Başlığımızı usta şair Edip Cansever’den alıntıladık… Erguvan çiçeklerinin bütün görkemiyle imparatorluğunu ilan ettiği bu günleri bundan daha güzel nasıl ifade edebilirdik ki? Yakın çevresinde olmayan gidip de göremeyenler için en güzel erguvanlar bu sayfada!
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Baharı müjdeleyen onlarca güzel şeyden biri erguvan ağacı… Ve biliyor musunuz aslında baklagiller familyasından…” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Yeryüzündeki geçiş seremonisi, nisan ayının sonlarından mayıs başına kadar geçen birkaç haftalık süreden ibaret…” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Akdeniz’de, Balkanlar’da, Güney Avrupa ve Batı Asya’da görebilirsiniz onu… Türkiye’deyse Ege, Akdeniz ve Marmara’da…” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Özellikle İstanbul Boğazı’nın baharda serdiği örtü, erguvanın lilâ ve mor renklerindeki yapraklarıdır.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Boğaz’da birkaç hafta süren erguvan zamanını yakalamak, onları seyretmek ve yakınlaşmak şairin dediği gibidir: Mesut olmak dedik çocuklar gibi mesut olmak.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Boyu 10 metreye kadar uzanabilir, bol tohum verir erguvanlar… Baharda açarlar evet ama sıcak kadar soğuğa da dayanıklıdırlar aslında…” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Padişahlar tarafından adına şenlikler düzenlenen, günümüzde festivallerle karşılanan erguvanların çiçekleri de erik ağaçlarınınki gibi yapraklarından önce açar.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Akad dilinde “argamannu” mor rengini ifade edermiş. Kelime “argavana” olarak Aramiceye, “ercuvani” şeklinde Arapçaya ve sonra da dilimize geçmiş.” title_font_size=”13″]
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Bahçelerde, parklarda, kıyılarda… Rengiyle olduğu kadar kokusuyla da ortama hâkim olan, hiç bitmesin istenilen bir imparatorluktur erguvan imparatorluğu…” title_font_size=”13″]
Fotoğraflarla da olsa çiçeklerin dünyasına girmek her zaman insan ruhuna iyi gelir. Kokuları, renkleri saniyeler içinde dünyamızı renklendirir. Kimileri gölgeli havaları kimi bol güneşi sever, biz bu listemize bahar aylarımızı renklendirenleri alıyoruz.
Özlemle beklenen ilkbahar nihayet geldi! Yaz mevsimine ılık bir geçiş yaptığımız şu günlerde, baharın güzelliklerini satır aralarımıza serpiyor ve birbirinden renkli manzaralar paylaşıyoruz. Amsterdam lalelerinden Tokyo’nun sakurasına, badem ağaçlarından çan çiçeklerine kadar onlarca güzellik sizleri bekliyor. İşte ilkbahar denince akla gelen doğal güzelliklerden birkaçı…
Laleler açtıysa ilkbahar gelmiştir! Keukenhof Bahçeleri’ndeki görüntü bu mevsimde gerçekten büyüleyici oluyor. Lalelerin en güzel olduğu zaman nisan ayı. Devamında mayıs sonuna kadar tam bir görsel şölen sizleri bekliyor. Bu arada lalelerden bahsetmişken ülkemizin eşsiz güzelliklerine de değinmeden olmaz. Sokakları, parkları, bahçeleri süsleyen laleler ilkbaharda İstanbul ile buluşuyor. Gülhane Parkı, Gözdağı Korusu, Emirgan Korusu başta olmak üzere laleler, İstanbul’u adeta renkli bir festival alanına dönüştürüyor.
Japon kültüründe pembe çiçekli ağaç oldukça önemli bir yere sahip. Kiraz çiçeği olarak da bilinen sakura, yeniden doğuşu simgeliyor. Sakuraların açtığı bu dönem tüm Japonya’da coşku ile kutlanıyor. Diğer bir deyişle Tokyo’da ilkbahar, kiraz çiçekleri ile resmi olarak başlıyor!
Ülkemizin eşsiz güzellikleri, tüm dünya ile yarışabilecek düzeyde. Havaların ısınması ve badem ağaçlarının çiçek açmasıyla Akdamar Adası masalsı bir havaya bürünüyor. Van Gölü’nün mavi suları, badem ağaçlarının renkli çiçekleriyle adeta dans ediyor ve bize de seyrine doyulmaz bir manzara çıkıyor.
