13″]

    İtalyancada “düğün çorbası” anlamına gelen Zuppa di Nozze ise düğünlerde servis edilmez fakat ismi nedeniyle pek çok yerde bir düğün çorbası olduğu bilgisiyle karşılaşmanız mümkündür. Zuppa di Nozze değilse de İtalyan düğünlerinde de menünün büyük bir kısmını çorba, salata ve mezeler oluşturur.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”3#” title_font_size=”13″]

    Endonezya’da daha çok gösterişli düğünlerin menülerinde görülebilecek Rijsttafel, pirinç veya pilav masası anlamına gelir. Bu masada, Endonezya sarı pirinciyle koni biçiminde hazırlanan pilav başta olmak üzere ülkenin farklı bölgelerine ait lezzetler küçük tabaklarda servis edilir.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”4#” title_font_size=”13″]

    Damadın girişte şerbet ve tatlılarla karşılandığı Bangladeş düğünlerinin geleneksel yemeği Biryani ise Güney Asya ülkelerine özgü bir pilav çeşididir. İçinde karanfilden tarçına, safrana, kimyona, kakule ve kişnişe birçok baharat barındıran Biryani, tavuk, koyun eti, sığır eti veya balıkla birlikte pişirilir.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”5#” title_font_size=”13″]

    Fas’ta düğünler kadar bayramların da popüler yemeği Tajine’dir. Tajin aslında koni biçiminde kapağı bulunan topraktan mamül bir tür güveç kabıdır. Tajine ise içinde kuzu eti veya tavuk eti barındıran, malzemeleri arasında irmik, bal, kuru erik ve farklı baharatlar bulunan bir güveç yemeğidir.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”6#” title_font_size=”13″]

    Korovai, Ukrayna düğünlerinin sadece geleneksel yemeği değil adeta bir parçası gibidir. Gelinin evinde damadın ailesinden kadınların da katıldığı bir buluşmada şarkılar eşliğinde hazırlanır. Üzerinde kuş, ay, çam kozalağı, çiçek gibi figürler, hamur parçaları, buğday sapları ve çeşitli otlar bulunur.

    [eltd_section_title alignment=”left” title=”7#” title_font_size=”13″]

    Brezilyalıların, düğünlerde gelin ve damadın tatlı bir uyum içinde yaşamalarını dileyerek servis ettikleri lezzetin adı ise Casadinhos’tur ve kelime Portekizce “evli” anlamına gelir. Ortası bal, reçel veya marmelatla doldurulan yuvarlak kurabiyeler şekere batırılarak pişirilir.