Özellikle plastik madde kullanımının artmasıyla beraber atık sorunları, tüm dünyayı ilgilendiren en önemli problemlerden biri haline geldi. Bu sorunu ortadan kaldırmak adına son zamanlarda pek çok çözüm üretildi; özellikle geliştirilen projeler ile sıfır atık bilincinin yaygınlaşması hedeflendi. Peki, sıfır atık nedir ve neden bu kadar önemlidir? Detayları yazımızda bulabilirsiniz.
Sıfır atık israfın önlenmesini, kaynakların daha verimli kullanılmasını, atık miktarının azaltılmasını hedefleyen bir felsefedir. Sıfır atık felsefesinin benimsenmesiyle beraber çevre ve canlılar için riskler azalır. Ağaçların ihtiyaç fazlası kesilmesi önlenir, havaya salınan sera gazı miktarında azalma gözlemlenir. Atık depolama alanlarında tasarruf sağlanırken geri dönüştürülen her bir maddeyle gelecek nesillere temiz bir dünya bırakılır. Sıfır atık projeleri kapsamında yürütülen çalışmalarda öncelik çevreye karşı duyarlı olmaktır çünkü atıkların etkisi direkt çevre üzerinedir. Atıkların çevremize verdiği zararlara kısaca bir göz atalım.
Nüfusun hızla artması ve şehirleşme, atık miktarının artmasına neden olur. Bu atıklar belirli bir orana kadar doğa tarafından temizlenebilir ancak fazla olduğunda doğa da çaresiz kalır; biriken atıklar çevreyi olumsuz etkiler. Gaz, sıvı ve katı halde bulunan ve çevreyi kirleten atıklar gelecek nesiller için büyük bir tehdit oluşturur. Plastik atıklar toprak, gaz atıkları ise hava kirliliğine neden olur ve tüm bunların sonucunda küresel ısınma, bitki örtüsünün zarar görmesi, istenmeyen kokular ve yangınlar meydana gelir.
T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2017 yılında sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde oluşan atıkları kontrol altına alabilmek adına Sıfır Atık Projesi’ni hayata geçirdi ve yaygınlaşması yolunda çalışmalar yaptı. Bu çalışmalar ülke genelinde pek çok yeni projeye de vesile oldu. Türkiye’de sıfır atık projesi kapsamında en dikkat çeken illerden biri Afyonkarahisar’dır. Sıfır Atık Projesi çerçevesinde Afyonkarahisar’da bulunan resmi kurumların tamamı projeye tam destek verdi. Proje kapsamında yürütülen çalışmalar sonucunda onlarca ton ambalaj atığı geri kazanıldı. Sıfır Atık Projesi kapsamında öne çıkan bir diğer il ise Manisa’dır. Manisa’nın Kırkağaç ilçesinde ilginç bir proje yürütülüyor; “Kavunda Sıfır Atık”. Kulağa ilginç gelen proje kapsamında amaç kavunun her bir yerinden yararlanmak. Proje kapsamında meyve olarak tüketilmesinin dışında kavundan reçel, meyve suyu, pekmez, sirke gibi gıdaların da üretilmesi hedeflendi bu sayede pek çok farklı ürün elde edildi.
Sıfır Atık Projesi son yıllarda birçok kurum tarafından destek alıyor ancak bireysel olarak da katkı sağlamak şart. Evde, sıfır atık bilincini geliştirerek çevreye bizler de katkı sağlayabiliriz; bunun için yalnızca birkaç konuda dikkatli olmak yeterli olur. Mutfaklarda ortaya çıkan atık yağları lavaboya atmak yerine süzerek ayrıştırmak, suyun temiz kalmasını sağlayacaktır. Lavabolara dökülen her 1 litre atık yağ, yaklaşık 1 milyon litre temiz suyun kirlenmesine sebep oluyor bu nedenle yağlar, sandığımızda çok daha tehlikeli. Atık piller, tarihi geçmiş ilaçlar gibi zehirleyici maddeleri atmak yerine ilgili kurumlara teslim edebilir ve bu atıkların doğaya verdiği zararın önüne geçebilirsiniz. Olabildiğince az yapay atık oluşturmak da alınması gereken bir diğer önlemdir; alışveriş poşetleri yerine bez torbalar kullanmak daha doğru olacaktır. Ayrıca özellikle sıcak havaların gelmesiyle su tüketiminin fazla olduğu şu zamanlarda, plastik şişe yerine cam şişe kullanmak da alacağımız tedbirlerden biridir.