Belçika’da bulunan Hallerbos Ormanı’nda çan çiçeklerinin büyüsüne kapılıyoruz bu sefer de. Mevsim ilkbahar oldu mu orman adeta dile geliyor. Çan çiçekleri, baharın müjdecisi olarak sayılır. Eşsiz kokuları ve mor rengi ile görenleri kendine hayran bırakıyor.
Sayfamızda en çok yer verdiğimiz konulardan biri sebze ve meyveleri mevsiminde tüketmek. Bu hem daha iyi beslenmek hem de çevresel koşulları dengede tutmak için oldukça önemli. Bahar mevsimi gelmişken kendimiz ve çevremiz için yapabileceğimiz güzelliklerden biri de tabii ki mevsim sebzeleriyle yemekler yapmak, sağlıklı sofralar kurmak olacaktır…
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Bahar aylarında sofralar baklayla zenginleşmeli…” title_font_size=”13″]
Mart sonu manav tezgâhlarında kendini göstermeye başlayan taze baklanın, yıl içinde zeytinyağlı yemeğini hiç yapmamış veya yememiş iseniz hem sağlığınız hem damak tadınız için kaçırdıklarınız var demektir. Yapımı da o kadar kolay ki… Kırın baklaları, atın zeytinyağında kavurduğunuz soğanın içine, az miktarda tuz, karabiber, şeker ve un ile karıştırarak pişirin. En son dereotunu ince ince kıyarak eklemeyi de ihmal etmeyin.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Zeytinyağlı enginarın yapımı gözünüzü korkutmasın…” title_font_size=”13″]
Bazı yemekler sırf görüntüsünden dolayı zormuş gibi görünür ama durum aslında zannedildiği gibi değildir. Kökü Girit mutfağına dayanan ve Ege kıyılarımızda bolca pişirilen zeytinyağlı enginar yemeği de onlardan biri… İster etlisini ister sadece sebzelisini yapabileceğiniz, soğuk olarak dolabınızdan çıkarıp çıkarıp yiyebileceğiniz enginarların sağlığa faydalarından yararlanmayı siz siz olun es geçmeyin.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Enginarın çorbası da aklınızda bulunmalı…” title_font_size=”13″]
Karaciğer dostu enginarı sık sık tüketmek için farklı tariflerine hâkim olmak gerekir. Farklı usullerde yapabileceğiniz enginar çorbası da harika bir alternatif olacaktır. Örneğin en kolay enginar çorbası tariflerinden biri şöyledir: Kavrulmuş soğanın üstüne doğranmış enginar ve patatesi ekleyin, biraz limon suyu ve tuz ilavesiyle hafif çevirin. Üzerini geçecek kadar su koyup sebzeleri yumuşatın. Blender’den geçirdiğiniz bu karışımın içine diğer tarafta un, süt ve yumurta sarısını çırparak elde ettiğiniz terbiyeyi dökün, bir taşım kaynatın ve çorbanız hazır olsun.
Yaprakları ve sapları çiğ olarak da tüketilebilen semizotu Omega-3 kaynağı olması nedeniyle balık yiyemeyen vejetaryenlerin de en gözde sebzesidir. Kalp sağlığını koruyan, kolestrolü dengeleyen, düşük kalorisine karşılık bağışıklık sistemini güçlendiren bu sebzeyi, manav tezgâhlarında demet demet gördüğünüzde kaçırmayın. Semizotunu, bizim klasik soğanlı, salçalı tencere yemeklerimiz gibi pişirebilir, üzerine birkaç kaşık yoğurt ilave ederek afiyetle yiyebilirsiniz.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Semizotunun türlü türlü halleri var…” title_font_size=”13″]
Her ne kadar bahar yemeklerinden söz ediyorsak da malzemesi yoğunlaştırılmış salatanın bir öğün anlamına geldiğini unutmayın. Bahar sebzesi semizotunu da daha fazla tüketmenin yollarından biri bol bol salatasını yapmaktan geçer. Biliyorsunuz yoğurtlu semizotu harika bir mezedir ama siz cevizle, peynirle, domatesle, tavukla zenginleştirerek salatayı az önce bahsettiğimiz gibi bir öğüne dönüştürebilirsiniz.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Kuşkonmazı mutlaka balık yanında denemelisiniz…” title_font_size=”13″]
Ege mutfağının vazgeçilmezlerinden olan kuşkonmaza sakın olsa da olur olmasa da gözüyle bakmayın. Hint tıbbı ayuverdanın ana ürünlerinden olan, antik çağlarda bile şifa amaçlı kullanılan kuşkonmazı haşlayarak da buharda da, ızgarada ve mangalda da pişirebilirsiniz. Sadece ayıklama konusunda biraz bilgi ve pratiğe ihtiyacınız olabilir ki o da bir kereden sonra ne kadar kolay olacağını gördüğünüz bir işleme dönüşecek. Özellikle fırında pişirilen kuşkonmazların balık hele de somon balığı yanına garnitür olarak ne kadar yakıştığına inanamayacaksınız.
