Bu listemizde sizi Efesliler arasında bir geziye davet ediyoruz! Böyle söylüyoruz çünkü kalıntılar arasında yürürken hissedeceğiniz duygu tam da bu: Hala yaşayan bir medeniyetin yerleşim yerine geldiğiniz duygusu. O kadar gerçek, o kadar canlı… Binlerce yıl içinde oluşturulmuş sistemli ve görkemli kent mimarisinin günümüze kadar ulaşan kısmı bile hayranlık uyandırmaya yetiyor. 150 yıl önce başlayan kazılar yaklaşık 100 yıldır Türk arkeologlar gözetiminde devam ediyor ve yeni buluntulara ulaşılıyor. Efes Antik Kenti’nde mutlaka görülmesi gereken onlarca bölümden 8 tanesini gelin birlikte gezelim.
Efes, 9000 yıllık bir yerleşim yeri ve özellikle Antik dönemde liman kenti olarak bütün dünyada ilgi görmüş. Liman Caddesi ise şehir merkeziyle limanı birbirine bağlayan yolun adı. Geçmişte denizciler yüklerini bu cadde üzerinden şehre taşır, krallar bu yol üzerinde karşılanır, dini törenler burada yapılırmış.
Roma Senatörü Tiberius Julius Celsus öldüğünde oğlu babasını onurlandırmak için bir anıt mezar yaptırmak ister fakat kent yönetiminden gerekli izinleri alamaz. O da ikinci kez ama bu sefer kütüphane yaptırma talebiyle girişimlerde bulunur. Bu sayede hem olağanüstü mimarisiyle Celsus Kütüphanesi’ni yaptırır hem de içine babasının lahdini yerleştirerek onun çok farklı bir anıt mezarda uyumasını sağlar.
Burası bir zamanlar, St. Paul’ün kalabalıklara vaazlar verdiği, atletizm yarışmalarının düzenlendiği, gladyatörlerin güç gösterisine sahne olan, sanatsal etkinliklerin yapıldığı, 24 bin kişilik kapasitesiyle dünyanın en büyük açık hava tiyatrosuydu.
Celsus Kütüphanesi’ne doğru inen yolun adı Kuretler Caddesi’dir. Adını o dönemdeki bir rahip sınıfından almış. Caddenin iki tarafında da göreceğiniz farklı yapılar, Efeslilerin planlı kent yaşamına ne denli önem verdiklerini anlamınızı sağlayacaktır.
MS 117 yılında tahta geçen Hadrianus adına yapılan tapınağın alınlığında Efes’in kuruluş öyküsünü anlatan kabartmalar bulunuyor. Herakles’in Theseus’la savaşı, Kral Androklos’un yaban domuzunu öldürüşü, Apollon, Artemis, Dionysos, Afrodit, Ares ve diğerleri… Fakat alınlığın orijinalini Efes Müzesi’nde görebilirsiniz. Tapınağın üzerindeki ise MS 4. yüzyıldaki restorasyon sırasında konulmuş.
Günümüzde klasik müzik konserlerinin düzenlenebildiği Odeon, “Eski Yunan’da müzisyenlerin konser verdiği basamaklı yer” anlamına geliyor. Efes’teki 1400 kişilik odeonda eskiden de meclis toplantıları yapılır, tiyatro, konser etkinlikleri düzenlenirmiş.
Kuretler Caddesi üzerindeki üç katlı hamam MS 1. yüzyılın sonlarında inşa edilmiş ve restorasyonu Skolastika isminde bir kadın tarafından MS 400 yıllarında yaptırılmış.
Efes harabeleri içinde günümüze kadar ayakta kalmayı başarmış en değerli yapılardan biri de geçmişin Efesli zenginlerine ait olan Yamaç Evleri. Bu direnişte zeminindeki mozaik yapıların etkisinin büyük olduğu düşünülüyor. Yeraltı ısıtma sistemi ve banyosu bulanan evlerin, belediye işlerinde kullanılmak üzere dönemsel olarak yöneticilere verilmiş olabileceği arkeolojik kazılarla desteklenen bilgiler arasında bulunuyor.
