Art Nouveau, Türkçe anlamıyla “yeni sanat”, Avrupa’nın farklı ülkelerinde farklı isimlerle anılırken, ülkemizde de zaman zaman “1900 Sanatı” olarak tanımlanmaktadır. 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyılın başında Avrupa ve Amerika’yı etkileyen sanat akımına dair detayları sayfamızda bulabilirsiniz.
Başlangıçta barok veya gotik stilin etkisinde gelişen, Klasisizm’e tepki gösteren sanatçılar sayesinde kimliğini zaman içinde netleştiren Art Nouveau, ilk örneklerini dekoratif öğelerde göstermiş olan çok yönlü bir akımdır. Art Nouveau; bitki motiflerinin, yatay kıvrımların, dalgalı formların, zarif ve süslü bir stil oluşturduğu akımdır.
Art Nouveau ismi, 1895 yılında sanat tüccarı Siegfried Bing’in Paris’te açtığı ve Yeni Sanat Evi anlamına gelen La Maison de l’Art Nouveau’dan gelmektedir. Bing bu dükkânda, Art Nouveau akımının özellikle cam eserlerde uygulanmış en güzel örneklerini satmakta ve eser sahipleri arasında Louis Comfort Tiffany gibi isimler bulunmaktaydı.
Mimari alanda öne çıkan Art Nouveau akımının öncüsü, İspanya’da fantastik denebilecek yapılara imza atan Antoni Gaudí olmuştur. Hatta öyle ki 2013 yılından bu yana, öldüğü gün olan 10 Haziran, ünlü mimarın anısına Dünya Art Nouveau Günü olarak kutlanmaktadır. Casa Batlló, sanatçının Art Nouveau stilinde Barselona’da inşa ettiği yapıtlara bir örnektir.
Art Nouveau stilinin Osmanlı’da, bilhassa İstanbul’da birçok örneği verilmiştir. Beyoğlu’nda mimar Hovsep Aznavuryan’a yaptırılan Mısır Apartmanı, Galata’daki Kamondo Merdivenleri, Beşiktaş’ta bulunan Şeyh Zafir Türbesi, Tarabya’da yer alan Huber Köşkü Art Nouveau stilinin önemli örnekleri arasında yer almaktadır. İstiklal Caddesi’ndeki Botter Apartmanı ise Osmanlı İstanbul’unda bu tarzla yapılan ilk yapıdır.
Mimaride, cam eşyalarda, mobilya tasarımlarında, dekoratif objelerde kendini gösteren art nouveau akımına, o dönemin merdiven tasarımlarında da sıkça rastlanmaktadır. Demir hammaddesine mimaride özellikle yer veren akımda, merdiven tasarımları kadar demir korkuluklardaki tasarımlar da dikkat çekicidir.
Art Nouveau’nun en belirgin özelliklerinden biri de dekoratif amaçlı olarak kadın figürlerine yer verilmesidir. Bu özelliği cam üstüne uygulanmış bir çalışmada veya bir afiş tasarımında da görmek mümkündür. En özel örnekleri, 1860-1939 yılları arasında, yani Art Nouveau döneminde yaşamış olan Çek ressam ve grafik sanatçısı Alfons Mucha’nın tasarımlarında görülebilir.
Sanatın farklı katmanlarında kendini gösteren Art Nouveau’nun temsilcisi olan birçok sanatçı bulunmaktadır. Avusturyalı ressam Gustav Klimt, illüstrasyonlarıyla sansasyon yaratan Aubrey Beardsley, Çek heykeltıraş ve mimar František Bilek ve diğerleri… Bilek’in Prag’da bir sinagogun bahçesinde yer alan Musa Heykeli Art Nouveau izleri taşıyan etkileyici örneklerden biridir.