[eltd_section_title alignment=”left” title=”Bahar aylarında kuşkonmaz çorbasıyla şifa depolayın…” title_font_size=”13″]
Kuşkonmaz, nasıl tüketirim sorusuna takılacağınız en son sebze, çünkü yumurta ile tavada omletini de yapabilir, makarnaya eşlikçi bir sos olarak da hazırlayabilir, turşusunu bile kurabilirsiniz. Kuşkonmazı kullanabileceğiniz onlarca farklı tarif bulunuyor. Ama biz yaz-kış sofralarımızın vazgeçilmez ürünü olan çorba içinde mutlaka denemenizi tavsiye ediyoruz. Kuşkonmaz çorbasının en güzel tariflerinden biri sütlü veya kremalı olandır, isterseniz kemik suyu ile yaparak içeriğini daha da güçlü bir hale getirebilirsiniz.
Bahar geldiğinde sadece yeryüzünde değil tüm benliğimizde çiçekler açar, kelebekler uçar, sevgiliye duyulan hisler çağladıkça çağlar… Tüm bu anlar, “Mevsim bahar olunca aşk gönüle dolunca / Sevenler kavuşunca yaşamak ne güzel” dedirtir. Bazen de gelmesiyle gitmesi bir olur baharın… İşte o zaman sitem etme vaktidir ve bu durumu da yine en iyi şarkılar dillendirir…
Bir çeşit ısıtıcı gücün havaya, suya, toprağa düşerek sıcaklığı yükselttiği inanışı özellikle Anadolu’da çok yaygındı. Sizin de büyüklerinizin “Hele bir cemre düşsün de…” diyerek yaptığı konuşmaları duymuşluğunuz vardır mutlaka… Günümüzde de cemrelerin düştüğüne inanılan tarihler baharın müjdecisi kabul ediliyor. Peki, bu cemreler nereye, ne zaman düşüyor? Dahası cemre ne demek? Gelin listemizdeki 3 maddeyle hem cevapları bulalım hem de havanın, suyun, toprağın uyanışını birlikte kutlayalım.
Cemrelerin ilkinin 19-20 Şubat tarihlerinde havaya düştüğüne yani ilk önce havanın ısındığına inanılıyor. Fakat meteorolojide durum biraz farklı. Çünkü güneş ışınlarının ilk önce toprağı ısıttığı, buradan yansıyan ışınlarla havanın ısındığı bilinmekte… Geleneksel inanış bilimsel verilere zıt gibi görünse de, bu durum, cemrelerin düşme tarihlerinin Nevruz ve Hıdırellez kutlamaları için temel alınmasını değiştirmiyor.
Geçmişte yaşamış insanlar bir yılı ikiye bölerek, bu bölümleri Kasım günleri ve Hızır günleri şeklinde tanımlamışlar. 179 gün süren Kasım günleri miladi takvime göre 8 Kasım-5 Mayıs arasını kapsıyor. Hızır günleri ise 186 gün sürüyor, yani miladi takvime göre 6 Mayıs-7 Kasım arasını kapsıyor. Ve bu takvimden doğan inanışa göre ikinci cemre, 26-27 Şubat tarihlerinde suya düşüyor.
Son, yani üçüncü cemrenin 5-6 Mart tarihlerinde düşerek ısıttığı yer ise toprak oluyor. “Cemre” Arapça kökenli bir kelime ve “kor halindeki ateş” anlamına gelmekte… Siz hiç daha önce “cemreviyye” kelimesini duymuş muydunuz? Osmanlı’da Divan şairlerinin cemre dönemlerinde yazdığı ve genellikle önemli kişilere methiyeler içeren şiirlere denirmiş. Bir cemreviyye örneği olarak 17. yüzyıl şairlerinden Bosnalı Sabit’in kasidesini verebiliriz. Aynı dönem yaşamış Şeyhülislam Paşmakçızade Seyyid Ali Efendi için yazdığı kasidenin bir beyitinde bakın ne diyor Bosnalı Sabit:
Kalmaz bu feyz-i cemre ile nev-bahâra dek
Her nahl-i köhne tâze ve her şeyh şâb olur
“İlkbahara kalmaz cemrenin bu harareti ile her kuru fidan canlanır, her yaşlı gençleşir.”
