Domatesi taze taze doğrayıp yemenin keyfi ve faydaları tartışılmaz elbette… Fakat mevsiminde aldığınız domatesleri saklayarak bütün bir sene tüketmeniz de mümkün! Mesela püresini yaparak dondurucuya atabilir ya da salçasını yaparak bütün yemeklerinizde kullanabilirsiniz. Veya kendi ketçabınızı yaparak gönül rahatlığıyla tüketebilir, domates sosu konservesi yaparak dilediğiniz yemeğe katabilirsiniz. Ama bunları zaten hepiniz biliyorsunuz… Peki mutfaklarda bu kadar yer kaplayan, tadını da çok iyi bildiğimiz domates hakkında şunları biliyor muydunuz?
Amerika kıtasından dünyaya yayılan, tarihte sarı türü altın elma, kırmızısı aşk elması diye tanımlanan, zehirli olduğu düşünüldüğü için uzun süre yemek değil süs bitkisi olarak yetiştirilen domates, günümüz dünyasının en kıymetli, en faydalı ve lezzetli besinleri arasında yer alıyor. Günün tüm öğünlerinde çiğ olarak veya farklı şekillerde pişirerek yiyebildiğimiz domatesin hangi yemeklerde kullanılabildiğini aşağıda görebilirsiniz.
Yaz demek her ne kadar “yeşil” demekse bir o kadar da “kırmızı” demektir. Tabii kimileriniz de çıkıp sarı ya da mor olduğunu da söyleyebilir, çünkü aslında yaz demek rengârenk tezgâhlar, sofralar ve rengârenk bir dünya demektir. Sözü fazla uzatmadan hemen konuya girelim ve yaz günlerinin adeta “üç kuruş fazla olsun kırmızı olsun” dedirten lezzetlerini karşınıza getirelim.
Domatese sebze mi desek meyve mi bilemiyoruz! Şaka bir tarafa çekirdekleri olan bir meyve kendisi ama halk dilinde her zaman sebzeler tarafında değer görmüştür. Günümüzde her mevsim ulaşmanın mümkün olduğu bu kırmızı güzelliği yaz aylarında, yani mevsimi olduğu dönemde tüketmeniz ise hem tadından hem de besin değerlerinden daha iyi yararlanmanızı sağlayacaktır.
Biber demek de C vitamini kaynağı demektir, dolayısıyla bu kırmızıbiber için de geçerlidir. Güneydoğu illerimiz başta olmak üzere ülkemizin hemen her yerinde yetişebilen kırmızıbiberler sofralarımıza bazen de salça ve baharat olarak gelir. Genellikle acının rengi kırmızıdır ama bu algı sizi yanıltmasın, çünkü taze kırmızıbiberler yeşil olanlara göre daha tatlı bir tada sahiptir.
Eriğin “çatır çutur” yenileni yeşil olanıdır, kırmızı erik daha ziyade yumuşak yumuşak yenir ve her seferinde tadı damağımızda yer eder. Çok sayıda faydasının yanında kan şekerini dengelediği için diyet yapanların vazgeçilmez besinlerinden biridir. Yaz aylarında mutfağınıza giren taze erikleri kaynatarak hoşafını da yapabilir, sıcak günlerde serin serin içebilirsiniz.
İşte diyet dostu bir kırmızı yaz meyvesi daha… Pastaları çok daha keyifli ve lezzetli hale getiren frambuaz, yani ahududu… Ahududunun hem vücuttaki yağ yakımında çok etkili olduğu hem de yüksek oranda vitamin ve mineral içerdiği biliniyor. Fakat yine de uzmanların söylediği üzere, mide ülseri olanların mesafeli durması gerektiğini de hatırlatalım.
Yaz aylarının mayhoş tada sahip olan meyvelerinden Frenk üzümünü taze taze alıp reçelini ya da marmeladını yapmanız daha çok tavsiye edilir. Göz alıcı renkleriyle insanı dalındayken bile cezbeden meyveleri sütlü tatlılara katabileceğiniz gibi kekinizin ana malzemelerinden biri de yapabilirsiniz. Frenk üzümünün iştah açıcı bir özelliği de bulunmaktadır.
Fransız ressam Édouard Manet’nin en sevdiği ve dünyaca ünlü eserlerinde yer verdiği meyvelerin başında kiraz geliyor. Nasıl olmasın? Görüntüsü ayrı tadı ayrı güzellikte olan meyve hem iştah kabartıyor hem de gözleri şenlendiriyor, yani bu haliyle tam tabloluk! Müthiş bir antioksidan kaynağı olan kirazı yaz aylarında bol bol tüketmekse en güzeli.
Karpuzu da kırmızı renkli besinler arasına aldık çünkü kabuğu ne kadar yeşil olursa olsun, kendisi her şeyden önce “kan kırmızısı” vaadiyle satılan bir meyvedir. Verdiği ferahlıktan hissettirdiği hafifliğe, damaklarımızı keyiflendiren lezzetine kadar karpuz tam bir yaz lezzetidir. Diyarbakır şehrimizle bütünleşen meyve için her yıl ağustos-eylül gibi festival bile düzenlenir.
Yaz aylarının en güçlü antioksidanlardan olan kırmızı üzümde vitamin A, C, B6, potasyum, kalsiyum, demir, fosfor, folat, magnezyum ve selenyum bulunmaktadır. Sıkarak suyunu da içebilirsiniz ama yaz ayları içindeyken meyveyi posasıyla birlikte tüketmek çok daha faydalı olacaktır. Kökeni Fransa olsa da en lezzetli kırmızı üzümler özellikle Ege Bölgemizde yetiştirilmektedir.
