Turşu, neredeyse tüm dünya mutfaklarında vazgeçilmez bir yer tutar. Avrupa’dan, Amerika’ya, Uzak Doğu’ya her kültürün kendi lezzetleriyle şekillenmiş kendine özgü turşu tarifleri vardır. Ülkemizin zengin yemek kültüründe de turşunun ayrı bir yeri bulunur, hemen hemen her sebzenin ve meyvenin turşusuna rastlamak mümkündür. Pazarların, mahalle çarşılarının renkli vitrinleriyle ağız sulandıran turşucuları da kültürümüzün lezzetli bir parçasıdır. Ama Türk mutfağının öyle bir turşusu vardır ki tek bir ilçeyle özdeşleşmiş ama ünüyle tüm ülkede tanınmıştır, işte karşınızda 9 madde ile turşunun Türk mutfağındaki yeri ve meşhur mu meşhur Ankara Çubuk turşusu…
Turşunun MÖ 2000’li yıllardan beri yapıldığı bilinmektedir, yiyecekleri saklamanın en verimli yollarından biri olan turşunun Türk mutfağındaki yeri Osmanlı Devleti’nden bile önceye dayanmaktadır.
Türkler Anadolu’ya geldikten sonra, klasik öğünleri olan et yahnisi, pilav ve ekmek gibi yemeklerin yanına turşuyu da eklemiş, özellikle davet sofralarında bu lezzete yer vermişlerdir. Osmanlı Sarayı’nda ise mutfakta çalışan özel turşuculara yer verilmiş, birçok sebze ve meyveden turşu yapılmıştır. En çok da hardal tohumu kullanarak yapılan üzüm turşusu Osmanlı’nın klasik lezzetleri arasına girmiştir.
Osmanlı’dan sonra çeşitler biraz değişse de turşunun Türk mutfağındaki önemi değişmemiş ve turşu sofraların değişmez lezzetleri arasında kalmıştır. Birçok Türk yemeği için mükemmel bir eşlikçi olması ve soğuk algınlığı, grip gibi hastalıklara iyi gelip, bağışıklığı güçlendirmesi turşuyu vazgeçilmez kılmıştır.
Türk mutfağının en lezzetli, en meşhur turşu çeşitlerinden biri Çubuk turşusudur. Çubuk turşusu adını şeklinden değil yapıldığı yerden alır, bu leziz turşunun adresi Ankara’nın Çubuk ilçesidir. Çubuk turşusunun doğum yeri gerekli patent ile resmileştirilmiştir yani sadece Çubuk ilçesinde üretilen turşulara Çubuk turşusu denilebilir.
Şanına yakışır bir Çubuk turşusunu yapmak için dikkat edilmesi gereken birçok püf nokta bulunsa da, bu özel tarife has malzemeler arasında sarımsak, dereotu ve defne yaprağı bulunur. Bu malzemeler Çubuk turşusuna başka turşularda bulamayacağınız o eşsiz aromayı verir.
Çubuk turşusunun yapımında maden suyu kullanımının da büyük önemi olduğu söylenir. Bunun sebebi Ankara Çubuk bölgesinin sularının sert ve mineralli olmasıdır. Çubuk turşusunun bir başka değişmez malzemesi ise sirkedir.
Aslında ülkemizde her ustanın turşu yaparken kullandığı malzemeler farklıdır, turşucuların ürünleri arasındaki farkı sağlayan, turşu kültürüne lezzet zenginliği katan da işte bu tercihlerdir. Türk sinemasının sevilen eserlerinden Neşeli Günler filminde de bu duruma mizahi bir açıdan bakılır ve turşunun limonla mı yoksa sirkeyle mi yapılması gerektiğine dair durmaksızın tartışan bir ailenin hikâyesi izleyiciye sunulur.
Çubuk turşusu sanıldığının aksine sadece salatalıktan yapılmaz. En bilinen ve en çok sevilen Çubuk turşusu türü salatalık olsa da; fasulye, lahana, biber, kelek, pancar, armut, koruk, karnabahar gibi meyve sebzelerden de Çubuk turşusu kurulur.
2004 yılından beri her sene genellikle Eylül ayında ve dört gün süreyle Çubuk Turşusu Festivali yapılır. Her sene festival komitesi festival için bir ana tema belirler ve festival boyunca açılan stantlarda çeşit çeşit Çubuk turşuları ziyaretçilere sunulur, bu lezzet ile tanışmaları sağlanır.