Hayatımıza yenilik, tazelik ve enerji getiren bahar günleri, evimizi düzenlemek, fazlalıklardan kurtulmak ve yeniden değerlendirebileceğimiz malzemeleri dönüştürmek için harika bir fırsattır. Biz de baharın gelişini kutlamak için evinizdeki basit malzemeler ve yaratıcılığınızı kullanarak neler yapabilirsiniz 8 maddelik listemizde bir araya getirdik.
Bütün dünyada bilinip kullanılan ve ülkemizde de ilgi gören haiku, Japonların geleneksel şiir türüne verilen isimdir. Genellikle üç dize ve 17 hece ile yazılan haiku için sıklıkla “dünyanın en kısa şiir türü” de denir. Haikunun yaratıcısı ve ustası olarak görülen Japon şair Matsuo Bashō iken onu modernleştirip yenileyen Masaoka Shiki olmuştur. Bizde ise çevirisi yapılan ya da Türkçe yazılan haikulara özellikle 1990’lı yıllarda rastlanır. Türkçe ilk haikuyu Orhan Veli yazmış, Oruç Aruoba Bashō’nun haikularını çevirerek 1993’te yayınlamış, bu kısa şiirler dilimizde günden güne çoğalmıştır. Sizin için seçtiğimiz haikular ise baharla ilgili…
Bedri Rahmi Eyüboğlu, baharı ve bizi ne güzel anlatmış: “Yılda bir kere çıldırır ağaçlar sevincinden, / Rabbim ne güzel çıldırır. / Yılda bir kere uzatır avuçlarını yaprak; / Sevincinden titreyerek.” Hiç düşündünüz mü; sizin hayatınıza baharla birlikte yeniden neler girecek?
Havada, suda ve toprakta sıcaklığı yükselttiği düşünülen cemre, en son mart ayında toprağa düşer. Her ne kadar atalarımız “Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır.” demişlerse de baharla birlikte güneş daha fazla göz kırpmaya, içimize dolmaya, yavaş yavaş ısıtmaya başlar.
Parlayıp duran güneşe yağmurlar da eşlik edince coşar toprak… Papatyalar, çiğdemler, laleler, anemonlar, lavantalar yeniden renklendirir yeryüzünü ve ortalığı çiçek kokuları kaplar. Zaten bahar demek en çok da buram buram çiçek kokusu demektir.
Canlanan doğa vitamin deposu ürünler yetiştirir; erik, çağla, çilek, dut ağaçlardan yeniden soframıza düşer. Hemen her mevsim görüyor olsak da enginar, bakla, patlıcan, semizotu, domates, salatalık aslında bahar aylarının sebzeleridir.
Şehir yaşamını bizler için daha eğlenceli kılan canlılar kış gelirken daha sıcak yerlere göçüp gitmiştir. Baharla birlikte leylekler, kırlangıçlar yeniden aramıza döner. Gökyüzü gittikçe şenlenirken sokak hayvanları için de daha çok oyun zamanı gelmiş demektir.
Baharla birlikte rutinlerimiz değişir. Spora başlamak, açık havada yürüyüşler yapmak için kararlar verdirir insana bu mevsim… Masa-sandalye balkona taşınırken giysilerimiz gittikçe hafifleşir. Bahar muhabbetleri artırmanın, daha derin nefesler almanın, görmenin değil bakmanın mevsimidir.
Ümitlerin yeniden tazelendiği bu aylar yeni şarkılar, yeni yerler, yeni eğlenceler keşfetme zamanıdır. Aslında tam olarak şairin dediği gibidir bahar: “Ben her bahar âşık olmam ama / Her bahar gitmek isterim. / Gittiğim olmadı hiç. / Ama olsun… istemek de güzel.”
En güzel çocuk şarkılarından biridir: Tohumlar fidana, fidanlar ağaca, ağaçlar ormana dönmeli yurdumda… Biz de listemizde dünyamızın en önemli canlıları ağaçların meyve verenlerine yer veriyoruz; tabii şimdilik yüzlercesinden sadece 8 tanesine…
Dalları karmaşık, kabuğu sert olan kayısı ağacı çok soğuk ya da çok sıcak olmayan her yerde yetişebilir ve ülkemiz de kayısı yetiştirmek için en uygun iklime sahip…
Gülgiller familyasından olan erik ağacının birbirinden lezzetli ve faydalı birçok çeşidi bulunur. Can eriği, mürdüm eriği, papaz eriği, üryani eriği gibi…
Sulu mu sulu, tatlı mı tatlı şeftalinin ağacı dünyaya Çin’den yayılmış. Yazın verdiği meyvenin çekirdeği ise alternatif enerji kaynağı olarak kullanılabiliyor.
